afrika materigi

DOCX 31 pages 54.6 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.6 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

afrika materigi mundarija: i.kirish…………………………………………………………………………… ii.asosiy qism 2.1.afrika materigi geografik o’rni, chegaralari………………………………. 2.2.afrika materigi relyefi………………………………………………………. 2.3.afrika materigi iqlimi va iqlim mintaqalari……………………………….. 2.4.afrika materigi tuproqlari va o’simliklari…………………………………. 2.5.afrika materigi hayvonot dunyosi…………………………………………. iii.xulosa………………………………………………………………………... iv.foyadalanilgan adabiyotlar…………………………………….. i. kirish mavzuning dolzarbligi. afrikaning subtropik, tropik, ekvatorial va subekvatorial zonalari florasi xilma-xildir. savannalarda past daraxtlar va tikanli butalar (akasiya, terminaliya, buta) ustunlik qiladi. cho'l o'simliklari, aksincha, siyrak bo'lib, vohalarda, baland tog'li hududlarda va suv bo'ylarida o'sadigan o'tlar, butalar va daraxtlarning kichik jamoalaridan iborat. chuqurliklarda tuzga chidamli galofit oʻsimliklar uchraydi. eng kam suv bilan ta'minlangan tekislik va platolarda qurg’oqchilik va issiqlikka chidamli o'tlar, mayda butalar va daraxtlar turlari o'sadi. cho'l hududlari florasi tartibsiz yog'ingarchilikka yaxshi moslashgan. bu fiziologik moslashuvlarning xilma-xilligi, yashash joylarini afzal ko'rish, qaram va qarindoshlik jamiyatlarini o'rnatish va reproduktiv strategiyalarda namoyon bo'ladi. ko'p yillik qurg'oqchilikka chidamli o'tlar va butalar keng va chuqur (15-20 m gacha) ildiz tizimiga ega. ko'pgina o't o'simliklari efemerlar bo'lib, ular etarli namlikda …

2 / 31

valar, turli sabzavotlar yetishtiriladi. cho'lning ko'p joylarida o'sadigan o'simlik o'simliklari triostia, burma va tariq avlodlari bilan ifodalanadi. atlantika okeani qirgʻogʻida qirgʻoq oʻtlari va boshqa tuzga chidamli oʻtlar oʻsadi. efemerlarning turli xil birikmalari asheba deb ataladigan mavsumiy yaylovlarni hosil qiladi. suv o'tlari suv omborlarida uchraydi. koʻpgina choʻl hududlarida (daryolar, hamadalar, qumning qisman toʻplanishi va boshqalar) oʻsimlik qoplami umuman yoʻq. inson faoliyati (chorva mollarini boqish, foydali oʻsimliklarni yigʻish, yoqilgʻi saqlash va boshqalar) deyarli barcha maydonlarning oʻsimliklariga kuchli taʼsir koʻrsatgan. namib cho'lining mashhur o'simlik - bu welwitschia mirabilis. u butun umri davomida sekin o'sadigan (1000 yildan ortiq) uzunligi 3 metrdan oshib ketadigan ikkita ulkan barg hosil qiladi. barglari diametri 60 dan 120 santimetrgacha bo'lgan ulkan konussimon turpga o'xshash va erdan 30 santimetrga chiqadigan poyaga biriktirilgan. velvichianing ildizlari yerga 3 m chuqurlikda cho'ziladi.velvichia o'zining namlikning asosiy manbai sifatida shudring va tumanni ishlatib, o'ta quruq sharoitda o'sish qobiliyati bilan mashhur. namibning shimoliy qismiga xos bo'lgan …

3 / 31

frika materigi tuproq va o’simliklari afrika materigi hayvonot dunyosini o’rganish ob’ekti: afrika materigi o’simliklari predmeti: afrikaa materigi geografik o’rni, relyefi, iqlimi, tuproqlari hamda o’simlik va hayvonot dunyosini o’rganishdan iborat. kurs ishining amaliy ahamyati: mazkur ishda geografiya va iqtisodiy bilim asoslari ta`lim yo`nalishi talabalari, fanga qiziquvchi va umumta`lim maktabi tabiiy geografiya fani o`qituvchilari o`quv qo`llanma sifatida foydalanishlari mumkin. kurs ishi hajmi: mazkur kurs ishi 32 betdan iborat bo’lib, kirish, asosiy qism, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan ii.asosiy qism 2.1.afrika materigi geografik o’rni, chegaralari afrika sharqiy yarim sharda joylashgan va maydonining kattaligi jihatdan sayyoramizda yevrosiyodan keyin ikkinchi o‘rinda turadigan yirik materik. uning maydoni 29,2 mln. km2. materik atrofida joylashgan orollar bilan birga 30,3 mln. km2. afrika materigi yevrosiyo bilan yaqindan bog‘langan bo‘lib, undan qizil va o‘rta dengizlar orqali ajralib turadi. afrika kengligi 120 km keladigan qambar suvaysh bo‘yni orqali osiyo bilan tutashgan. 1859-1869 yillarda qazilgan 161 km uzunlikdagi suvaysh kanali ikki …

