bozor iqtisodiyoti va tovar ishlab chiqarish

PPTX 22 pages 778.6 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 778.6 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

презентация powerpoint reja. natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi bozor iqtisodiyotining mohiyati va asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotida resurslar, mahsulotlar va daromadlarning aylanishi. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va kamchiliklari. bozor tushunchasi, uning vazifalari va turlari. bozor infrastrukturasi va tarkibi. tovar pul munosabatlari bozor iqtisodiyotining pulning kelib chiqish asosiy va tovar xususiyatlari natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishiи kishilik jamiyatining rivojlanishida ijtimoiy xo‘jalikni tashkil etishning ikkita umumiy iqtisodiy shakli ajralib turadi. umumiy iqtisodiy shakllarning tarixan birinchisi natural ishlab chiqarish hisoblanadi. ijtimoiy xo‘jalikning bu shaklida yaratilgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchining o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun, xo‘jalik ichki ehtiyojlari uchun mo‘ljallangan. demak, o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun ishlab chiqarish – natural ishlab chiqarish, bunday ishlab chiqarishga asoslangan xo‘jalik esa – natural xo‘jalik deb ataladi. tovar xo‘jaligi mahsulot va xizmatlarni o‘z ehtiyojini qondirish uchun emas, balki bozorda ayirboshlash uchun ishlab chiqarish tovar ishlab chiqarish, bunday ishlab chiqarishga asoslangan xo‘jalik esa – …

2 / 22

aniqlanadi; shaxsiy va xususiy mulkchilikning shakllanishi, ishlab chiqaruvchilarning iqtisodiy jihatdan alohidalashuvi. bunda ular o‘z mulklari hamda mehnat natijalarini o‘zlari tasarruf qiladilar. iqtisodiy alohidalik xo‘jalik faoliyatiga oid barcha qarorlarni ishlab chiqaruvchining o‘zi hal qilishini bildiradi. xuddi shu ikki holat tovar ishlab chiqarishni zarur qilib qo‘yadi va bozor iqtisodiyoti vujudga kelishining shart- sharoiti hisoblanadi. mehnat mahsuli tovarga, ya’ni bozorda ayirboshlash uchun, sotish uchun tayyorlanadigan narsaga, ishlab chiqaruvchilar esa tovar ikki xususiyatga ega: bir tomondan, u kishilarning qandaydir ehtiyojini qondira oladigan, ikkinchi tomondan esa, boshqa buyumlarga ayirboshlana oladigan buyumdir. boshqacha aytganda, tovar naflilikka (iste’mol qiymatiga) va qiymatga egadir. buyumning iste’mol qiymati uning kishilar uchun nafli ekanligi, muayyan naf keltirishi orqali namoyon bo‘ladi. u shaxsiy iste’mol buyumi yoki ishlab chiqarish vositalari sifatida kishilarning biron-bir narsaga bo‘lgan ehtiyojini qondiradi. tovar qiymatining miqdori tovar qiymatining miqdori ijtimoiy-zaruriy ish vaqti orqali hisoblanadi. ijtimoiy zaruriy ish vaqti muayyan ijtimoiy normal ishlab chiqarish sharoitida va muayyan jamiyatdagi mehnat malakasi …

3 / 22

iyat mahsuloti tovar-pul shakliga aylantiriladi. bozor iqtisodiyotining vujudga kelishiga tovar ishlab chiqarilishi sabab bo‘lgan. tarixan bozor iqtisodiyoti rivojlanishining bir necha bosqichlari farqlanadi. kapital to‘planishning birlamchi bosqichi (18 asr oxiri – 19 asr boshlarida iti natijasidagi sanoat to‘ntarishi boshlanganda yakunlangan). erkin raqobat davri. jamiyat ishlab chiqarishining monopolizatsiyasi. aralash iqtisodiyot. 1. bozor munosabatlari iqtisodiyotning barcha jabhalariga singib ketgan va ularni qamrab oladi. 2. bozor munosabatlari iqtisodiyot faoliyatini tashkillashtirishning asosiy shakliga aylanadi. 3. bozor munosabatlari yalpi ijtiomiy mahsulotni takror ishlab chikarishning elementiga aylanadi. bozor iqtisodiyoti – bu tizimli tushuncha bo‘lib, quyidagilarni anglatadi, iqtisodiy nazariyada bozor iqtisodiyotining eng keng qo‘llaniladigan ta’riflaridan biri iqtisodiy aylanishni o‘rganishga asoslangan. iqtisodiy aylanish – bu daromadlar va xarajatlarning qarama-qarshi oqimlari bilan kechadigan haqiqiy boyliklarning aylanishidir. mazkur model o‘zidan iqtisodiyotda tovar va pul oqimlarining aylanishi deb atalgan bozor ishtirokchilari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning umumiyligini ifodalaydi. uning asosiy farazi shundan iboratki, iqtisodiyotda qarorlarni qabul qiluvchi ikkita sub’ekt mavjud – uy xo‘jaliklari va …

