sonli ifodalar va ularni hisoblash

DOCX 30 pages 42.6 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.6 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ sonli ifodlar va ularni hisoblash reja: 1.«boshlang’ich sinf o’quvchilarini sonli ifodalar ustida ishlashga o’rgatish metodlari» 2. o'zgaruvchili ifodalar umumiy tushunchasi 3. sonli ifodalar va ularni taqqoslashni o’rgatish metodikasi 1.«boshlang’ich sinf o’quvchilarini sonli ifodalar ustida ishlashga o’rgatish metodlari» tartib munosabatiga asosiy misol qilib haqiqiy sonlar to'plamidagi «kichik» munosabati olinadi, bu munosabat ( 0 bo'lgan holdagina x 0 va b > 0 lardan a + b > 0 va ab> 0 tengsizliklar kelib chiqadi. sonli tengsizliklarning qaralgan xossalaridan uning qolgan hamma xossalarini chiqarish mumkin. 1°. x 0 kelib chiqadi. ammo (y + a) — (x + a) = y — x > 0, shuning uchun x + a 0 va b - a > 0, shuning uchun (y+b) -(x+ a)=(y-x) + (b- a)> 0. 3°. x о dan ax 0 kelib chiqadi. ikkita musbat sonning ko'paytmasi musbat …

2 / 30

anish bilan uzviy holda olib boriladi. 3 - sinfda sonli tenglik va tengsizlik haqida boshlang’ich tasavvurlar shakllantiriladi. 2x + 4(19 - x) = 62, ya'ni 76 - 2x = 62. tenglama bajarilishi kcrak. bu tenglamani yechamiz: 2x = 76 - 62 = 14, shuning uchun x = 7. demak, qafasda 7 ta tustovuq va 12 ta quyon bo'lgan. agar masala shartida quyon va tustovuqlarning oyoqlari soni 61 ta bo'lganda edi 2x + 4(19 - x) = 61 tenglamani hosil qilgan bo'lar edik, bundan x = 7. bu masala shartiga zid, chunki x - natural son. biz masalani yechib, unda oyoqlar soni 80 ta ekanligini topish bilan ham ziddiyatga kelar edik. 2x + 4(19 - x) = 80 tenglamaning ildizi x = - 2, lekin tustovuqlar soni manfiy bo'la olmaydi. umuman, x soni 18 dan katta bo'lmagan natural sonlardan iborat bo'lishi kerak (qafasda hech bo'lmaganda bitta quyon bor deb hisoblansa), ya'ni …

3 / 30

i. bunday yondoshishda x ni son deb qabul qilinadi. biroq yechimga ega bo'lmagan tenglamalar mavjud, masalan, 2x = 2x + 6. bund an yuqoridagi o'zgarishlarni bajarib 0 = 6 yolg'on tenglikka kelamiz. bu esa tenglamaning yechimi ni «x son tenglamaning yechimi bo'lsin» degan ibora bilan boshlash mumkin emasligini bildiradi. undan tashqari, tenglamani bunday usulda yechish ortiqcha ildizlarga olib keldi, bu iidizlar o'zgartirishlar kiritilganda hosil boigan tenglamalami qanoatlantiradi, ammo dastlab berilgan tenglamani qanoatlantirmaydi. shunday qilib, tenglamalami ko'rsatilgan usulda yechishda har bir topilgan ildizni tenglamaga qo'yib tekshirish kerak, buni har doim ham bajarib bo'lmaydi. shuning uchun tenglama va uning ildizlariga aniqroq ta'rif beramiz: x o'zgaruvchili fi (x) va f2(x) ikki ifoda berilgan bo'lsin, bunda x o'zgaruvchi birorta to'plamning qiymatlarini birin-ketin qabul qiladi. bir o'rinli fi (x) va f2(x) xe x predikatni tenglama deymiz. tenglamani yechish x o’zgaruvchining qiymatlarini topish, ya'ni berilgan predikatning rostlik to'plamini topish demakdir, bu qiymatlarni tenglamaga qo'yganda tenglik hosil …

