avaz o`tar hayoti va ijodi

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662756476.doc αζαρ avaz o`tar hayoti va ijodi (1884-1919) reja: 1. avaz o`tar hayoti va ijodining o`rganilishi. 2. avaz o`tarning hayot yo`li. 3. avaz o`tar ijodiy merosi. 4. shoir dunyoqarashida burilish. 5. avaz o`tar –ma`rifatparvar shoir. 6. avaz ijodida “faloniy”turkumi. 7. avaz o`tar o`g`lining o`zbek daabiyotida tutgan o`rni. avaz o`tar milliy uyg`onish davri o`zbek adabiyotining yetuk namoyandalaridan biri bo`lib, o`zbek adabiyoti tarixida chuqur iz qoldirgan sermahsul hamda «nazm aro fozili bebaho” (tabibiy) ijodkordir. u juda qisqa umr ko`rishiga qaramasdan, sermazmun hayot va ijod yo`lini bosib o`tdi. avaz o`tar o`zining yuksak iste`dodi, she`rlaridagi xalqchillik ruhi, zamon va makondagi nosozliklarga qarshi g`oyat o`tkir fikrlari bilan hayotlik davridayoq xalq orasida dovrug`dor shoirga aylangan edi. shoir ijodiga bo`lgan e`tibor o`z davridanoq boshlandi, uning o`tkir xalqchil g`oyalarni singdirgan g`azallari, muxammasu musammanlari, nafaqat, oddiy xalqning, balki ilg`or fikrli adabiyot muhiblarining hamda nomdor, ko`zga ko`ringan qalam ahllarini xam nazariga tushgan edi. avaz o`tar asarlari o`sha davrda tuzilgan bayozlarda, …

ollari» risolasida to`ldiriladi. shoir ijodiga oid izlanishlar y. yusupov tomonidan davom ettirildi va uning «avaz” biografik ocherki, (1961) «xorazm shoirlari» (1967) kabi kitoblaridagi yangi ma`lumotlar va mulohazalar shoir tarjimai holini to`ldiradi. bundan tashqari shu tadqiqotlar tadriji o`laroq adabiyotshunos v. mirzayev avaz o`tar ijodining badiiy miqyosi va gumanistik mohiyatini tadqiq etdi. 1961-yilda “avaz o`tar o`g`li” risolasi bilan uni targ`ib qildi. shoir avazning ijodini ommalashtirish 70- yillardan jiddiy tus oldi. 1776-yilda adabiyotshunos v. rahmonov say`i-harakatlari bilan nisbatan to`la va mukammalroq “avaz o`tar o`g`li ” devoni bosilib chiqdi. avaz o`g`li hayoti va ijodi maktab va oliy o`quv yurtlari darsliklariga kiritildi jumladan, g`.karimovning oliy va o`rta maxsus o`quv yurtlari uchun tuzgan darsliklarida, 1980-yili bosilib chiqqan “o`zbek adabiyoti tarixi” (besh tomlik)ning 5 jildida avaz o`tar hayoti va ijodiga alohida o`rin berilgan. shuningdek, shoir hayoti va ijodini tadqiq, targ`ib va tashviq qiluvchi yuqoridagi tadqiqotlar zaminida 1987-yilda n.qobulov, v.mo`minova, i.haqqulovlarning «avaz va uning adabiy muhiti” deb nomlangan …

bahsi, kuy shukuhi, do`stlar davrasi yosh avazga ham o`z ta`sirini o`tkazgan. bunday adabiy muhit ta`sirida avaz she`riyatga muhabbat qo`ydi. natijada yoshligidanoq she`rlar mashq qildi va o`z she`rlari bilan xonadonidagi adabiy majlislarda qatnashib, ustozlar mehrini qozondi. uning ilk mashqlari keyinchalik yuksak saviyadagi risoladagidek asarga aylandi. 18 yoshidayoq yosh qalam sohibi avaz o`tar nomi bilan shoir sifatida xalqqa tanila boshladi. uning iste`dodidan boxabar bo`lgan xorazm xoni muhammad rahimxon ii uni saroyga taklif qildi. saroydagi muhit yosh ijodkorga muvofiq kelmagani bois u yerdagi shoirlar bilan kelisha olmaydi. bu esa saroy ahliga ma`qul bo`lmas, har jihatdan unga nisbatan tuhmat, bo`htonlar uyushtirib, shohning e`tiboridan chetda qoldirishga urinishar edi. nihoyat, turli uydirmalar asnosida shoirni 200 darra bilan jazolaydilar. ammo qat`iyatli shoir o`z yo`lidan qaytmadi. hatto “jinni” deb atadilar. bu ham shoir qaddini bukmadi. oqibat uni boboeshon mozoristonida kishanlab saqlaydilar, yana shoir egilmadi. shoirda tobora ularga qarshi nafrat va g`azab ortib bordi. natijada mana bunday ruhdagi asarlar …

