nitratlarning o‘zlashtirilishi va aminokislotalar sintezi

DOCX 28,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1661367584.docx nitratlarning o‘zlashtirilishi va aminokislotalar sintezi reja: 1. o‘simliklar azot o‘zlashtirishi va uning ahamiyati 2. ammiakli azotni xosil bo‘lish yo‘li 3. aminokislotalar sintezining yo‘llari (bevosita aminlanish va qayta aminlanish) 4. aminokislotlarning dezaminlanish va dekarboksillanish reaksiyalari 1. o‘simliklar azot o‘zlashtirishi va uning ahamiyati azot o‘simliklar hayoti uchun eng kerakli elementdir. u hayotiy muhim birikmalar - oqsillar, fermentlar, nuklein kislotalar va boshqa bir qator birikmalar tarkibiga kiradi. azot o‘simliklar quruq ogirligining 1-3% ni tashkil etadi. tabiatdagi asosiy azot manbasi atmosfera tarkibida bo‘lib, uning umumiy miqdori 78% tashkil etadi. bir kvadrat metr yer ustida 8 tonnagacha azot bor. lekin yashil o‘simliklar atmosfera tarkibidagi molekulyar azotni bevosita o‘zlashtirolmaydi. chunki molekulyar azot o‘ta turg‘un bo‘lib, uni faol holga o‘tkazish uchun juda katta energiya sarflash kerak turg‘un holatdagi atmosfera azotini asosan ikki yo‘l bilan faol holatga o‘tkazish umumkin: 1) ximiyaviy, 2) biologik. biologik yo‘l. tabiatda molekulyar azotni ammiakkacha qaytaruvchi ko‘pgina organizmlar (mikroorganizmlar va ayrim suv o‘tlari) …

n energiyadan foydalanadilar. har bir gramm sarflangan glyukoza energiyasi hisobiga aztobakterlar 15 magacha va klostridium esa 2-3 mgazot to‘playdi bundan tashqari erkin yashovchi azotofiksatorlarga ayrim ko‘k-yashil suv o‘tlari (№x(os, rkogtmsht) ham kiradi. ular ayniqsa chuchuk suvli havzalarda katta ahamiyatga ega (ayniqsa sholikorlikda) . bu organizmlar bir gektar yerda 10 dan 40 kg gacha bog‘langan (o‘zlashtiradigan) azot to‘plashi mumkin. o‘simliklar bilan simbioz holida yashovchi mikroorganizmlarga tuganak bakteriyalarini (vas! gayoyuyuo1a) ko‘rsatish mumkin.ularning mavjudligi 1866 yilda m.s.voronin tomonidan aniqlangan edi. bu bakteriyalar dukkakli o‘simliklarning ildiz to‘qimalariga kirib hayot kechiradi va natijada tuganaklar hosil bo‘ladi. tuganak bakteriyalar ko‘p miqdorda azot, jumladan yerda ko‘p organik azotni ham to‘playdi. masalan, yaxshi rivojlangan yo‘ng‘ichqa ildizlaridagi tuganak bakteriyalar bir yilda gektariga 300 kg gacha azot to‘plashi mumkin. umuman 200 turga yaqin o‘simliklarning ildizida maxsus tuganak bakteriyalari hayot kechirishi aniqlangan. azotofiksatorlar planetamizda yiliga bir necha million tonna erkin azotni qaytarib, ammiakka aylantiradi. odatda ammiak o‘simliklar tanasida aminokislotalar hosil bo‘lishida …

tashkil etadi. chunki o‘simliklar azotni tuproqdan kation -mn yoki anion - k03- holatida o‘zlashtiradi. bunday erkin azot tuproqlarda uncha ko‘p emas. masalan, eng unumdor qora tuproqlarning bir gektarida 200 kg/ga yaqin o‘zlashtiriladigan azot mavjud. podzol tuproqlarda esa bu ko‘rsatgich 3-4 marta kam. nitrat anioni n03 tuproq zarrachalari bilan mustahkam birlashmaydi. shuning uchun tez yuvilib ketishi mumkin va ko‘p to‘planib ham qolmaydi. nitratlar miqdori tuproqda ayniqsa yoz fasllarida, mikroorganizmlar faollashgan vaqtlarda ko‘p bo‘lishi mumkin. umuman ionlarning (n03) tuproqdagi miqdori o‘simliklarning o‘zlashtirish tezligiga, mikrobiologik jarayonlarning jadalligiga va yuvilish jarayonlariga bog‘liq. 1. ammiakli azotni xosil bo‘lish yo‘li inson va xayvonlar mineral xolatdagi azotni o‘zlashtirish va ayrim aminokislotalarni sintez qilish qobiliyatiga ega emas. xayvonlar organizmidan farqli ravishda o‘simliklar tuproqdan qabul qilingan nitratlar yoki ularni qayta tiklanishi, oqsillarni parchalanishi va boshqa reaksiyalar yordamida barcha zaruriy azotli moddalarni ammiak orqali sintez qilish imkoniyatiga ega. ammiakli azotni organik moddalarga aylanishining asosiy yo‘li - aminokislotalar sintezidir. azotli organik …

