qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari

PPTX 13 pages 73.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

powerpoint presentation qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari. abdullaev dilshodbek 1. karakalpak tilining orfografiya qaǵıydaları 2. so'zlerdiń birlesiwine qarata orfografiya qaǵıydaları 3. unlılar ha'm da'uiylerdiń jazılıwı жоспар жумсақ даўыстылар [b', p', v', f', m'] апостроф (') белгиси арқалы көрсетиледи. мысалы, [b'] дыбысы 'b' деп жазылады. бул орфографиялық ережениң мақсети дыбыслардың дәл бергилигин қамтамасыз етиў. [v] ҳәм [f] дыбыслары кейбир сөзлерде бири-бирине алмасып келиўи мүмкин. бунда орфографиялық нормаларға тийкас болып, сөздиң тарихий жазылыўы есапқа алынады. мысалы, 2 вариантлы жазылыўлар бар. даўысты дыбыслар [b, p, v, f, m] жазыўда үш вариантта – [b], [p], [v], [f], [m] түринде жазылып, графикалық тәризде бөлек көрсетилип, 5 таўыстың дыбыслары ажыратылады. даўысты дыбыслардың жазылыўы сөзлерди ажыратып жазыў сөзлерди ажыратып жазыўда, бирге жазылыўы керек болған 2 немесе одан коп сөйлемлердиң арасына бос орын қойылады, мысалы: «мен китап оқыйман». күрдели сөздердиң бөликлериниң арасына дефис қойылып, 2 немесе 3 бөликли структураларды ажыратады. қос сөзли атаулардың арасына дефис қойылады: мәселен, «жарым-жартылай», «күн-түн», …

2 / 13

ы «ы» дыбысы «ы» ретинде жазылады, ал «и» дыбысы «и» ретинде жазылады, мысалы «ықлас», «ийгилик» сөzlerде, бул 2 фонеманын орфографиялық айырмашылығын көрсетеди. даўыссыз дыбыслардың жазылыўы даўыссыз дыбыстан соң келген [ы] дыбысы, егер ол сөз соңында келсе, [и] деп жазылады. мысалы: қар + ы = қари (қардың көпшилигин билдиреди). 3 морфемадан аслам сөйлемлерде, егер даўыссыз дыбыстан соң келген жуўық дыбыс морфема шегарасында турса, ол жазылыўы мүмкин. мысал ушин, кең + и + йек = кеңийек. даўыссыз дыбыслардың соңынан келген жуўық дыбыслар (яғный, [й], [ў], [в]) жазылыўында 2 вариант бар: бириншиси – жуўық дыбыс жазылмайды, екиншиси – жуўық дыбыс жазылып, сөзге қосымша жазылады. аллитерация ҳәм ассонанс аллитерацияда, karakalpak тилинде, 2-3ден артық бирдей даўыслардың жуўап бериўши сөзиниң басында қолланылыўы көп ушырасады. аллитерация ҳәм ассонанс стилистикалық эффектлерди күшейтиў ушын, поэзияда ҳәм прозада, көплеген мисалларда (50 ден артық) пайдаланылады. ассонанс, керсинше, жуўап бериўши сөздегилерге қарағанда, басқа даўыслардың айтылыўына тийисли стилистикалық қурал болып табылады. мисалы, 2-5 …

3 / 13

есапланады. морфемалардың жазылыўы сан есимлерге жалғанатуғын көпшелик жалғаулары (-лар, -лер) жазылыўында өзгешеликлер бар. мысалы, «бес» - «беслер», бірақ «он» - «онлар». бул ережелер сан есим морфемаларының санына байланысты емес. басқа тілден алынған сөзлер, егер олардың өз алдына мағынасы болмаса, негізгі сөзге жалғастырылып жазылады. мысалы, «телевизор», «автобус» – 1 морфемалы сөзлер. жалпылама атаўлардың морфемалары бирге жазылады, мысалы, «аўылхожалығы» (2 морфема). кейбир қосымшалардың жазылыўына байланыслы ережелер бар, 3-4 морфемадан ибарат сөзлерде де қолланылады. көпшилик санлардың жазылыўы көпшилик санлардың жазылыўында 1-ден 999-ға шекемги санлардың атаўлары бир сөзден жазылады, мысалы, 25 (жигирма беш). 1000 ден баслап санлар бөлек сөздер менен жазылады, мысалы, 1000 (бир мың). сондай-ақ, көпшилик санлардың жазылыўында, үлкен санлардың атаўларын жазыўда, мың, миллион, миллиард сыяқлы өлшем бирликлери қолланылады. мысалы, 1 234 567 (бир миллион еки жүз отыз төрт мың беш жүз алпыс жетти). жыйырмадан тоғызға шекемги санлардың көпшилик санларда жазылыўында, еки сөзден жазылады, мысалы, 22 (жигирма еки). бунда, "жигирма" деген сөз "еки" …

4 / 13

qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari - Page 4

5 / 13

qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari"

powerpoint presentation qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari. abdullaev dilshodbek 1. karakalpak tilining orfografiya qaǵıydaları 2. so'zlerdiń birlesiwine qarata orfografiya qaǵıydaları 3. unlılar ha'm da'uiylerdiń jazılıwı жоспар жумсақ даўыстылар [b', p', v', f', m'] апостроф (') белгиси арқалы көрсетиледи. мысалы, [b'] дыбысы 'b' деп жазылады. бул орфографиялық ережениң мақсети дыбыслардың дәл бергилигин қамтамасыз етиў. [v] ҳәм [f] дыбыслары кейбир сөзлерде бири-бирине алмасып келиўи мүмкин. бунда орфографиялық нормаларға тийкас болып, сөздиң тарихий жазылыўы есапқа алынады. мысалы, 2 вариантлы жазылыўлар бар. даўысты дыбыслар [b, p, v, f, m] жазыўда үш вариантта – [b], [p], [v], [f], [m] түринде жазылып, графикалық тәризде бөлек көрсетилип, 5 таўыстың дыбыслары ажыратылады. даўысты д...

This file contains 13 pages in PPTX format (73.3 KB). To download "qaraqalpaq tiliniñ imla qağiydalari", click the Telegram button on the left.

Tags: qaraqalpaq tiliniñ imla qağiyda… PPTX 13 pages Free download Telegram