arzida yozilgan bo`lib, shoirning hayoti bilan bog`liq voqealar tafsilotlar berilgan. jumladan, “o`ksuruk” radifli g`azalida xastalik avjiga chiqib, yo`tal tez-tez xuruj qilayotganidan kuyunsa, “man” radifli she`rida esa kavkaz havosidan, u yerdagi shifokorlarning muolajasidan yengil tortib, biroz “o`ksuruk” (yo`tal)dan forig` bo`lganidan xursand bo`lib, “bihamdillah, kasaldin yaxshi bo`ldumush bu soat man” deydi. kavkaz tomonlar qanchalik xushmanzara bo`lsa-da, shu joylarda dardiga shifo topgan bo`la-da shoir o`z yurtini sog`inadi va istadim, har nechakim bu shahr aro, topmadim ul gul uzorimdin xabar deya sog`inchini izhor qiladi. shoirning sog`ligi biroz tiklaganday bo`ldi, ammo hayot fojialari unga ham jisman, ham ruhan yomon ta`sir qildi. uni mo`rt sog`ligi kundan kun yomonlashib boradi va 1919 yil 35 yoshida vafot etadi. avaz o`tar – sohibi devon shoir. u qisqa umr ko`rishiga qaramay, hayotlik chog`ida ikkita devon tuzib ulgurdi. ular sharqshunoslik institutining qo`lyozmalar fondida saqlanadi. ularning birinchisi 232 varaqdan iborat bo`lib, unda 836 ta g`azal, 3 ta mustazod, 9 murabba`, 10 musaddas, …

tuyg`ular darajasiga ko`taradi. shoirning lirik qahramoni chin muhabbat xaridori, samimiy oshiq, o`z dildori bilan bir lahzalik birga bo`lishlik ilinjidagi orzumand dil, oshufta ko`ngil: ne xushdur har kishikim ko`ngli sevgan yor ila bo`lsa, ochib ayshu tarab bobini bir dildor ila bo`lsa, ko`ngulda qolmagay mumkin emasdur zarracha kulfat, hamisha kimsa munis bir shakar guftor ila bo`lsa. yor vasliga ne ranju alamlar ila yetishgan oshiq o`z ishqida sodiq, muhabbat yo`lida sadoqatli: ming balo yetsa dog`i boshimg`a qilmon tarki ishq, toki man maftun oyo sohib ado bo`ldum sanga. shoir avaz muhabbatning turlicha taqdirini talqin etadi. shoir nazdida zolim, bag`ritosh kishilar muhabbatni tushuna olmaydilar, ular chinakamiga seva olmaydilar, zolimlar vafosiz bo`ladilar, “dardmand”, “dardkash”, mehribon kishilar muhabbatda samimiy va vafodor bo`ladilar, muhabbatni ardoqlay oladilar, degan fikrlarni shoir quyidagi misralarda beradi: kimki gar istar esa tokim vafosiz yorni, ushbu badkirdorni ahli jafodin istasun. ey avaz, har kimsa istar bo`lsa dog`i ishqni dardmandu dardkash ahli vafodin istasun. avaz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avaz o`tar hayoti va ijodi"

1662756476.doc αζαρ avaz o`tar hayoti va ijodi (1884-1919) reja: 1. avaz o`tar hayoti va ijodining o`rganilishi. 2. avaz o`tarning hayot yo`li. 3. avaz o`tar ijodiy merosi. 4. shoir dunyoqarashida burilish. 5. avaz o`tar –ma`rifatparvar shoir. 6. avaz ijodida “faloniy”turkumi. 7. avaz o`tar o`g`lining o`zbek daabiyotida tutgan o`rni. avaz o`tar milliy uyg`onish davri o`zbek adabiyotining yetuk namoyandalaridan biri bo`lib, o`zbek adabiyoti tarixida chuqur iz qoldirgan sermahsul hamda «nazm aro fozili bebaho” (tabibiy) ijodkordir. u juda qisqa umr ko`rishiga qaramasdan, sermazmun hayot va ijod yo`lini bosib o`tdi. avaz o`tar o`zining yuksak iste`dodi, she`rlaridagi xalqchillik ruhi, zamon va makondagi nosozliklarga qarshi g`oyat o`tkir fikrlari bilan hayotlik davridayoq xalq orasida dovrug`...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "avaz o`tar hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avaz o`tar hayoti va ijodi DOC Бесплатная загрузка Telegram