o‘simliklardagi nafas olish mexanizmlari. qishloq ho‘jaligi ekinlarida nafas olishni boshkarilishi va ikkilamchi moddalar xosil bo‘lishi

DOCX 21.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1661367804.docx o‘simliklardagi nafas olish mexanizmlari. qishloq ho‘jaligi ekinlarida nafas olishni boshkarilishi va ikkilamchi moddalar xosil bo‘lishi reja: 1. nafas olish jarayoni va biologik ahamiyati. 2. fotosintezda hosil bo‘lgan assimlyatlarni xujayrada oksidlanish yo‘llari. 3. anaerob va aerob nafas olish jarayonlari. 4. nafas olish koeffitsenti. 5. mitoxondriyalar tuzilishi va funksiyalari. elektron- transport zanjiri. 1.nafas olish jarayoni va biologik ahamiyati. fotosintez jarayonida hosil bo‘lgan shakarlar va boshqa organik moddalar o‘simlik hujayralarining asosiy oziqa moddalari hisoblanadi. bu organik moddalar tarkibida ko‘p miqdorda energiya to‘plangan bo‘lib, nafas olish jarayonida ma'lum qismi bioenergiyalarga (atf) larga aylanadi. o‘simliklarning hujayralarida boradigan oksidativ reaksiyalar organik moddalarning kislorod ishtirokida anorganik moddalarga, ya'ni so2 va suvga parchalanishi va bioenergiya ajralib chiqishi jarayoniga nafas olish deyiladi. nafas olish muxim fiziologik jarayon bo‘lib, hamma tirik organizmlar uchun xosdir. bunda uglevodlar muxim ahamiyatga ega, chunki ular nafas olishning asosiy substrati vazifasini o‘taydilar. ularning pachalanishida bir qator oraliq birikmalar hosil bo‘ladi. bu birikmalar o‘simliklar tanasida …

idlanganda tarkibidagi elektron ajraladi, qaytarilganida elektronni biriktirib oladi. elektron ajratuvchi moddalarga donor, qabul qiluvchi modda akseptor deyiladi. donor bilan akseptor birgalikda oksidlanish qaytarilish tizimini tashkil etadi. bu reaksiyalarni bos anaerob degidrogenazalar; aerob degidrogenazalar; oksigenazalar. anaerob degidrogenazalar - elektronlarni kisloroddan tashqari oraliq akseptorlarga yetkazib beradilar. bular ikki komponentli fermentlar, kofermenti nad+ (nikotinamidadenindinukleotid) bo‘lishi mumkin. oksidlanish natijasida nad+ qaytarilgan nad n xolatga o‘tadi. bu fermentlarga alkogoldegidrogenaza, laktadegidrogenaza, malatdegidrogenaza va boshqalar kiradi. aerob degidrogenazalar - elektronlarni har xil oraliq akseptorlariga va kislorodga yetkazib beradi. bular ham ikki komponentli fermentlar bo‘lib, flavoproteinlar deyiladi. bularning tarkibiga oksildan tashqari riboflavin (vitamin v2) ham kiradi. ikki xil koferment mavjud: · flavinmononukleotid (fmn), · flaminadenindinukleotid (fad) fmn tarkibiga kiruvchi ferment - dimetilizoalloksazin, fad- suksinat degidrogenaza. bularning akseptorlari xinonlar, sitoxromlar va kislorod. oksidazalar - elektronlarni fakat kislorodga yetkazib beradi. aerob harakterga ega. bu fermentlar ishtirokida uch xil birikma hosil bo‘ladi: 1) suv, 2) vodorod peroksid, 3) kislorodning superoksid anioni. …

gini ko‘rsatadi, chunki organizmdan tashqarida bu organik moddalar molekulyar kislorod bilan reaksiyaga kirishadi. nafas olish jarayonining ana shu o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlab, nafas olish ximizmining xozirgi zamon tushunchasiga asos solgan olimlar: a.n.bax, v.i.palladin va s.p.kostichevlar hisoblanadi. a.n. baxning peroksid nazariyasi a. n.bax biologik oksidlanishning peroksid nazariyasini 1897 yilda ishlab chikdi. unga ko‘ra atmosferadagi molekulyar kislorod inert xolatda bo‘lib, organik moddalarni oksidlay olmaydi. buning uchun uning tarkibidagi qo‘sh bog‘ning bittasi uzilishi va faol xolatga o‘tishi zarur: kislorod oson oksidlanuvchi modda (a) bilan birikib qo‘sh bog‘dan bittasi uziladi va peroksid (ao2) hosil qiladi. hosil bo‘lgan peroksid (ao2) boshqa v moddani oson oksidlantirib o‘zi yana kislorodni akseptori vazifasini bajaradi. a.n. bax kislorodni faollovchi moddalarni oksigenazalar deb atadi. oksigenezalarga o‘simliklar to‘qimasida ko‘p tarqalgan har xil kimyoviy birikmalar kiradi. oksigenazalardagi faollashgan kislorod oksidlanayotgan substratga ko‘chiriladi. ma'lum vaqt fanda, bu jarayonda peroksidaza fermenti muhim ahamiyatga ega, degan fikr hukm surdi. lekin 1955 yilda yaponiyada (o.xayaishi va …

