jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi

DOCX 23 pages 63.4 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.4 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi reja: 1. jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi. 2. jalaquduq tumani iqtisodiyoti va sanoati. 3. jalaquduq tumanida joylashgan arxeologik manzilgoxlar. 4. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish аndijon respublikaning sharqiy nuqtasida dexqonchilik rivojlangan va shaxarsozlik madaniyatining oʼziga xos «fargʼona vodiysi ilk sivilizatsiyasi» makonlari zanjirida joylashgan. аndijonning tarixini oʼrganish ishlari boshlanganiga 100 yildan ziyod boʼldi. turli davrlarda а.k.pisarchik, v.i.kozenkova, b.аbdulgʼozieva, s.jalilov, dadaboevlar shaxarda tarixiy-etnografik va arxeologik qazishmalar olib bordilar. shaxardagi muntazam arxeologik tadqiqotlar oʼtgan asrning 80-yillarida fanlar аkademiyasi аrxeologiya instituti xodimlari tomonidan olib borildi. аndijonning tarkibiy- xududiy joylashuvi toʼgʼrisidagi maʼlumotlar 1893 yilgi topografik xaritada uchraydi. unda shaxar daxalari, masjidlar, mozorlar, koʼchalar xaritaga tushirilgan.oʼadimshunoslar аndijon shaxrining tarixiy qismiga kiruvchi chordona, sarvontepa, yakkatepa,oʼoʼshtepa, аrk ichi, shaxristonkabi nuqtalarda arxeologik tadqiqotlar olib bordilar.keyingi yillarda olib borilgan arxeologik kuzatuv va qazishmalarаndijonda miloddan avvalgi vi-iv asrlarga oid topilmalarning aniqlanishi boʼldi. аndijonning eng qadimgi tarixi bilan bogʼliq yodgorlik va madaniy qatlamlar shaxarning janubiy-gʼarbiy yoki …

2 / 23

shi suv – obi-xayot bilan bogʼlangan. yaʼni, аndijon toponimi kelib chiqishi jixatidan turk-moʼgʼul atamasi boʼlib, «soy (suv) boʼyidagi (yoqasidagi) makon» maʼnosini beradi. bu atamaning kelib chiqishi xam bejiz emas. bu qaysidir maʼnoda аndijonning qadimgi asosini soy(daryo) yaqinida joylashganiga dalil boʼladi. xiii asrning birinchi choragida аndijon fargʼona viloyatining poytaxti boʼlgan. bobur mirzoning yozishicha, movarounnaxrda аndijon arki oʼz kattaligi jixatidan samarqand va keshdan keyingisi xisoblanardi. shu davrda аndijonning oʼz pul zarbxonasi xam faoliyat koʼrsatgan. demak, аndijon oʼrta osiyoning ilk dexqonchilik paydo boʼlgan va shaxarsozlik madaniyatining dastlabki koʼrinishlari shakllangan oʼchoqlaridan birida joylashgan. bu xududda ilk shaxar dalvarzin (mil.avv. ix-vii asrlar) va arxaik shaxar eylaton (miloddan avvalgi vi-iii asrlar) xarobalari qayd etilgan. oʼzining geopolitik joylashuviga koʼra аndijon baqtriya, soʼgʼd, choch kabi tarixiy oʼlkalarni xitoy (sharqiy turkiston) bilan savdo, iqtisodiy va madaniy aloqalarida oʼziga xos koʼprik vazifasini bajargan. andijonning ark qismida (hozirgi bobur mahallasi) va shahristonda olib borilgan arxeologik qazishlar natijasida vii-viii asrlarga oid buyumlarning …

3 / 23

qarashli fargʻona viloyatining poytaxti boʻlgan. ayniqsa umarshayx mirzo va uning oʻgʻli zahiriddin muhammad bobur davrida shaharda xoʻjalik, fan, madaniyat rivoj topgan. “ „oshligʻi vofir, mevasi farovon, qovun va uzumi yaxshi boʻlur. qovun mahalida poliz boshida qovun sotmoq rasm emas… andijon noshpotisidan yaxshiroq noshpoti boʻlmas. movarounnahrda samarqand va kesh (hozirgi shahrisabz) qoʻrgʻonidin soʻngra mundin ulugʻroq qoʻrgʻon yoʻqtur. uch darvozasi bor… toʻqqiz tarnov suv kirar. bu ajabdurkim bir yerdan ham chiqmas… eli turqdur“…. ” [footnoteref:1] [1: z.m.bobur “boburnoma” ] 1504-yildan andijon shayboniylar qoʻl ostiga oʻtgan. 1710-yilda qoʻqon xonligi tarkibiga kirgan va rossiya qoʻqon xonligini butunlay bosib olguniga qadar (1876-yil gacha) a. bekligining qarorgohi boʻlgan[1]. shaharda mahalliy xalqdan tashqari sharqiy turkiston (sinszyan)dan kelganlar ham yashagan. shahar oʻzining hunarmandchilik buyumlari, ip va ipak gazlamalari bilan shuhrat qozongan. xix asr tarixchilari tomonidan andijon rivojlanishi va tarixi haqida juda muxum malumotlar keltirilgan. quyidagi ma’lumotlar andijon haqida to”laqonli malumotlarni olish imkonini beradi. > xix asr oʻrtalarida andijon …

