matematik statistika elementlari

PPTX 32 pages 922.7 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 922.7 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

matematik statistika elementlari matematik statistika elementlari. noma'lum parametrlarni baholash. reja: 1.matematik statistikaning umumiy tushunchalari. 2.tanlanmaning statistik taqsimoti. taqsimotning empirik funksiyasi. poligon va gistogramma. 3.taqsimot parametrlarining statistik baholari: a) umumiy tushunchalar; b) statistik baholarga qo’yiladigan talablar; c) bosh va tanlanma o’rtacha qiymatlar; d) bosh va tanlanma dispersiyalar; e) bahoning aniqligi, ishonchlilik ehtimoli, ishonchlilik intervali. 4.tanlanmaning sonli xarakteristikalarini hisoblashning ko’paytmalar usuli. 1) kirish. ehtimollar nazariyasida tasodifiy hodisa, hodisaning ehtimoli, tasodifiy miqdorlar va ularning sonli xarakteristikalari, tasodifiy miqdorning taksimot konuni, taksimot funksiyasi hamda ehtimol zichligi tushunchalarini o’rgandik. ehtimollar nazariyasining muhim tushunchalaridan biri tasodifiy miqdor va uning taksimot funksiyasi tushunchalari ekanligi ravshan. bizga ma’lumki tasodifiy miqdorlar uzlarining taksimot funksiyasi bilan tula aniklanadi. tasodifiy miqdorning taksimot funksiyasini bilgan holda biz u miqdor bilan bog’langan jarayonni tula o’rganish imkoniyatiga ega bulamiz. ammo amaliyotda boshkacha bo’lib, bizni kiziktirayotgan tasodifiy miqdorning taksimot funksiyasi noma’lum qoki taksimot funksiyaning kurinishi ma’lum, uning parametrlari noma’lum bo’ladi. bunday hollarda tasodifiy miqdorning taksimot …

2 / 32

h mumkin. matematik statistika xvii asr oxiri xviii asr boshlarida ya.bernulli, p.laplas. i.muavr ishlarida vujudga keldi. matematik statistikaning rivojlanishida k.gauss, a.ketli, f.galton, k.pirson, p.l.chebishev, a.a.markov, a.m.lyapunov, st’yudent, r.fisher, v.i.romanovskiy, a.n.kolmogorov, b.v.gnedenko, t.a.sarimsokov, s.h.sirojiddinovlarning xizmati kattadir. hozirgi zamonda matematik statistika jo’shkin suratlar bilan rivojlanayotgan fanlardan bo’lib, axborat texnologiylarining keng qo’llanilishi bilan qo’yiladigan masalalari doirasi va ularni tekshirish usullari ham shiddat bilan rivojlanmoqda. 1,2) matematik statistikaning asosiy tushunchalari. biror korxona katta sondagi mahsulot ishlab chiqargan bo’lib, bu mahsulotni sifat yoki boshqa belgilari bo’yicha tekshirilishi talab etilsin. ba’zan yalpi tekshirish utkaziladi, ya’ni mahsulotning har birini o’rganilayotgan belgiga nisbatan tekshiriladi. lekin yalpi tekshirish amalda nisbatan kam qo’llaniladi. masalan, mahsulotlar soni juda katta bo’lsa, u holda yalpi tekshirish o’tkazish jismonan mumkin emas. bundan tashqari tekshirilgan mahsulot ishlatishga yaroqsiz holga keladi (gusht va baliq konservasi, elektrolampochkasining yonish vaqtini tekshirish va boshkalar). yalpi tekshirish iqtisodiy nuqtai nazardan ham maqsadga muvofiq kelmaydi. bunday hollarda to’plamdan chekli sondagi mahsulotlar …

3 / 32

yo’li bilan ajratilsa, bunday tanlanma takror tanlanma deyiladi. 4-ta’rif. tanlanmaning elementlari bosh to’plamga q’aytarmasdan, uning elementlari bosh to’plamdan ajratilsa, bunday tanlanma notakror tanlanma deyiladi. masala, bosh to’plam elementlarining son yoki sifat belgisi to’g’risida kerakli ma’lumotlarni aniqlashdan iborat ekan, undan tekshirish uchun ajratilgan tanlanma vakolatli bo’lishi kerak, ya’ni tanlanma bosh to’plamdan shunday ajratilishi lozimki, natijada ajratilgan tanlanma to’plam, bosh to’plamni to’la xarakterlaydigan, boshqacha aytganda bosh to’plamning muhim xususiyatlarini o’zida saqlagan bo’lishi kerak. buni odatda tanlanmaning reprezentativligi deyiladi. 3) tanlash usullari. amaliyotda tanlashning turli usullaridan foydalanildi. ularni asosan ikki turga bo’lish mumkin: a) bosh to’plamni kismlarga ajratmasdan tanlanib oddiy qaytarilmaydigan tasodifiy tanlash; oddiy qaytariladigan tasodifiy tanlash; b) bosh to’plamni qismlarga ajratilgandan keyin tanlanib tipik, mexanik, seriyali tanlash bo’ladi. bosh to’plamdan elementlar bittalab istalgan joyidan olinadigan tanlash oddiy tasodifiy tanlash deyiladi. oddiy tanlashda tekshirilgan element yana bosh to’plamga qaytarilishi mumkin. bu holda takror oddiy tasodifiy tanlanma hosil bo’ladi. tekshirilgan element bosh to’plamga qaytarilmasligi …