4 / 22

ilmasi yaxshilanadi, chunki yanada samarali ishlab chiqaruvchilar ifodalaydi. biznes o‘zgarayotgan bozor talablariga moslashadi. bozor iqtisodiyotning har bir ishtirokchisini imkon qadar samaraliroq harakat qilishga majbur qiladi, chunki bozorda eng kam xarajat qilgan holda, maksimal natijalarga (foydagi) erishgan ishtirokchi yutadi. 4. bozor iqtisodiyoti afzalliklari: erkin bozor daromadlarning differensiatsiyasi (ortishi)ga, o‘z navbatida aholining yashash darajasining o‘sishiga olib keladi, biroq ijtimoiy himoyani ta’minlamaydi; ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun zarur miqdordagi pullarni ta’minlay olmaydi; aholining to‘liq bandligini ta’minlay olmaydi; jamoa foydalanadigan tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish uchun rag‘batlarni yaratmaydi; fundamental ilmiy tadqiqotlar uchun motivatsiyalamaydi (rag‘batlantirmaydi); inson yashash muhitini ifloslanishdan himoyalamaydi. bozor tushunchasi, uning vazifalari va turlari. bozor –pul yordamida ishlab chiqarish va tovar almashinuvi o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar umumiyligidir. bozor iqtisodiy tushuncha sifatida – xaridorlar va o‘rtasidagi, shuningdek savdo vositachilari tovar va pullarning harakati borasidagi sotuvchilar щrtasidagi iqtisodiy aniq munosabatlarning umumiyligi bo‘lib, bozor munosabatlari sub’ektlarining iqtisodiy manfaatlarini aks ettiradi va mehnat mahsulotlarining almashinuvini ta’minlaydi. bozor mexanizmi. bozor …

5 / 22

gilashga bo‘lgan barcha uchta yondashuvni aks ettiradi: imkon qadar foydalilik, ishlab chiqarish chiqimlari, talab va taklif. bozor funksiyasi: axborot fnuksiyasi doimiy o‘zgaruvchi narxlar, kredit uchun foiz stavkalari orqali bozor ishtirokchilarga bozorga etkazilayotgan tovar va xizmatlarning ijtimoiy zarur bo‘lgan miqdori, assortimenti va sifati to‘g‘risida ob’ektiv axborotni taqdim etadi. bozorning vositachilik funksiyasi sotuvchiga o‘zi uchun eng qulay xaridorni tanlashga imkon beradi, iste’molchi esa o‘ziga kerakli bo‘lgan tovarning eng qulay etkazuvchisi va sotuvchisini tanlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. narx hosil qiluvchi funksiya ishlab chiqarishda, ehtiyojda va kon’yunkturadagi o‘zgarishlarga sezgir bo‘lgan qiymat va narx o‘rtasidagi harakatchan aloqani o‘rnatishga yordam beradi. boshqaruvchi funksiya bozorning iqtisodiyotning barcha sohalariga, va birinchi navbatda ishlab chiqarishga ta’sir qilishi bilan bog‘liq. raqobat mahsulot birligiga ketadigan xarajatlarni kamaytirish, mehnat unumdorligini o‘stirish, texnik taraqqiyot, mahsulot sifatini oshirishga rag‘batlantiradi. u iqtisodiyotning eng qulay tuzilmasini yaratadi. zamonaviy sharoitlarda iqtisodiyot nafaqat adam smit yozgan “ko‘rinmas qo‘l” bilan, balki davlat richaglari orqali ham boshqariladi. sanatsiya (yaxshilash) funksiyasi. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyoti va tovar ishlab chiqarish"

презентация powerpoint reja. natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi bozor iqtisodiyotining mohiyati va asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotida resurslar, mahsulotlar va daromadlarning aylanishi. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va kamchiliklari. bozor tushunchasi, uning vazifalari va turlari. bozor infrastrukturasi va tarkibi. tovar pul munosabatlari bozor iqtisodiyotining pulning kelib chiqish asosiy va tovar xususiyatlari natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishiи kishilik jamiyatining rivojlanishida ijtimoiy xo‘jalikni tashkil etishning ikkita umumiy iqtisodiy shakli ajralib turadi. umumiy iqtisodiy shakllarning tarixan birinchisi natural ishlab chiqarish hisoblanadi. ijtimoiy xo‘jalikning bu shaklida y...

This file contains 22 pages in PPTX format (778.6 KB). To download "bozor iqtisodiyoti va tovar ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyoti va tovar ish… PPTX 22 pages Free download Telegram

bozor iqtisodiyoti va tovar ishlab chiqarish

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "bozor iqtisodiyoti va tovar ishlab chiqarish"

Similar files