dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari

PPT 42 pages 10.1 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.1 MB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

слайд 1 dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari www.arxiv.uz www.arxiv.uz din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati. din, dinshunoslik , dinning funksiyalari va ijtimoiy ahamiyati dinlarning tasnifi. dinlar paydo bo‘lishining geografik va xronologik tasnifi. ibtidoiy eʼtiqodlar, milliy dinlar, jahon dinlarining shakllanishi va o‘ziga xos jihatlari. diniy taʼlimotlarda xudo va g‘ayritabiiy kuchlar haqidagi eʼtiqodlar dinamikasi mavzu rejasi: mavzu rejasi: www.arxiv.uz diniy urf-odat va marosimlar bir jihatdan jamiyatda yangicha g‘oya hamda tafakkurni vujudga keltirsa, boshqa bir jihatdan esa, to‘plangan qadriyatlarni mustahkamlaydi. ba’zi bir umumiy falsafiy kategoriyalar, jumladan, vaqt, fazo, mohiyat ham dastlab diniy tushunchalarda ifodalanadi. vaqt tushunchasi, masalan, diniy marosimlarning davomiyligini hisoblash zarurati tufayli paydo bo‘lgan. funksionalizm jamiyatdagi barcha narsaga ijtimoiy tizim sifatida qaraydi: unga ko‘ra, jamiyatdagi har bir element muayyan funksiyani bajaradi. dinning jamiyatda bajaradigan ijtimoiy, ma’naviy, ruhiy vazifalari quyidagilardan iboratdir: www.arxiv.uz www.arxiv.uz “inson qachondan beri xudoga ishonib keladi?”, “din qachon paydo bо‘ldi?” kabi savollar doimo olimlarni qiziqtirib, о‘ylantirib kelgan. mazkur izlanishlar …

2 / 42

sintoizmda – imperator mikado va boshqalar. mazkur ta’limotlar dinlarning muqaddas manbalarida bayon qilingan www.arxiv.uz www.arxiv.uz e. taylor kabi evolutsion yo‘nalishdagi pozitivistlarning chiqargan xulosasiga ko‘ra, dinning kelib chiqishini «faylasuflik qilgan yovvoyi odam»ga taqaydilar. u o‘z-o‘ziga borliq, o‘zini o‘rab turgan olamning paydo bo‘lishi va o‘zi kuzatgan hodisalarning haqiqati haqida savol bergan. unda fikrlash yuqori darajada bo‘lmagan. shundan so‘ng bu insonda ruhlar, xudolar, farishtalar haqida tasavvurlar paydo bo‘lgan. dinni ijtimoiy hodisa sifatida o‘rganadigan dinshunoslik sohasi — din sotsiologiyasi deb ataladi. u dinshunoslikning alohida sohasi sifatida yevropada xix asrning oxiri xx asrning boshlarida vujudga keldi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz tarixda o‘tgan diniy tuzumlarda hukumat dinning tinchlantiruvchi, mavjud holatga ko‘niktiruvchilik xususiyatidan foydalangan. ammo progressiv ijtimoiy-inqilobiy harakatlar ham diniy shaklda va diniy shiorlar ostida o‘tgan. dunyoda diniy mafkuraning mavqeyi siyosiy darajada ko‘riladi. bunga misol qilib sudda bibliya bilan qasam ichishni, ba’zi bir mansablarni, masalan, aqsh prezidenti mansabini egallashda bibliya bilan qasam ichishni ko‘rsatishimiz mumkin. kapitalistik mamlakatlarda din doimo …

3 / 42

. din jamiyat hayotida muhim rol o‘ynagani uchun ham jamiyat taraqqiyoti dinga qarshi kurashish bilan emas, balki dinni o‘rganish, u bilan «kelishish» yo‘li bilangina amalga oshishi mumkin. din bizning o‘tmishimizdir. 0‘tmishsiz kelajak yo‘q. shuning uchun ham dinni o‘rganmay turib kelajakda namunaviy jamiyat qurish mumkin bolmaydi. ijtimoiy fanlar qatorida dinni alohida soha sifatida o‘rganish lozim www.arxiv.uz www.arxiv.uz dyurkheym dinni faqat e’tiqodlar to‘plami, deb tushunmaslik kerakligini ta’kidlaydi. har qanday din uchun shu narsa xarakterliki, ularga ishonuvchi kishilar guruhi ishtirok etadigan doimiy takrorlanuvchi diniy marosimlar va urf-odatlar mavjud bo‘lib, o‘tkaziladigan bu rasm-rusumlar tufayli ularda jamoaviy hamkorlik yuzaga keladi va mustahkamlanib boradi. rasm-rusumlar kishilarni dunyoviy hayot tashvishlaridan biroz bo‘lsa ham xoli qilib, ular o‘zlarida yuksak oliy hissiyotlar dunyosini hosil qilib, oliy kuchlar bilan qo‘shilib ketish hissini tuyadilar. dinlar turli xil ko‘rinishlarda namoyon bo‘lsa ham, barcha dinlarda o'zlikni anglash uchun mohiyat bor. din ijtimoiy hayotning ramziy aks etishidir. u insoniyat tarixining ilk davridan boshlab inson …