4 / 32

uvofiqdir. mexanik (beixtiyor, bilmasdan) tanlash deb, shunday tanlashga aytiladiki, bunda bosh to’plam tanlamaga nechta obyekt kirishi lozim bo’lsa, shuncha guruhga mexanik ravishda ajratiladi va har bir guruhdan bittadan obyekt olinadi. seriyali tanlash deb shunday tanlashga aytiladiki, bunda obyektlar bosh to’plamdan bittalab emas balki, «seriyalab» olinadi va ular yalpi tekshiriladi. masalan, mahsulotlar katta guruh stanok-avtomatlar tomonidan tayyorlanayotgan bo’lsa, u holda faqat bir nechta stanokning mahsulotlari yalpi tekshiriladi. seriyali tanlashdan tekshirilayotgan belgi turli seriyalarda uncha o’zgarmagan holda foydalaniladi. 2. 1) tanlanmaning statistik taqsimoti. bosh to’plamdan hajmli tanlanma olingan bo’lsin. bunda belgi marta, belgi marta va hokazo, belgi marta kuzatilgan bulsin. ravshanki,. . odatda kuzatilgan belgilar variantalar, kuzatishlar soni ni lar esa chastotalar deyiladi. 1-ta’rif. variantalarning o’sib borish tartibida yozilgan ketma-ketlik variasion qator deyiladi. variasion qator va uning mos chastotalari ushbu jadval orqali yoziladi. 2-ta’rif. miqdor nisbiy chastotalar deyiladi va wi kabi belgilanadi. ta’rifga asosan: natijada variantalarga mos nisbiy chastotalarga ega bo’lamiz va …

5 / 32

olib diametrlarni o’lchash bilan sonlarni hosil qilamiz. bu sonlar orqali  tasodifiy miqdor taqsimot funksiyasini, matematik qutilishi va dispersiyasini taqriban ifodalaymiz. hosil qilingan natijaga asosan qapqoq ishlab chiqarish muayyan normada yoki jihozlarni sozlash (tartibga solmoq, boshqacha tashkil qilmok, yo’lga qo’ymoq) haqida xulosaga kelamiz. ixtiyoriy haqiqiy son uchun, orqali (1) tanlanmaning tengsizlikni qanoatlantiruvchi xi sonini belgilaylik. demak, haqiqiy sonlar o’qida aniqlangan funksiyani hosil qildik. 3-ta’rif. funksiyaga tanlanma taqsimotining funksiyasi yoki  tasodifiy miqdor taksimotining empirik funksiyasi deyiladi ( funksiya tajribadan olingani uchun empirik deyiladi). bu funksiya  tasodifiy miqdor taqsimotining funksiyasini taqriban ifodalaydi. empirik funksiya grafigi 1-chizmada tasvirlangan. yuqoridagi misolda empirik funksiyaning asosiy xususiyatlari ravshan bo’ladi. nazariy funksiyaga o’uxshash empirik funksiya ham kamaymaydi, hamda uning qiymatlari [0, 1] kesmadan chiqmaydi. lekin empirik funksiya hamisha zinapoyasimon bo’lib, bu zinapoyalar kuzatilgan qiymatlarga mos keladi, ya’ni empirik funksiya uzilish nuqtalari (1) ketma-ketlik nuqtalarida bo’ladi. bunda «zinapoya» miqdori belgining kuzatilgan soniga bog’liq. 2.3)poligon va gistogramma. …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematik statistika elementlari"

matematik statistika elementlari matematik statistika elementlari. noma'lum parametrlarni baholash. reja: 1.matematik statistikaning umumiy tushunchalari. 2.tanlanmaning statistik taqsimoti. taqsimotning empirik funksiyasi. poligon va gistogramma. 3.taqsimot parametrlarining statistik baholari: a) umumiy tushunchalar; b) statistik baholarga qo’yiladigan talablar; c) bosh va tanlanma o’rtacha qiymatlar; d) bosh va tanlanma dispersiyalar; e) bahoning aniqligi, ishonchlilik ehtimoli, ishonchlilik intervali. 4.tanlanmaning sonli xarakteristikalarini hisoblashning ko’paytmalar usuli. 1) kirish. ehtimollar nazariyasida tasodifiy hodisa, hodisaning ehtimoli, tasodifiy miqdorlar va ularning sonli xarakteristikalari, tasodifiy miqdorning taksimot konuni, taksimot funksiyasi hamda ehtimol zichligi t...

This file contains 32 pages in PPTX format (922.7 KB). To download "matematik statistika elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: matematik statistika elementlari PPTX 32 pages Free download Telegram