4 / 30

aning har bir yechimi ikkinchi tenglamaning yechimi bo ’lsa va aksincha, ikkinchi tenglamaning har qanday yechimi birinchi tenglamani qanoatlantirsa, bu tenglamalar teng kuchlidir. bunda biz ikkala tenglama bitta x aniqlanish sohasiga ega deymiz. boshqacha aytganda, agar fi(x) = f2(x) va fi(x) = f2(x) predikatlar ekvivalent bo’lsa, tenglamalar teng kuchli bo 'ladi. 2- ta’rif. agar f1(x) = f2(x) tenglamaning yechimlar to'plami fj(x) = f2(x) tenglamaning yechimlar to'plamining qism to'plami bo'lsa, f1(x) = f2(x) tenglama f1 (x) = f2(x) tenglamaning natijasi deyiladi. boshqacha aytganda, agar f1(x) = f2(x) tenglamaning har bir ildizi f1(x) = f2(x) tenglamani qanoatlantirsa, f1(x) = f2(x) tenglama f1(x) = f2(x) tenglamaning natijasidir. masalan, (x + l) =16 tenglama x + 1 =4 tenglamaning natijasidir. haqiqatan, x + 1 - 4 tenglama bitta x = 3 ildizga ega. bu iidizni (x + l) = 16 tenglamaga qo'yib, (x +1) = 16 rost tenglikni hosil qilamiz. bu tenglik 3 soni …

5 / 30

i to'plami bitta a sondan iborat, t= {a}. shuning uchun tenglamalarni yechishda ular sodda ko'rinishga ega bo'lgan teng kuchli tenglamalar bilan almashtiriladi, bu almashtirish x=a tenglamaga yoki shunday tenglamalar dizyunksiyasi x = a1 u x = a2 u ux = an ga kelguncha davom ettiriladi. u holda berilgan tenglamaning yechimlari to'plami t = {a1; a2; ...; an} bo'ladi. ba'zan berilgan tenglamadan unga teng kuchli tenglamaga emas, uning natijasiga o'tishga to'g'ri keladi. bunda yechimlar to'plami kengayadi, shuning uchun oxirida topilgan hamma ildizlarni berilgan tenglamaga qo'yib, tekshiriladi. a ", " 13 deganda, 4 ta o'nlik 1 ta o'nlikdan katta degan mazmunda tushuntiriladi. "katta", "kichik", "teng" munosabatlarining mazmunini tushuntirishdagi muhim qadam taqqoslanayotgan narsalar soni ikkinchisiga nisbatan nechta ortiqligini, kamligini aniqlashga o’rgatish va shu asosida narsalar sonini ikki usul bilan tenglashtirishga doir mashqlarni bajarishdan iborat. o'qitishning boshidanoq aniq misollarda tenglik va tengsizlik munosabatlari orasidagi bog'lanishni arifmetik amallar orqali ochib berish muhimdir: kvadratlar va uchburchaklar …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sonli ifodalar va ularni hisoblash"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ sonli ifodlar va ularni hisoblash reja: 1.«boshlang’ich sinf o’quvchilarini sonli ifodalar ustida ishlashga o’rgatish metodlari» 2. o'zgaruvchili ifodalar umumiy tushunchasi 3. sonli ifodalar va ularni taqqoslashni o’rgatish metodikasi 1.«boshlang’ich sinf o’quvchilarini sonli ifodalar ustida ishlashga o’rgatish metodlari» tartib munosabatiga asosiy misol qilib haqiqiy sonlar to'plamidagi «kichik» munosabati olinadi, bu munosabat ( 0 bo'lgan holdagina x 0 va b > 0 lardan a + b > 0 va ab> 0 tengsizliklar kelib chiqadi. sonli tengsizliklarning qaralgan xossalaridan uning qolgan hamma xossalarini chiqarish mumkin. 1°. x 0 kelib chiqadi. ammo (y + a) — (x +...

This file contains 30 pages in DOCX format (42.6 KB). To download "sonli ifodalar va ularni hisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: sonli ifodalar va ularni hisobl… DOCX 30 pages Free download Telegram