makroiqtisodiy beqarorliklar. inflyatsiya va ishsizlik

DOCX 11 pages 41.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

aim.uz makroiqtisodiy beqarorliklar. inflyatsiya va ishsizlik reja: · iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari. · ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o`lchanishi. · ishsizlikning iqtisodiy oqibatlari. ouken qonuni. · inflyatsiyaning moxiyati va o`lchanishi. · talab va taklif inflyatsiyasi. · inflyatsiya va ishsizlik o`rtasidagi bog’liqlik. · fillips egri chizig’i 1. iktisodiy davrlar va iktisodiy tebranishlarning sabablari. mamlakatlarning iktisodiy rivojlanish tarixini o`rganish, ulardan xech biri uzok muddatda bir tekis rivojlanmaganligi, aksincha, barcha malakatlar uchun davriy rivojlanish xos ekanligini ko`rsatadi. ishlab chikarish, bandlilik va inflyatsiya darajasining davriy tebranishga iktisodiy davr (tsikl)lar deyiladi. ayrim iktisodiy davrlar boshkalaridan o`tish davrining davomiyligi va faolligi bilan fark kiladi. shunga karamasdan ularning barchasi bir xil boskichlardan tashkil topadi (4-chizma). yaim cho`kki retsessiya cho`kki potentsial yamm trendi ko`tarilish pasayishning kuyi nuktasi iktisodiy davr vakt t 4-chizma. iktisodiyotning davriy rivojlanishi iktisodiy davrlar to`rtta boskichni o`z ichiga oladi. birinchi boskich iktisodiy rivojlanishning eng yukori darajasiga erishilgan boskich bo`lib, u «cho`kki» deb yuritiladi. …

2 / 11

iy davrlar bir xil boskichlarga ega bo`lsada, ammo ular davomiyligi va faolligiga ko`ra o`zaro fark kilib turadi. shuning uchun xam iktisodchilar, bu jarayonlarni iktisodiy davrlar deb emas, balki iktisodiy tebranishlar deb atash to`gri bo`ladi deb xisoblashadi. iktisodiy tebranishlarning asosiy sababi sifatida iktisodichilar uch omilni ko`rsatadi. birinchi gurux olimlar iktisodiy tebranishlarning asosiy sababi texnika va texnologiyalarda ro`y beradigan o`zgarishlar deb xisoblaydilar. ularning fikricha fan-texnika yutuklarini ko`llash natijasida iktisodiyotda o`sish ro`y beradi. masalan avtomobilning yaratilishi yokilgi sanoati, neft kazib chikarish, ximiya, yo`l kurilishi materiallari sanoatlarining jadal rivojlanishiga sabab bo`ldi. yangi texnologiyalar ishlab chikarish unumdorligini bir necha baravar oshirish, ilgari foydalanilmagan resurslarni ishga tushirish imkonini beradi. texnik va texnologik yangiliklar doim xam yaratilavermasligi iktisodiyotdagi tebranishlarga sabab bo`ladi. olimlarning yana bir guruxi iktisodiy boskichlarni siyosiy va tasodifiy vaziyatlarga boglashadi. bu jarayonni monetar siyosatga boglaydigan olimlar xam mavjud. ya`ni, davlat kanchalik ko`p pul bosib chikarsa, uning kadri shunchalik kamayib boradi, va aksincha, pul mikdori kanchalik …

3 / 11

hlab chikarishning o`sishi katta foyda olib keladi. shuning uchun ishlab chikarish, bandlilik va daromadlar darajasi ortib boradi. iktisodiy tebranishlar sabablarini, ularga ta`sir etuvchi omillarni o`rganish, iktisodiy tebranishlar amplitudasini kiskartirish barcha xukumatlar makroiktisodiy siyosatining muxim maksadlaridan biridir. 2. ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o`lchanishi. iktisodiyotning bekaror rivojlanishi okibatida, iktisodiy pasayish davrida ishlab chikarish resurslari to`lik foydalanilmay koladi. yaimni yaratishda katnashadigan iktisodiy resurslarning eng asosiylaridan biri bo`lgan mexnat resurslaridan to`lik foydalanilmaslik ishsizlikda namoyon bo`ladi. makroikisodiy taxlilda mexnat resurslari emas balki ishchi kuchi kategoriyasidan ko`prok foydalaniladi. ishchi kuchi yoki iktisodiy faol axoli deganda mexnatga layokatli yoshdagi ishlayotgan va ishsiz yurgan axolining umumiy soni tushuniladi. mexnat bozorida boshka resurslar bozori singari talab va taklif konuni amal kiladi. ishchi kuchining baxosi xisoblangan real ish xaki xajmi oshsa ishchi kuchiga bo`lgan talab kiskaradi, agar real ish xaki xajmi kamaysa ishchi kuchiga bo`lgan talab ortadi, ishchi kuchi taklifi esa kamayadi. ishchi kuchiga bo`lgan talab mikdorining ishchi kuchi …