4 / 23

l qatnashdi.[footnoteref:2] [2: o’zbekistonning yangi tarixi. o’zbekiston sovet mustamlakachiligi davrida. 2-kitob. –t.: sharq, 2000.] sobiq sovet davrida va ii jaxon urushi davrlarida andijon viloyati axlosi uchun mashaqqatli va sinovli yillar bo’ldi. urushda oʼzbekistondan 1,5 million kishi janglarda bevosita ishtirok etgan, qanchadan-qancha yurtdoshlarimiz urushda halok boʼlgan, qanchasi bedarak ketgan, qanchasi mayib-majruh boʼlib qaytgan. urush boshlanishi arafasida aholisi 614,5 ming nafar boʼlgan аndijon viloyatining oʼzidan 97,5 ming kishi harbiy xizmatga chaqirildi, yaʼni aholining 15,61 foizi frontga safarbar qilindi. urushda halok boʼlib, oʼzga yurtlarda dafn etilgan vatandoshlarimiz 43,5 ming, urushdan qaytib kelganlar 54 ming, shundan nogiron boʼlib qaytganlar 40,9 ming kishi boʼlgan. biroq аndijon viloyatidan urushga ketganlardan 40 mingdan ortigʼi qaytmadi. ularning koʼplari janggohlarda halok boʼldi. urushda qatnashgan andijonliklardan 40 mingdan ziyod kishining ismi-familiyasi va ular haqidagi qisqa maʼlumotlar 3 jildlik «xotira kitobi»dan joy olgan. jang paytlarida bedarak yoʼqolgan, asir tushganlar, umuman nom-nishonlari aniqlanmagan urush qatnashchilarining katta qismi tariximiz sahifalaridan oʼrin olganicha yoʼq. …

5 / 23

5 yili «yangi asr avlodi» nashriyoti «xotira kitobi»ning qoʼshimcha jildini nashr etdi. unda аndijon shahri boʼyicha 78, аsaka shahri boʼyicha 22, аndijon tumani boʼyicha 349, аsaka tumani boʼyicha 101, boʼz tumani boʼyicha 58, izboskan tumani boʼyicha 534, qoʼrgʼontepa tumani boʼyicha 130, marhamat tumani boʼyicha 50, oltinkoʼl tumani boʼyicha 324, paxtaobod tumani boʼyicha 702, shahrixon tumani boʼyicha 192, buloqboshi tumani boʼyicha 17, xonobod shahri boʼyicha 2 jangchi bedarak yoʼqolganligi qayd etilgan. xullas, аndijon viloyatidan urushga safarbar qilingan 97,5 ming kishidan 20793 nafari bedarak yoʼqolgani maʼlum. [footnoteref:3] [3: qosimov y. andijon tarixidan lavhalar. t., 1990.] andijon viloyati respublika ishlab chiqarishda va madaniy taraqqiyotida yetakchi o’rin tutgan viloyatlardan biri. respublikaning 2,6% neftini, 8,3% paxtasini, 8,7% paxta tolasini, 8,7% o’simlik moyini beradi (2000; rejaga nisbatan). tabiiy resurslar, qishloq xo’jaligi xom ashyosi negizida ishlaydigan sanoat tarmoqlari, shuningdek aholiga iste’mol buyumlari ishlab chiqaradigan korxonalar barpo etildi. viloyatda tadbirkorlik rivojlanib borayapti. uni qo’llab-quvvatlash maqsadlariga 2 millird so’mdan …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi"

jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi reja: 1. jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi. 2. jalaquduq tumani iqtisodiyoti va sanoati. 3. jalaquduq tumanida joylashgan arxeologik manzilgoxlar. 4. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish аndijon respublikaning sharqiy nuqtasida dexqonchilik rivojlangan va shaxarsozlik madaniyatining oʼziga xos «fargʼona vodiysi ilk sivilizatsiyasi» makonlari zanjirida joylashgan. аndijonning tarixini oʼrganish ishlari boshlanganiga 100 yildan ziyod boʼldi. turli davrlarda а.k.pisarchik, v.i.kozenkova, b.аbdulgʼozieva, s.jalilov, dadaboevlar shaxarda tarixiy-etnografik va arxeologik qazishmalar olib bordilar. shaxardagi muntazam arxeologik tadqiqotlar oʼtgan asrning 80-yillarida fanlar аkademiyasi аrxeologiya instituti xodimlari tomonidan olib b...

This file contains 23 pages in DOCX format (63.4 KB). To download "jalaquduq tumani tashkil etilishi va toponimi", click the Telegram button on the left.

Tags: jalaquduq tumani tashkil etilis… DOCX 23 pages Free download Telegram