4 / 31

cha afria iborasidan olingan bo‘lib, sovuqsiz yoki sovuq bo‘lmaydigan joyni anglatadi deb ham taxlil qilishadi. bunday tushunchani materikning tabiiy geografik sharoiti to‘liq oqlaydi. chunki afrika yer kurasidagi eng issiq materik hisoblanadi. afrika g‘arbda va shimolda atlantika okeani va uning o‘rta dengizi bilan, sharqda va shimolisharqda hind okeani va uning qizil dengizi bilan chegaralanadi. shimol tomonda afrikaga yevrosiyoning pireney, apennin va bolqon yarim orollari, shimoli-sharqda arabiston yarim oroli juda yaqin joylashgan. shimoliy afrika, janubiy yevropa va janubiy osiyo bir-biriga yaqin bo‘lganligi uchun ularning o‘simliklari va hayvonot dunyosi ham ancha o‘xshash. afrika o‘zining geografik joylashishiga ko‘ra boshqa materiklar orasida alohida o‘rin tutadi. faqat afrikani ekvator deyarli o‘rtasidan kesib o‘tadi. uning shimoldagi va janubdagi eng chekka nuqtalari ekvatordan qariyb bir xil uzoqlikda joylashgan. eng shimoliy nuqtasi rasyengela burni (37° 20' sh.k.) bilan eng janubiy nuqtasi igolniy burni (34° 51' sh.k.) oralig‘i 8000 km ga teng. afrikaning eng keng joyi ekvatordan shimolda, 10° va …

5 / 31

lantika okeanining materikka yaqin qismida madeyra, kanar, yashil burun, fernandopo, prinsipi, santome, annobon va boshqa mayda orollar joylashgan. ular kelib chiqishiga ko‘ra materik va vulqonik orollar tipini hosil qiladi. afrika qirg‘oq chizig‘ining umumiy uzunligi 30500 km bo‘lib, 1 km qirg‘oqqa 960 km2 quruqlik to‘g‘ri keladi. g‘arbiy yevropaning qirg‘oqlari kuchli kesilganligi sababli 1 km qirg‘oqka 250 km2 quruqlik to’g‘ri keladi. afrika qirg‘oqlari yevrosiyo va shimoliy amerika materiklarining qirg‘oqlariga nisbatan juda oddiy, to‘g‘ri chiziqli, kam parchalangan, uzilmali, sharqiy va janubig‘arbiy qirg‘oqlari tog‘li. qirg‘oq bo‘ylarida pasttekisliklar ham bor. afrika qirg‘oqlarini yuvib turuvchi okeanlar va dengizlar hech qayerda materik ichkarisiga chuqur o‘yib kirib bormagan. materikning shimoliy qirg‘oqlari o‘rta dengiz suvi bilan yuvilib turadi. g‘arbiy va janubiy sohillarini atlantika okeani yuvib turadi. materikning janubi-g‘arbida yirik gvineya qo‘ltig‘i mavjud bo‘lib, uning shimoli-sharqiy qismi benin va biafra kichik qo‘ltiqlariga bo‘linadi. qo‘ltiqning suv harorati yilning issiq paytlarida 28°c dan pastga tushmaydi. uning shimoliy qismidan gvineya iliq oqimi o‘tadi. …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "afrika materigi"

afrika materigi mundarija: i.kirish…………………………………………………………………………… ii.asosiy qism 2.1.afrika materigi geografik o’rni, chegaralari………………………………. 2.2.afrika materigi relyefi………………………………………………………. 2.3.afrika materigi iqlimi va iqlim mintaqalari……………………………….. 2.4.afrika materigi tuproqlari va o’simliklari…………………………………. 2.5.afrika materigi hayvonot dunyosi…………………………………………. iii.xulosa………………………………………………………………………... iv.foyadalanilgan adabiyotlar…………………………………….. i. kirish mavzuning dolzarbligi. afrikaning subtropik, tropik, ekvatorial va subekvatorial zonalari florasi xilma-xildir. savannalarda past daraxtlar va tikanli butalar (akasiya, terminaliya, buta) ustunlik qiladi. cho'l o'simliklari, aksincha, siyrak bo'lib, vohalarda, baland tog'li hududlarda va suv bo'ylarida o'sadigan o'tlar, butalar va d...

This file contains 31 pages in DOCX format (54.6 KB). To download "afrika materigi", click the Telegram button on the left.

Tags: afrika materigi DOCX 31 pages Free download Telegram