ng (1912) ishlari muxim ahamiyatga ega bo‘ladi. uning nazariyasiga ko‘ra o‘simlik xromogenlari substratdagi vodorodni o‘ziga biriktirib oladi va keyingi ularni kislorodga o‘tkazadi. bu nazariya «vodorodning faollashtirish» nazariyasi deyiladi, u ikki bosqichdan iborat: 1) snpob + 6n2o + 12k ------------------------------------------ ► 6so2 + 12kn2 2) 12kn12 + 6o2 ►12k + 12n2o k - rangli nafas olish pigmenti, kn2- rangsiz nafas olish xromogeni. birinchi reaksiyada reduktazafermenti yordamida substratdan vodorod atomlari kabul kilinib, nafas olish pigmentiga (k) o‘tkaziladi va nafas olish xromogeni (kn2) hosil bo‘ladi. hamma so2 ham shu anaerob jarayonida ajralib chikadi. ikkinchi reaksiyada molekulyar kislorod ishtirok etib, xromogenlarni (kn2) nafas olish pigmentlarigacha oksidlaydi va ular yana vodorodning akseptori vazifasini bajaradi. bu reaksiyalarda kislorod kn2 dan elektronlar va protonlarni tortib oladi va natijada suv hosil bo‘ladi. keyingi izlanishlarda v.palladin nazariyasi to‘liq isbotlandi. 1912 yilda nemis bioximigi g.viland ham biologik oksidlanish vodorodning ajratib olinishi bilan bog‘liq ekanligini ko‘rsatgan edi. nafas olishda suvning ishtirok …

b nafas olishda 48 kkal energiya ajraladi. bunday farqning sababi shundaki, spirt molekulasida katta miqdorda potensial energiya qolib ketadi, chunki oksidlanish jarayoni oxirigacha bormaydi. ammo o‘simliklar uzoq vaqt anaerob nafas olib yashay olmaydi. bunday sharoitda ular nobud bo‘lishiga sabab hosil bo‘lgan spirtdan zaharlanadi va qurib qoladi. anaerob nafas olish o‘simliklar uchun vaqtinchalik holat bo‘ladi. tuproqda namlik ortib ketganda, o‘simliklar anaerob nafas olishi mumkin. ko‘pgina mikroorganizmlar uchun anaerob nafas olish asosiy yo‘l bo‘lib, bunda hayoti uchun zarur energiyani oladi, bu jarayon to‘xtovsiz amalga oshadi. bunday holatni anaerob nafas olishdagi bijg‘ish jarayoni deyiladi. mikroorganizmlar bijg‘ish jarayonida o‘zining zahira oziq moddalarini sarflamay, balki atrofdagi oziq moddalardan foydalanadi. anaerob nafas olishda o‘simliklardagi spirtli bijg‘ishdagi kabi jarayon boradi, bunda qator fermentlar ta'sirida oraliq moddalar hosil bo‘ladi, ya'ni pirouzum kislota so2 va spirtga parchalanadi. aerob sharoitda esa pirouzum kislota so2 va n2o gacha parchalanadi. aerob fazada glyukoza molekulasiga ferment yordamida atf dan bir molekula fosfat kislota …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simliklardagi nafas olish mexanizmlari. qishloq ho‘jaligi ekinlarida nafas olishni boshkarilishi va ikkilamchi moddalar xosil bo‘lishi"

1661367804.docx o‘simliklardagi nafas olish mexanizmlari. qishloq ho‘jaligi ekinlarida nafas olishni boshkarilishi va ikkilamchi moddalar xosil bo‘lishi reja: 1. nafas olish jarayoni va biologik ahamiyati. 2. fotosintezda hosil bo‘lgan assimlyatlarni xujayrada oksidlanish yo‘llari. 3. anaerob va aerob nafas olish jarayonlari. 4. nafas olish koeffitsenti. 5. mitoxondriyalar tuzilishi va funksiyalari. elektron- transport zanjiri. 1.nafas olish jarayoni va biologik ahamiyati. fotosintez jarayonida hosil bo‘lgan shakarlar va boshqa organik moddalar o‘simlik hujayralarining asosiy oziqa moddalari hisoblanadi. bu organik moddalar tarkibida ko‘p miqdorda energiya to‘plangan bo‘lib, nafas olish jarayonida ma'lum qismi bioenergiyalarga (atf) larga aylanadi. o‘simliklarning hujayralarida boradigan o...

DOCX format, 21.8 KB. To download "o‘simliklardagi nafas olish mexanizmlari. qishloq ho‘jaligi ekinlarida nafas olishni boshkarilishi va ikkilamchi moddalar xosil bo‘lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simliklardagi nafas olish mex… DOCX Free download Telegram