yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta)

DOCX 18,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1671116606.docx yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta) referat yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta) reja: · riniyatoifatoifalar bo’limi – rhyniophiyta · riniyanamolar qabilasi – rhyniales · psilofitnamolar qabilasi – psilophytales yuksak o’simliklar yer yuzida eng keng tarqalgan bo’lib, murakkab tuzilishga ega bo’lishi bilan ajralib turadi. o’simliklar dunyosini, shu jumladan yuksak o’simliklarni ma’lum bir tizim (sistema) asosida joylashtirish ustida olimlar uzoq yillar mobaynida tadqiqot ishlari olib borganlar va o’zlarining klassifikatsiyalarini ishlab chiqqanlar. o’simliklar sistemasini ilk bor tavsiya etgan botaniklardan biri italiyalik botanik a. sezalpin (1519-1603) bo’lib, u o’simliklarni asosan mevasiga qarab 15 sinfga ajratgan. k. linney esa o’simliklarni mevasiga emas, guliga (ayniqsa, changchilaming tuzilishiga) qarab 23 sinfga, gulsizlarni bir sinfga kiritib, o’zining 24 sinfdan iborat sistemasini yaratdi. vaqt o’tishi bilan o’simliklar, shu jumladan gulli o’simliklar sistemasiga bag’ishlab ko’plab asarlar nashr etildi va yangi sistemalar tavsiya etila boshlandi. bu borada a. engler, n.i. kuznetsov, n.a. bush, a.a. grossgeym, x.y. gobi, b.m. kozo-polyanskiy, …

simliklarni alohida bo’limga ajratishni taklif etgan va ularni dastavval psilofitlar (psilophyta), keyinchalik esa riniofitlar (rhyniophyta) deb atagan. bu bo’lim vakillari bizgacha yetib kelmagan bo’lsada, ularning qazilma holda topilgan turlari tuzilishi jihatidan yuksak o’simliklarning evolutsiyasini o’rganishda muhim ahamiyat kasb etadi. 1859-yilda kanadalik geolog d. dauson kanadadan devon davriga xos qoldiqlardan noma’lum yuksak o’simlikning g’aroyib bir qoldig’ini topgan. uning dixotomik shoxlangan tanasi bo’lib, barglari bo’lmagan. o’tkazuvchi sistemasi esa tipik protostel holatda bo’lib, sodda (primitiv) hisoblanadi. topilgan o’simlikning sporangiysi uning dixotomik shoxchalarining ustida joylashgan. yer osti organlari esa topilmagan. dauson topgan bu o’simligiga psilophyton princeps deb nom bergan. 1912 yilning kuzida shotlandiyada rhynia turkumiga oid o’simlik topiladi. 1937 yilda paleobotanik u. lang sodda yuksak o’simliklarning riniyalardan ham qadimgi vakilini yuqori silur qoldiqlaridan (buyuk britaniya) kuksoniya (cooksonia) deb atalgan yangi turkumni aniqlaydi. keyinchalik kuksoniyaning qoldiqlari yuqori silur qatlamlaridan chexiya, markaziy qozog’islon, nyu-york shtatidan, shotlandiyadan va g’arbiy sibirdan ham topilgan. kuksoniyalar ham bundan 415 mln. …

sharsimon bo’lib, uzunasiga ochilgan. keyingi klassifikatsiylar bo’yicha ko’pchilik olimlar, jumladan amerikalik botanik birxorst (1971) ilgarigi klassifikatsiyalar bo’yicha riniyadoshlar, xorneofitdoshlar, xednadoshlar va boshqalarni bitta riniyadoshlar oilasiga birlashtiradi. qabilaning qadimgi vakillaridan bittasi kuksoniya turkumidir. u bundan 415 mln. yil ilgari o’sgan. kuksoniyalarning sporangiysi mayda, qalin po’stli sharsimon yoki biroz uzunchoq bo’lgan. bu qabilaning yaxshiroq o’rganilgan turkumi riniyalardir. ular sernam joylarda qalin o’sgan. vakillaridan katta riniya (rhynia major) yirikroq bo’lib, balandligi 0,5 m gacha yetgan. poyasining diametri 5 mm ga yaqin bo’lgan (1-rasm). ularda markaziy stelasi ingichka bo’lib, ksilemasi zaif taraqqiy etgan. tanasida ildizpoyaga o’xshash gorizontal o’suvchi rizomoidlari bo’lib, ulardan yuqoriga qarab poyasimon qismi, pastga tomon esa rizoidlar taraqqiy topgan. riniyanamolarning yana bir xarakterli xususiyati shuki, ularning sporangiylari bir-biriga yaqin joylashgan, ayrimlarida ular qo’shilib o’sib sinangiylarni hosil etgan (2-rasm). psilofitnamolar qabilasi – psilophytales qabilaga bitta psilofitdoshlar (psilophytaceae) oilasi kiradi. bularda o’q poya (kauloid) yaxshi taraqqiy etgan. oila turkumlaridan bittasi psilofit bo’lib, vakillarining qoldiqlari …

yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta) - Page 4

yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta) - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta)"

1671116606.docx yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta) referat yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta) reja: · riniyatoifatoifalar bo’limi – rhyniophiyta · riniyanamolar qabilasi – rhyniales · psilofitnamolar qabilasi – psilophytales yuksak o’simliklar yer yuzida eng keng tarqalgan bo’lib, murakkab tuzilishga ega bo’lishi bilan ajralib turadi. o’simliklar dunyosini, shu jumladan yuksak o’simliklarni ma’lum bir tizim (sistema) asosida joylashtirish ustida olimlar uzoq yillar mobaynida tadqiqot ishlari olib borganlar va o’zlarining klassifikatsiyalarini ishlab chiqqanlar. o’simliklar sistemasini ilk bor tavsiya etgan botaniklardan biri italiyalik botanik a. sezalpin (1519-1603) bo’lib, u o’simliklarni asosan mevasiga qarab 15 sinfga ajratgan. k. linney esa o’...

Формат DOCX, 18,1 КБ. Чтобы скачать "yuksak o’simliklar dunyosi – embryophyta (embryobionta)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yuksak o’simliklar dunyosi – em… DOCX Бесплатная загрузка Telegram