4 / 42

a aks etgan. xvii asrga kelib yevropada cherkov hokimiyatining susaya boshlashi, hurfikrlilik namoyandalari - din tanqidchilarining paydo bо‘lishi, xix asrning ikkinchi yarmida charlz darvin tomonidan “turlarning kelib chiqishi” (1859) nomli asarning chop etilishi ham turtki bо‘ldi. keyinchalik mazkur qarashlar avgust komt va lyudvig buxnerlar tomonidan eng chо‘qqisiga kо‘tarildi. unga kо‘ra din bu ijtimoiy hodisa, inson tafakkuri, emotsiyalari mahsulidir, www.arxiv.uz «kompensatorlik» vazifasini bajaradi. masalan, insonda doimiy tasalliga ehtiyoj hosil bo‘lishi hodisasini olaylik. inson o‘z hayoti davomida tabiat va jamiyat bi�lan bo‘lgan munosabatlarida maqsadlariga erishishi ilojsiz bo‘lib ko‘ringanida, unda qandaydir m a’naviy-ruhiy tasalliga zarurat sezadi. din bu o‘rinda m a’naviy-ruhiy ehtiyojni qondiruvchilik, «tasalli beruvchilik» vazifasini bajaradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz e. dyurkgeymning fikricha, din xuddi yelim kabi kishilarni umumma’naviy qadriyatlar, e’tiqod, urf-odat va an’analar asosida birlashtirishga, yaxlit bir majmuaga aylantirishga xizmat qiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz dinning integrativ vazifasi bilan regulyativlik (lotincha reguiare – muayyan tartibga bo‘ysundirish, tartibga solish, o‘rnatish degan ma’nolarni anglatadi) vazifasi uzviydir. …

5 / 42

rorlik ta’minlanadi. t. parsons diniy normalarni jamiyat taraqqiyoti davomida shakllanib, o‘zgarib va rivojlanib boruvchi boshqa ijtimoiy normalardan ustun qo‘yadi, chunki diniy normalar jamiyatning axloqiy-ma’naviy tartibini belgilaydi. legitimlik dindorlarning e’tiqod bilan bog‘liq o‘zaro aloqalarini taqozo etadi. bu esa uning navbatdagi aloqa vazifasini yuzaga keltiradi. dinning qonunlashtiruvchilik, ya’ni «legitimlovchilik» vazifasi ham borki, unga ko‘ra, har qanday ijtimoiy tizim muayyan cheklovlarsiz mavjud bo’la olmaydi. buning uchun u qonun darajasiga ko‘tarilgan axloq normalarini ishlab chiqishi kerak. din jamiyatda mavjud qoidalarni qonunlashtiradi va ushbu qonunlarning mukammal tizimini ishlab chiqadi. www.arxiv.uz diniy g‘oya va mafkuralar - insoniyat tafakkurining oddiylikdan murakkablikka qarab intilishida dunyoni, dunyo ichra o‘zlikni anglashga qaratilgan diniy (ya'ni iymon-e'tiqodga asoslangan) qarashlar tizimi. diniy g‘oyalar deb, har bir diniy ta'limot va oqimning asosini, diniy iymon-e'tiqodning negizini tashkil etuvchi aqidalarga aytiladi. yakkaxudolik g‘oyasi milliy dinlarda (masalan, iudaizmda), ayniqsa jahon dinlari - xristianlik va islomda o‘z ifodasini yaqqol topgan. xususan, islom dinida allohning yagonaligi g‘oyasi asosida uning …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari"

слайд 1 dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari www.arxiv.uz www.arxiv.uz din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati. din, dinshunoslik , dinning funksiyalari va ijtimoiy ahamiyati dinlarning tasnifi. dinlar paydo bo‘lishining geografik va xronologik tasnifi. ibtidoiy eʼtiqodlar, milliy dinlar, jahon dinlarining shakllanishi va o‘ziga xos jihatlari. diniy taʼlimotlarda xudo va g‘ayritabiiy kuchlar haqidagi eʼtiqodlar dinamikasi mavzu rejasi: mavzu rejasi: www.arxiv.uz diniy urf-odat va marosimlar bir jihatdan jamiyatda yangicha g‘oya hamda tafakkurni vujudga keltirsa, boshqa bir jihatdan esa, to‘plangan qadriyatlarni mustahkamlaydi. ba’zi bir umumiy falsafiy kategoriyalar, jumladan, vaqt, fazo, mohiyat ham dastlab diniy tushunchalarda ifodalanadi. vaqt tushunchasi, ma...

This file contains 42 pages in PPT format (10.1 MB). To download "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining predmeti,… PPT 42 pages Free download Telegram