ko‘paytirish va bo‘lish amali

DOCX 32 pages 63.7 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.7 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi diqqat !!! diqqat !!! diqqat !!! https://seller.soff.uz/account/register/tqrzkf3dtl - ushbu havola link orqali siz ham sotuvchi bo’ling, document joylang va daromad qiling, shu mening linkim orqali ro'yxatdan o'tganlarga 20-30 ta tayyor mustaqil va kurs ishlari beraman, xoxlagan fanidan! ishni boshlab olish uchun yaxshi taklif bu! @soff_seller ko’paytirish va bo’lish amali ma'nosini ochib berish hamda uni bosqichlab konsentrlarda bajarilishini o’rgatish reja: 1. ko‘paytirish va bo‘lish amallarining asosiy tushunchasi 2. ko‘paytirish va bo‘lish amallarining tarixiy rivojlanishi 3. o‘quvchilarga ko‘paytirish va bo‘lish amallarini o‘rgatish usullari 1. ko‘paytirish va bo‘lish amallarining asosiy tushunchasi ko‘paytirish va bo‘lish amallari matematikaning asosiy operatsiyalaridan biri bo‘lib, ular arifmetikadan tortib murakkab algebraik hisoblashlargacha ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi. ushbu amallarni chuqurroq tushunish uchun, ularning asosiy tushunchalari va qo‘llanilish jihatlarini ko‘rib chiqish kerak. ko‘paytirish amalining asosiy tushunchasi shundan iboratki, u biror sonning o‘zini nechta marta qo‘shish kerak …

2 / 32

ni ikkinchi songa bo‘lish deganda, birinchi sonni ikkinchi sonning nechta o‘lchovi sifatida ko‘rish mumkinligini bildiradi. masalan, 12 ÷ 4 amalida biz 12 ni 4 ga bo‘lganimizda, javob 3 bo‘ladi. sababi, 12 ni hosil qilish uchun 3 ta 4 kerak bo‘ladi. bo‘lishda nolga bo‘lish amaliga e'tibor berish kerak, chunki har qanday sonni nolga bo‘lish mumkin emas. bu matematikada aniqlanmagan amal sifatida qabul qilinadi. bo‘lishning yana bir muhimligi shundaki, bu amal foydalanuvchiga qoldiq bilan ishlash imkonini beradi. ko‘pincha, bir sonni ikkinchi songa bo‘lishda butun natija olinmasligi, balki qoldiq ham hosil bo‘lishi mumkin. masalan, 10 ÷ 3 ning natijasi 3, qoldiq esa 1 bo‘ladi, ya’ni 10 = 3 x 3 + 1. bo‘lish amali qisqaruvchi va bo‘luvchi asosida bajariladi, bunda a ÷ b shaklida ifodalanadi. u a ni b ga bo‘lish kerakligini va natijani bildiradi. ko‘paytirish va bo‘lish amallarini ko‘pincha pul, vaqt, masofa, hajm va boshqa miqdorlar bilan turli masalalarda ishlatish mumkin. misol …

3 / 32

o bo‘lgan va rivojlantirilgan. ularning rivojlanishini tushunish uchun biz qadimgi jamiyatlardan boshlashimiz kerak. ko‘paytirish amalining dastlabki ko‘rinishlari qadimgi misr va mesopotamiya tsivilizatsiyalarida kuzatilgan. misr yozuvlarida, ayniqsa, qadimgi papiruslar va tosh plitalar saqlanib qolgan bo‘lib, unda oddiy arifmetik hisoblashlar, jumladan ko‘paytirish va bo‘lish amallari bayon etilgan. misrliklar ko‘paytirishni ikki martaga ko‘paytirish usuli bilan bajarganlar. bu usul bugungi kunda distributivlik xususiyati deb nomlanadi. bobil matematikasi, ya’ni mesopotamiya matematikasi, ko‘plab grif yozuvlarda saqlanib, ko‘paytirish va bo‘lish amallari uchun 60lik (sekstagesimal) tizimdan foydalangan. bobilliklar ming yillar davomida ko‘paytirish jadvallarini tuzish orqali hisoblash ishlarini yengillashtirganlar. miloddan avvalgi 2100-yillarga tegishli bo‘lgan mushak tabletkalari bu jarayonni ko‘rsatadi. gretsiya matematika maktablari, xususan pifagor va evklid matematika sohasida katta hissa qo‘shgan. grek matematiklari ko‘paytirish va bo‘lish amallarini geometrik usullar bilan tushuntirganlar. evklid "elementlar" asarida bo‘lish amallarining asoslarini geometriya yordamida bayon etib bergan. hindistonlik matematiklar, masalan, brahmagupta va aryabhata, ko‘paytirish va bo‘lish amallarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynagan. ularning amallarga oid …

