apomiksis

DOC 61.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1683363189.doc apomiksis reja: 1. partenogenez 2. aposporiya 3. adventiv embrioniya 4. apomiksis ro`y berishining sabablari 5. apomiksisdan seleksiyada foydalanish 6. apomiksis evolyutsiyasi gulli o`simliklarda jinsiy va vegetativ ko`payishdan tashqari apomiksis deb nomlanuvchi ko`payish ham mavjud. apomiksis bu erkak va urg`ochi gametalarni qo`shilishi bilan bog`liq bo`lmagan, biroq urug` yordamidagi ko`payishdir. apomiksis birinchi marta ingliz botanigi j.smit tomonidan 1839 yili tikanli alxorniya o`simligida aniqlangan. keyinchalik a.braun (1860) va e.strasburgerlarning (1878) izlanishlari, bu tur o`simlikda murtak xalta yaqinidagi somatik hujayralardan murtak hosil bo`lishini aniqlagan. murtak xalta yaqinidagi somatik hujayralardan yuzaga kelgan murtak va murtak xaltaning ichiga kirib, u yerda to`la yetilishga erishgan. keyinchalik bir qator o`simliklarda urug`lanmasdan murtak hosil bo`lishining boshqa xillari ham aniqlangan. shunga qaramay, o`simliklardagi apomiksis orqali ko`payish istisno sifatida qaralgan. xx asrning 30 yillariga kelib bu borada ko`plab ilmiy ma’lumotlar to`planganidan keyin o`simliklardagi ko`payishning bu turi botanik olimlar tomonidan tan olingan. apomiksisni yanada chuqurroq o`rganishning natijalari o`simliklardagi ko`payishning bu turi …

klassifikatsiyalari yaratilgan. chunki ular, o`zlarining klassifikatsiya tiplarini apomiksisni morfologik va embriologik belgilariga asoslanib yaratishgan. bu hodisa ro`y beradigan jarayonda genetik, fiziologik va biokimyoviy xususiyatlar hisobga olinmagan. apomiksisga bog`liq terminlar ham ancha murakkab va ular juda ko`p shuningdek tushunib yetish ham qiyin. biz quyida apomiksisni bayon etishda poddubnaya – arnolda (1976) qoidasiga rioya etdik. apomiksis tiplarini ketma-ketlik tartibda joylashtirilishi, uning jinsiy ko`payishdan farqlanish darajalari va apomiktik ko`payish evolyutsiyasi bosqichlari shuningdek, uning vegetativ ko`payishga o`tishni belgilash imkoniyatini yaratadi. partenogenez partenogenez-bu urug`lanmagan tuxum hujayralardan murtakni yuzaga kelishi hisoblanadi. reduksiyalangan va reduksiyalanmagan partenogenezlar farqlanadi. reduksiyalangan partenogenez. reduksiyalangan partenogenez bu – tuxum hujayradan gaploid xromosomali murtak hosil bo`lishiga aytiladi. u indutsirlangan ya’ni, urug`lanishdan keyin gametalarni qo`shilishi ro`y bermasa ham murtakni rivojlanishi amalga oshadi. reduksiyalangan partenogenez holatida ginogenez murtakni ona xromosomalari orqali, androgenez murtakni ota xromosomalari bilan hosil bo`lishi ham ro`y beradi. ginogenezda chang nayi murtak xaltaga kiradi, bunda spermiy parchalanib urug`lanish amalga oshmaydi. shu sababli …

g ko`plab oilalariga mansub turkumlarda aniqlangan. bu tip apomiksis ko`p hollarda turlararo va tur ichida amalga oshiriladigan chatishtirishlar natijasida aniqlangan. bu hodisa o`simliklarda yuqori va past haroratda ro`y beradigan urug`lanishlar jarayonlarida ham kuzatiladi. reduksiyalangan partenogenez duragay va poliploidli o`simliklarda shuningdek chetdan changlanadigan o`simliklarni o`zidan changlanishi sodir bo`lganida ham ro`y beradi. reduksiyalangan partenogenez hodisasi datura stramonium o`simligining urug`lanish jarayonida past harorat ta’sirida aniqlangan. reduksiyalangan partenogenez tufayli yuzaga kelgan gaploid o`simliklar diploid o`simliklarga nisbatan organlari va hujayra o`lchamining kichikligi va deyarli sterilligi - hayotchan emasligi bilan xarakterlanadi. gaploidlarda chang donalari va murtak xaltani hosil bo`lishida odatda mitoz bo`linishda buzilishlar ro`y beradi. buning natijasida hayotchang bo`lmagan chang donalari, murtak xalta hosil bo`ladi va ular rivojlanishning turli bosqichlarida degeneratsiyaga uchraydi. juda kamdan kam hollarda gaploidlarda normal, hayotchan chang donalari va murtak xalta hosil bo`ladi. reduksiyalanmagan partenogenez. reduksiyalanmagan partenogenez – bu murtakni diploid xromosomali tuxum hujayradan hosil bo`lishiga aytiladi. reduksiyalanmagan partenogenzda tuxum hujayra, sinergid, antipod …

`unchalik davridan boshlanadi. ayrim poa, petentilla kabi turkum o`simliklardagina me’yoridagi urug` hosil bo`lishi uchun changlanish va buning natijasida hosil bo`ladigan chang nayini murtak xaltaga kirishi va murtak xaltadagi ikkilamchi yadro bilan urug`lanishi zarur bo`ladi. ba’zan rudbeckia, zephyranthus turkumidagi o`simliklarda reduksiyalanmagan partenogenez holatidagi changlanishda spermiy tuxum hujayraga tushishi mumkin va uning yadrosi bilan qo`shilmay uning yonida o`zi mustaqil bo`lina boshlaydi. buning natijasida dipoid yadroli murtak bilan gaploid yadroli ximer murtaklar hosil bo`ladi. yuqoridagi spermiy yadrolari bilan diploid tuxum hujayraning bo`linish holatini semigamiya deyiladi. psevdogamiya bilan bog`liq bo`lmagan holdagi reduksiyalanmagan partenogenez jsel (juel) tomonidan 1898 yili birinchi marta antennaria alpina o`simlikda keyinchalik boshqa gulli o`simliklarda ham ro`y berishi kuzatilgan. reduksiyalanmagan partenogenezda sifatsiz chang donalarini hosil bo`lishi va murtak xaltani hosil bo`lishida meyoz bo`linish bo`lmasligi xarakterli belgi hisoblanadi. buning natijasida diploid tuxum hujayrali murtak xalta hosil bo`ladi, undan urug`lanishsiz diploid murtak yuzaga keladi. apogametiya apogametiya bu – murtakni tuxum hujayradan tashqari, onalik gametofitning …

i holatlarda gaploid xromosomali o`simliklar ham hosil bo`ladi. reduksiyalanmagan apogametiya. reduksiyalanmagan apogametiya bu – murtakni reduksiyalanmagan sondagi xromosomali sinergid va antipoda hujayralaridan hosil bo`lishiga aytiladi. reduksiyalanmagan apogametiya odatda reduksiyalanmagan partenogenez bilan bog`liq bo`lib, murtak xaltada diploid tuxum hujayradan urug`lanmasdan hosil bo`lgan murtak bilan bir qatorda sinergid va antipodlardan yuzaga keladigan diploid murtaklar ham bo`ladi. gulli o`simliklarning orasida reduksiyalanmagan apogametiya allium, alchemilla, hieraclium, tripsacum, elatostema va boshqa turkum o`simliklarida uchraydi. aposporiya aposporiya bu – murtak xaltani nutsellus hujayralaridan, xalaza va urug`kurtak intigumentlarining reduksiyalanmagan xromosomali hujayralaridan hosil bo`lishiga aytiladi. aposporiya gulli o`simliklarning bir nechta oilalariga mansub turkumlarida odatda asteraceae oilasida ko`p uchraydi. aposporik murtak xaltalar normal tabaqalashgan 7 ta hujayradan iborat. shuningdek me’yorida tabaqalashmagan 10, 12, 16 va boshqa sondagi yadrolardan tarkib topgan bo`lishi mumkin. aposporik murtak xaltalarning ko`pchiligi steril bo`ladi. aynan bitta urug`kurtakda aposporik murtak xaltalarning soni o`zgarib turadi, ulardan ko`pchiligi rivojlanishining dastlabki davrlaridayoq nobud bo`ladi. shunga qaramay, bir qator turkum …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "apomiksis"

1683363189.doc apomiksis reja: 1. partenogenez 2. aposporiya 3. adventiv embrioniya 4. apomiksis ro`y berishining sabablari 5. apomiksisdan seleksiyada foydalanish 6. apomiksis evolyutsiyasi gulli o`simliklarda jinsiy va vegetativ ko`payishdan tashqari apomiksis deb nomlanuvchi ko`payish ham mavjud. apomiksis bu erkak va urg`ochi gametalarni qo`shilishi bilan bog`liq bo`lmagan, biroq urug` yordamidagi ko`payishdir. apomiksis birinchi marta ingliz botanigi j.smit tomonidan 1839 yili tikanli alxorniya o`simligida aniqlangan. keyinchalik a.braun (1860) va e.strasburgerlarning (1878) izlanishlari, bu tur o`simlikda murtak xalta yaqinidagi somatik hujayralardan murtak hosil bo`lishini aniqlagan. murtak xalta yaqinidagi somatik hujayralardan yuzaga kelgan murtak va murtak xaltaning ichiga kirib,...

DOC format, 61.5 KB. To download "apomiksis", click the Telegram button on the left.

Tags: apomiksis DOC Free download Telegram