4 / 11

bining o`zgarishi natijasida ishsiz kolganlar kiradi. unga asosan malakalarini o`zgartirishi va oshirishi, ma`lumot olishi, yangi kasb egallashi lozim bo`lgan ishsizlar guruxlari kiradi. friktsion ishsizlik bilan tarkibiy ishsizlikning asosiy farki shundaki, birinchisida, ma`lum malaka va tajriba mavjud bo`ladi va undan foydalanib, ish joylarini tezrok topib olishadi, ikkinchisida esa, ishchi kuchi darxol va tezrok ish joylarini topa olmaydi. davriy ishsizlik asosan ishlab chikarishning pasayishi natijasida ishchi kuchiga bo`lgan talabning kamayishidan paydo bo`ladi. davriy pasayish tovar va xizmatlarga bo`lgan yalpi talabning kamayishini, shunga muvofik, yalpi tatalabning kamayishini, va okibatda axolining ish bilan bandligi kiskarishi va ishsizlikning o`sishini bildiradi. to`la ish bilan bandlik ishchi kuchining 100 foiz ish bilan ta`minlanganligini bildirmaydi. aksincha, friktsion va strukturali ishsizlik ilojsiz xol bo`lganligini xisobga olsak, biz mutlak to`la ish bilan bandlilikka erishib bo`lmasligini tushunamiz. agarda davriy ishsizlik bo`lmasa, u xolda to`la ish bilan bandlilikka erishiladi. to`la ish bilan bandlik davridagi ishsizlik, ishsizlikning tabiiy darajasi deyiladi. bunga ish kidiruvchilar …

5 / 11

kuchi soni)x100 barcha mavjud resurslardan to`lik foydalanish yoki ishsizlikning tabiiy darajasi xolatida iktisodiyotda yaratilishi mumkin bo`lgan maxsulot xajmini iktisodiyotning ishlab chikarish potentsiali deb ataladi. mamlakatning ishlab chikarish potentsiali potentsial yaim ko`rsatkichi bilan o`lchanadi. makroiktisodiy bekarorlik tufayli, iktisodiy pasayish davrida mamlakat o`z iktisodiy potentsialini to`lik ishga solmasdan, yaratilgan xakikiy yaim xajmi (yx) potentsial yaim (yp) xajmidan ortda koladi. ya`ni yaimning uzilishi (yuz) ro`y beradi. yx – yp yuz= ----------------- 100 yp potentsial yaim deganda mamlakatdagi ishlab chikarish resurslaridan to`lik foydalanilgan sharoitda mumkin bo`lgan ishlab chikarish xajmi tushuniladi. potentsial yaim*ni xisoblashda mamlakatda ishsizlik mutlako yo`k deb emas, balki mavjud, birok u tabiiy darajada, deb xisoblanadi. 3. ishsizlikning iktisodiy okibatlari. ouken konuni. ishsizlik darajasining oshishi natijasida iktisodiyot potentsial yaim xajmini ololmaydi. shu sababli mamlakat mikyosida ishsizlikni uning tabiiy darajasida saklash va tartibga solish iktisodiy jixatdan katta axamiyatga ega. ishsizlikning xakikiy darajasi uning tabiiy darajasidan kanchalik yukori bo`lsa, yaim uzilishi shuncha ko`p bo`ladi. shuning …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiy beqarorliklar. inflyatsiya va ishsizlik"

aim.uz makroiqtisodiy beqarorliklar. inflyatsiya va ishsizlik reja: · iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari. · ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o`lchanishi. · ishsizlikning iqtisodiy oqibatlari. ouken qonuni. · inflyatsiyaning moxiyati va o`lchanishi. · talab va taklif inflyatsiyasi. · inflyatsiya va ishsizlik o`rtasidagi bog’liqlik. · fillips egri chizig’i 1. iktisodiy davrlar va iktisodiy tebranishlarning sabablari. mamlakatlarning iktisodiy rivojlanish tarixini o`rganish, ulardan xech biri uzok muddatda bir tekis rivojlanmaganligi, aksincha, barcha malakatlar uchun davriy rivojlanish xos ekanligini ko`rsatadi. ishlab chikarish, bandlilik va inflyatsiya darajasining davriy tebranishga iktisodiy davr (tsikl)lar deyiladi. ayrim iktisodiy davrlar boshkalar...

This file contains 11 pages in DOCX format (41.3 KB). To download "makroiqtisodiy beqarorliklar. inflyatsiya va ishsizlik", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiy beqarorliklar. i… DOCX 11 pages Free download Telegram