ishlov berilgandagina ularda nitratlarni to‘planib qolishi va usimlikni zaxarlanishi kuzatilishi mumkin. nitratlarning ammiakkacha qatarilishi uchun fosfor, magniy, molibden va boshqa elementlar zarur bo‘ladi. nitratlarni qaytarilish jadalligi energiya xosil qilinadigan ikki asosiy jarayon - nafas olish va fotosintez bilan aloqadordir. agar o‘simlik yetarlicha uglevodlar bilan ta'minlangan bo‘lsa, nafas olish jarayonining di- va trikarbon kislotlar siklida xosil bo‘ladigan nadn2 yoki nadf n2 energiyasi xisobiga nitratlarning qaytarilishi ildizning o‘zidayoq amalga oshadi. 1. nitratlar nitratreduktaza fermenti orqali nitritlargacha qaytariladi. proton va elektronlarni donori sifatida nadf n2 (yoki nad n2) xisoblanadi. vodorodni tashuvchi sifatida flavin fermenti va uni faollashtirish uchun esa mo zarur bo‘ladi. sh03 + nadfn -----------------------------------► sho2 + n20 2. ikkinchi bosqichda nitritlar giponitritgacha qaytariladi. bu reaksiya nitritreduktaza fermenti orqali katalizlanadi. proton va elektronlarni donori sifatida qaytarilgan nad n2 (yoki nadf n2) ishtirok etadi. vodorodni tashuvchi sifatida yana flavin fermenti va uni faollashtirish uchun esa g‘ye, md, si elementlari zarur bo‘ladi. 2sho2 + …

minreduktaza bu reaksiyalar natijasida hosil bo‘lgan ammiak o‘simliklarda to‘planmay, aminokislotalar hosil bo‘lishida ishtirok etadi. tuproq tarkibidagi kation shn4+ boshqa manfiy zaryadlangan zarralarga tez adsorbsiyalanadi va shuning uchun ham harakatchanligi juda sust bo‘ladi. ular kam yuviladi va natijada tuproqda to‘planadi. bu kationlarni o‘simliklar osonlik bilan o‘zlashtiradi. chunki ular tezlik bilan organik moddalar tarkibiga o‘tishi mumkin.70 umuman ammoniy tuzlari holatida o‘zlashtirilgan yoki nitratlarning qaytarilishi natijasida hosil bo‘lgan ammiak ketokislotalar bilan reaksiyaga kirishib, aminokislotalar hosil qiladi: qismlarida xam aminokislotalar sintezi amalga oshishi mumkin. oddiy sharoitda ammiakni azot saqlovchi organik birikmalarga aylanishining asosiy yo‘li aminokislotalar xosil bo‘lishi xisoblanadi. aminokislotalar biosintezining asosiy yo‘li uning ketokislotalar bilan birikmalar xosil qilishidir. ammiakning ketokislotalar bilan birikish reaksiyalari bevosita aminlanish deyilib, bu o‘simliklarda aminokislotalar xosil bo‘lishining asosiy yo‘li sanaladi. bevosita aminlanish. bevosita aminlanishda aminokislotalar sintezi 2. aminokislotalar sintezining yo‘llari (bevosita aminlanish va qayta aminlanish) o‘simliklarning yer ostki qismlaridan tashqari, ularning yer ustki ikki fazada amalga oshadi: 1) ammiak bevosita …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nitratlarning o‘zlashtirilishi va aminokislotalar sintezi"

1661367584.docx nitratlarning o‘zlashtirilishi va aminokislotalar sintezi reja: 1. o‘simliklar azot o‘zlashtirishi va uning ahamiyati 2. ammiakli azotni xosil bo‘lish yo‘li 3. aminokislotalar sintezining yo‘llari (bevosita aminlanish va qayta aminlanish) 4. aminokislotlarning dezaminlanish va dekarboksillanish reaksiyalari 1. o‘simliklar azot o‘zlashtirishi va uning ahamiyati azot o‘simliklar hayoti uchun eng kerakli elementdir. u hayotiy muhim birikmalar - oqsillar, fermentlar, nuklein kislotalar va boshqa bir qator birikmalar tarkibiga kiradi. azot o‘simliklar quruq ogirligining 1-3% ni tashkil etadi. tabiatdagi asosiy azot manbasi atmosfera tarkibida bo‘lib, uning umumiy miqdori 78% tashkil etadi. bir kvadrat metr yer ustida 8 tonnagacha azot bor. lekin yashil o‘simliklar atmosfera tark...

Формат DOCX, 28,6 КБ. Чтобы скачать "nitratlarning o‘zlashtirilishi va aminokislotalar sintezi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nitratlarning o‘zlashtirilishi … DOCX Бесплатная загрузка Telegram