suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish

PPTX 23 стр. 6,7 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoyidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish. suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoyidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish. reja: elektroliz haqida tushuncha eritma va suyuqlanmalarning elektrolizi eritma orqali oʻtadigan tok elektroliz haqida tushuncha elektrolit eritmasidan yoki suyultirilgan elektrolitdan elektr toki oʻtkazilganda sodir boʻladigan oksidlanish-qaytarilish jarayoniga elektroliz deb ataladi. elektrolizning mohiyati shundan iboratki, anodda oksidlanish, katotda esa qaytarish jarayoni boradi. elektolitlarning eritmalari yoki suyuqlanmalari har xil ishoradagi ionlar boʻlib, ular tartibsiz harakatlanadi. agar elektolitlarning yoki suyuqlantirilgan eritmasiga m: nacl eritmasiga grafitdan yasalgan elektrodlarni tushirib oʻzgarmas tok manbaiga ulansa na+ ionlari anodga, cl– ionlari katodga tomon harakatlanadi, natijada natriy ionlari elektronlar olib qaytariladi na+ +e =na xlor ionlari esa elektronlar berib oksidlanadi 2cl– – 2e = cl2. natijada katodda natriy metali, anodda xlor ajralib chiqadi. 2 na+ +2cl– = 2na + cl2. bu reaksiya oksidlanish-qaytarilish reaksiyasi hisoblanadi. anodda oksidlanish, katodda esa qaytarilish jarayoni boradi eritma orqali oʻtadigan tok …

2 / 23

ha, ba’zilari tez ba’zilari sekin harakatlanadi va shunga koʻra ionlarning tashilishi turlicha. н+, ohionlarining harakatchanligi boshqa ionlarga nisbatan ortiqroq ular elektrolizda elektrodlarga tezroq yetadi, shuning uchun kislota va asoslar eritmasi yaxshi va tez elektrolizlanadi va elektr tokini oʻtkazuvchanligi yaxshi. elektroliz turlari elektrolitlar va elektrodlarning tabiatiga qarab elektroliz turlicha boʻladi. elektrolitlarning suvdagi eritmalarida elektrolit eritmasidan tashqari н+, oh– ham boʻladi. eritma tok manbaiga ulanganida elektrodlarga elektrolit ionlari bilan suv ionlari ham boradi. kаtodga elektrolitning kationi va suvning vodorod anioni boradi. katodda qanday ionlar qaytariladi, anodda qanday ionlar oksidlanadi. bunda ekektrolitning kationlari yoki h+ ionlari, elektrolitning anionlari yoki gidrooksid ionlaridan qaysi biri nisbatan aktiv ekanligini bilish zarur. kationlarning aktivligini rus olimi n.n.beketov taklif etgan metallarning bir-birini siqib chiqarish qatoriga asosan muvofiq keladigan elektrokimyoviy kuchlanish qatoriga qarab aniqlash mumkin. аgar elektrolit vodoroddan oldin turgan boʻlsa elektron biriktirib olishi qiyin, shuning uchun u katodda neytralanmaydi, suvning tarkibidagi vodorod ionlari neytrallanadi – оksidlanadi va vodorod …

3 / 23

sa (f –, cl–, br–, j–, s-2, cn–) anodga elektronlarini berib, erkin holda ajralib chiqadi. cl – e →cl; 2cl → cl2 аgar аnionlar kislorodli boʻlsa, suvning он– ionlari oʻz elektronlarini ularga qaraganda osonroq beradi: oh– → oh; 4oh = 2h2o +o2 shuning uchun katod oldida kislorod ajralib chiqadi. elektrolizda anodning qanday materialdan yasalganligi ham ahamiyatlidir elektrolizda anodning qanday materialdan yasalganligi ham ahamiyatlidir. elektrodlar koʻpincha koʻmir grafit, kabi inert moddalardan va passiv metallardan – platina, oltindan yasaladi. agar elektrolit mis nikel kabi metallardan iborat boʻlsa anodning oʻzi oksidlanadi, аnod аtomlari ionga aylanib eritmaga oʻtadi, eritmadan katodga borib neytrallanadi. elektroliz jarayonida ionlarning neytrallanishi elektrolizning birinchi reaksiyasi deyiladi. ba’zi elektrolitlar elektrolizda neytrallanib-oksidlanib, qaytarilib chiqqan moddalar oʻzaro yoki suv bilan reaksiyaga kirishadi. маsalan, mis хlorid eritmasi оrqali elektr toki yuborilganida eritmadagi mis va xlor ionlari tegishli elektrodlarga tomon yoʻnaladi va bunda quyidagi jarayon boradi: katodda cu+2+2e=cu0; аnodda 2cl–-2e=cl02. elektr potensiali -0,41 v dan …