4 / 32

arifmetik amallarni yevropaga taqdim etdi. uning "liber abaci" asari orqali ko‘paytirish va bo‘lish amallari yevropada keng tarqaldi. 16-17-asrlarda, logarifmlar va hisoblash liniyalari kabi yangi vositalar yordamida ushbu amallar yanada yengillashtirildi. jon nepier 1614-yilda logarifmlar nazariyasini chiqarib, ko‘paytirish amallarini yengillashtirdi. bu esa bo‘lish amallarini ham osonlashtirdi. matematik rivojlanish jarayonida ko‘paytirish va bo‘lish amallarining takomillashuvi, algebra va kalkul tenglamalarining yechimi orqali davom etdi. 19-20 asrlarda ularga oid mexanik va elektron kalkulyatorlar ishlab chiqildi, bu esa amallarni bajarish tezligini oshirdi. hozirgi kunga kelib, ko‘paytirish va bo‘lish amallari inson hayotida va hisoblash ishlarida ajralmas qism bo‘lib qolgan bo‘lib, ular nafaqat kundalik hayotda, balki ilm-fan va texnika sohalarida ham keng qo‘llaniladi. shuningdek, dasturlash va kompyuter fanida bu amallar algoritmlar asosida qo‘llanilib, kompleks masalalarni hal qilishda ishlatiladi. 3. o‘quvchilarga ko‘paytirish va bo‘lish amallarini o‘rgatish usullari ko‘paytirish va bo‘lish amallarini o‘rganish o‘quvchilar uchun asosiy matematik mahorat hisoblanadi. ushbu amallarni o‘rgatishda o‘qituvchi turli usullardan foydalanishi mumkin. quyida ko‘paytirish …

5 / 32

dam beradi. 3. **interaktiv va o‘yin shaklidagi dasturlar**: zamonaviy ta’lim jarayonida kompyuter dasturlari va mobil ilovalar o‘quvchilarga ko‘paytirish va bo‘lish amallarini boshqa qilib tushuntirishda qo‘l keladi. bunday dasturlar o‘quvchilarning qiziqishini oshiradi va ular samarali o‘rganishga yordam beradi. 4. **ko‘rgazmali materiallardan foydalanish**: fizik materiallar, masalan, lego kubiklari yoki turli hil bo‘laklar yordamida ko‘paytirish va bo‘lishni tushuntirish mumkin. bu usul o‘quvchilarda amaliy ko‘nikmalarning rivojlanishiga yordam beradi. 5. **quyosh chizig‘i uslubi**: ushbu usulda o‘quvchilar sonlarni juft-juft qilib qator qilib joylashtirish orqali ko‘paytirishni o‘rganadilar. masalan, 4 x 3 = 12 amali uchun 4 ta qator va har bir qatorida 3 tadan element bo‘ladi. 6. **qo‘l barmoqlari yordamida o‘rgatish**: ko‘plab o‘quvchilar qo‘l barmoqlaridan foydalanib, kichik sonlarni ko‘paytirishni o‘rganadilar. bu usul asosan 9 gacha sonlar uchun qo‘llaniladi. 7. **matematik hikoyalar va masallar**: hikoya yoki masal orqali matematik amallarni tushuntirish ko‘p hollarda o‘quvchilarning eslab qolish qobiliyatini oshiradi. ushbu yondashuv amallar mantig‘ini tushunishga yordam beradi. 8. **amaliy masalalar**: …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko‘paytirish va bo‘lish amali"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat diplom ishi diqqat !!! diqqat !!! diqqat !!! https://seller.soff.uz/account/register/tqrzkf3dtl - ushbu havola link orqali siz ham sotuvchi bo’ling, document joylang va daromad qiling, shu mening linkim orqali ro'yxatdan o'tganlarga 20-30 ta tayyor mustaqil va kurs ishlari beraman, xoxlagan fanidan! ishni boshlab olish uchun yaxshi taklif bu! @soff_seller ko’paytirish va bo’lish amali ma'nosini ochib berish hamda uni bosqichlab konsentrlarda bajarilishini o’rgatish reja: 1. ko‘paytirish va bo‘lish amallarining asosiy tushunchasi 2. ko‘paytirish va bo‘lish amallarining tarixiy rivojlanishi 3. o‘quvchilarga ko‘paytirish va bo‘lish amallarini o‘rgatish usullari 1. ko‘paytirish v...

This file contains 32 pages in DOCX format (63.7 KB). To download "ko‘paytirish va bo‘lish amali", click the Telegram button on the left.

Tags: ko‘paytirish va bo‘lish amali DOCX 32 pages Free download Telegram