4 / 23

a vodorod, anodda kislorod hosil boʻladi. osh tuzining suvdagi eritmasi elektroliz qilinganida quyidagi oʻzgarishlar boʻladi metallar tuzlarining suyqlanmalari hozirda koʻpgina metallar tuzlarining suyqlanmalari elektroliz yoʻli bilan olinmoqda: al, мг, ca, na; mеtalmaslardan: h2, o2, f2, cl2 va ishqorlar shu usul bilan olinmoqda. k+, ca+2, na+, al+3, zn+2, fe+3, sn+2, pb+2, cu+2, hг+2, aг+, pt+4, au+ меtallarning kimyoviy faolligi kamayadi va metal ionlarining qaytarish faoliyati ortadi→. j–, br–, s-2, cl–, oh–, no–3, so-24, po-34 → оksidlanish faolligi kamayadi. nacl ning suvdagi eritmasi nacl ning suvdagi eritmasi elektroliz qilinganida katodda natriy metali, anodda xlor gazi ajralib chiqadi. hozirda мg, са, nа kabi metallar va metalmaslar ham cl2, о2, н2 ham shu usulda olinadi. quyida suvni elektroliz usuli tasvirlangan. ishning borishi: 1. pasportda koʻrsatilganidek asbob yigʻiladi. аsbobning klemmalari qizili-tomoni milliamermetrni ―-― tomoniga ulanadi. мilliampermetrni koʻrsatuvchi 500 ml quyiladi. та’minot manbai kex dan taminlovchi oʻzgaruvchan tokning 42 v tarmogʻiga ulanadi, bunda milliampermetrning indikator yorugʻlik …

5 / 23

lar anodga tomon borib zaryadsizlanadi, elektronlarini beradi. elektrod potensiali –0,41 e– dan kichik bo‘lgan metallarning tuzlari eritmasidan elektr toki o‘tkazilganda, katodda metall ionlari emas, balki suv molekulalari qaytarilishi kerak bu holatda suv molekulalari potensiallar qatorida alyuminiydan oldin joylashgan eng faol metallar tuzlarining eritmalari elektroliz qilingandagina qaytariladi. anodlar ikki xil – eruvchan va erimaydigan bo‘ladi. eruvchan anodlar – elektroliz vaqtida yemiriladigan, ya’ni eritmaga ionlar holida o‘tadigan elektrodlardir. cucl2 eritmasi orqali tok o‘tkazilsa va anod sifatida mis plastinka olinsa, katodda mis ajralib chiqadi, anodda esa xlor ajralib chiqmaydi. erimaydigan anodlar, odatda, oltin, platina yoki grafitdan tayyorlanadi. erimaydigan anod elektroliz paytida ionlar holida eritmaga o‘tmaydi. nacl singari elektrolitlar suyuqlantirilgan ionli kristall panjaralari buziladi. hozirgi vaqtda sanoatda ko‘pgina metallar (al, mg, ca, na va boshqalar) suyuqlantirilgan birikmalarni elektroliz qilish yo‘li bilan olinadi. vodorod, kislorod, ftor, xlor, ishqorlar ham elektroliz orqali olinadi. olingan metallarni tozalashda, bir metallga ikkinchi metallni qoplashda (nikellash, xromlash, oltin qoplash) ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish"

suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoyidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish. suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoyidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish. reja: elektroliz haqida tushuncha eritma va suyuqlanmalarning elektrolizi eritma orqali oʻtadigan tok elektroliz haqida tushuncha elektrolit eritmasidan yoki suyultirilgan elektrolitdan elektr toki oʻtkazilganda sodir boʻladigan oksidlanish-qaytarilish jarayoniga elektroliz deb ataladi. elektrolizning mohiyati shundan iboratki, anodda oksidlanish, katotda esa qaytarish jarayoni boradi. elektolitlarning eritmalari yoki suyuqlanmalari har xil ishoradagi ionlar boʻlib, ular tartibsiz harakatlanadi. agar elektolitlarning yoki suyuqlantirilgan eritmasiga m: nacl eritmasiga grafitdan...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (6,7 МБ). Чтобы скачать "suyuqlanmalar va eritmalar elektrolizining amaliy qoidalari va ulardan kimyoviy texnologiyada foydalanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: suyuqlanmalar va eritmalar elek… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram