o‘simliklarda uglevodlar sintezi. o‘simliklarda energiya tizimining shakllanishi. uglevodlar parchalanishi

DOCX 35,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1661367790.docx o‘simliklarda uglevodlar sintezi. o‘simliklarda energiya tizimining shakllanishi. uglevodlar parchalanishi reja: 1. yorug‘lik talab qilmaydigan fotosintez reaksiyalari 2. karbonat angidrid o‘zlashtirilishida atf va nadf*n2ning ahamiyati 3. oligo- va polisaxaridlarning biosintezi 4. o‘simliklardagi energiya tizimi to‘grisida. quyosh - energiyaning birlamchi manbai. 5. uglevodlar dissimiliyasiyasining asosiy yo‘llari. 1. yorug‘lik talab qilmaydigan fotosintez reaksiyalari yorug‘da boradigan fotosintez reaksiyalarida hosil bo‘ladigan «o‘zlashtiruvchi faktor» - atf va nadf-n2 karbonat angndriddan uglevodlar hosil bo‘lishida ishtirok etadi. o‘simliklarning so2 o‘zlashtirishi yorug‘likni talab qilmaydi va qorongida osonlik bilan boradi. fotosintez protsessida qorong‘ida boradigan reaksiyalar mavjudligini ingliz olimi blekman 1905 iili aniklagan. keyinchalik arnon va boshqa olimlar uz tajribalarida suv-o‘tlar va ajratib olingan xloroplastlar qisqa muddat ichida yoritilgandan so‘ng, korong‘ida so2 o‘zlashtirishini kuzatganlar. karbonat angidridni o‘zlashtirish bilan bog‘liq, bo‘lgan korong‘ida boradigan reaksiyalar to‘g‘risida faqat bioximiyaning eng yangi usullarini qo‘llash natijasida batafsil ma' - lumotlar olingan. bunday usullardan biri radioaktiv uglerod atomlaridan foydalanishdir. nishonlangan s14 atomlari yordamida fotosintez protsessida yashil …

qilingan. yukoridagi usullarni qo‘llab, karbonat angidrid o‘zlashti - rilishi natijasida hosil bo‘ladigan birlamchi turg‘un modda fosfoglitserat kislota ekanligi aniqlangan. fosfoglitserat kislota ribulozadifosfatning karboksillanishi natijasida hosil bo‘ladi. bu reaksiya ancha murakkab bo‘lib, atf ishtirok etishini talab qiladi 2. karbonat angidrid o‘zlashtirilishida atf va nadf*n2ning ahamiyati qorong‘ida boradigan reaksiyalarda karbonat angidrid ug - levodlargacha qaytariladi. lekin u o‘ta oksidlangan modda bo‘lganligidan uglevodlargacha qaytarilishida ma'lum miqdor energiya sarflanishi kerak. bu ene;rgiyani ular fotosintez protsessining yorug‘lik reaksiyalarida hosil bo‘lgan atfdan oladi. kalvin nazariyasiga muvofiq, karbonat angidridning akseptori ribuloza- 1,5-difosfatdir. ribuloza-1,5-difosfat ribuloza-5-fosfatning atf hisobiga fosforlanishi natijasida xosil buladn: ribuloza-1,5-difosfatning yenol shakli karbonat angidrid biriktirishi natijasida olti uglerodln beqaror oraliq modda hosil bo‘ladi. bu modda bir molekula n2o ni biriktirishi natijasida darhol parchalanadi va 3-fosfoglitserat kislota hosil bo‘ladi demak, ribuloza-1,5-difosfatgning karboksillanishi nati-jasida 3- fosfoglitserat kislota xosil bo‘ladn. hosil bo‘lgan 3-fosfoglitserat kislota 1,3-difosfoglnserat kislotaga aylanadi. bu protsessda yana bpr molekula atf sarflanadi: bu reaksiyada hosil bo‘lgan 1,2—difosfoglitserat …

ga bog‘liqligini ko‘rsatuvchi dalildir. karbonat angidrid qaytarnlishidagi boshqa reaksiyalar fotosintez protsessiga xos emas. ular uglevodlar almashinuvidagi boshsa reaksiyalar bilan borliq bo‘lib, nafas olish, glikoliz, pentozafosfat sikllarla borishi mumkin. kalvin nazariyasiga muvofiq, ribulozadifosfat va so 2 dan fosfoglitserat kislota hosil bo‘lishi siklik xarakterga ega. fotosintez jarayonida uglerodning roli. fotosintez protsessida karbonat angidridii o‘zlashtirish bilai bog‘liq bo‘lgan rsaksiyalar siklli bo‘ladi. bu sikldagi uglerodning yo‘lini quyidagi reaksiyalarda ko‘rsatish mumkin. kalvin tomonidan radioaktiv uglerod—s14 atomlari yordamida o‘tkazilgan tajribalarda so2 biriktiruvchi modda ribuloza-1,5-difosfat ekanligi aniqlangan . karbonat angidridni biriktirish natijasida hosil bo‘lgan oraliq modda parchalanib, 2 molekula 3-fosfoglitserat kislota hosil qiladi. reaksiyaning keyingi bosqichlarida 3- fosfoglitserat kislotadan 3-fosfoglitserat aldegid hosil bo‘ladi. siklning navbatdagi reaksiyasida 3-fosfoglitserat aldegid izomerlanib, fosfodioksiatseton hosil qpladi. bu reaksiyani triozafosfatizomeraza fermenti katalizlandi aldolaza fermenti ishtirokida boradigan navbetdagi reaksiyada yuqoridagi ikkala trioza kondensnrlanadi va natijada bir molekula gekssza - fruktoza -1,6-fosfat hosil bo‘ladi. keyingi reaksiyada fosfataza fermenti ishtirokida fruktoza-1,6- difosfatdan bir molekula fosfat …

chi mahsul har doim keton gruppa hisoblanadi; eritroza-4-fosfat bilan fosfodioksiatseton aldolaza fermenti ishtirokida kondensirlanadi. natajada 7 uglerodli birikma — sedogeptuloza-1,7-fosfat hosil bo‘ladi. yuqoridagi reaksiya natijasida hosil bo‘lgan sedogeptuloza-1,7 defosfatdan tegishli fosfataza ta'sirida va suv ishtirokida bpr molekula fosfat kislota ajralib chiqadi. natijada sedogeptuloza-7- fosfat hosil bo‘ladi. keyingi reaksiyada transketolaza fermenti ishtirokida sedogeptuloza- 7-fosfat- bir molekula 3-fosfoglitserat aldegid bilan reaksiyaga kirishadi, natijada ikki molekula 5-uglerodli birikma, riboza-5- fosfat, ksiluloza-5-fosfat hosil bo‘ladi: ksiluloza-5-fosfat ksilulozafosfatizomeraza fermenti ishtirokida ribuloza-5-fosfatga aylanadi riboza-5-fosfat esa fosforiboizmeraza fermenti ishtirokida ribuloza- 5-fosfatga aylanadi. ribuloza-5-fosfatning fosforlanishi natijasida ribuloza-1,5-difosfat hosil bo‘ladi. karbonat angidrid o‘zlashtirish siklida ribuloza-5-fosfat katalizatorlik vazifasini bajaradi, deyish ham mumkin. shuning uchun bu birikma doim yangidan xosil bo‘lib turishi kerak. ribuloza-5-fosfat asosan uglevodlarpppg bevosita oksidlanishi siklida xosil buladi. fotosintez protsessida hosil bo‘ladigan birlamchi barqaror modda — fosfoglitserat kislota xisoblanadi. agar bir molekula so3 uchun 3 molekula atf va 2 molekula nadf-n sarflansa, unda i molekula fosfoglitserat kislota xosil bo‘lishi …

itga bog‘liq. ko‘pchilik hollarda o‘zlashtirilgan so 2 uglevodlar sifatida to‘planadi 3. oligo va polisaxaridlarning biosintezi fotosintez natijasida xosil bo‘lgan glyukoza o‘simlik organizmi uchun xos bo‘lgan uglevodlarni - saxaroza, kraxmal va sellyulozani shakllanishi uchun sarflanadi. oligo- va polisaxaridlarning biosintezi endergonik (energiya talab qiladigan) reaksiya xisoblanadi va glyukoza molekulasini birlashishi uchun20 kdj, saxaroza uchun 30 kdj talab etiladi. oligo- va polisaxaridlarning sintezi uchun erkin monosaxaridlar emas, balki ularning fosforli efir birikmalari - efir bog‘larida yuqori energiya (15- 20 kdj/mol) saqlovchi birikmalar talab etiladi. polisaxaridlarning sintezi uchun glikozil qoldig‘ining donori nukleoziddifosfatlar - udfglyukoza, adf-glyukoza va gdf-glyukoza va boshq. xisoblanadi. glyukozil qoldig‘i va nukleoziddifosfatlar orasidagi bog‘ energiyasi anchagina yuqori - 30 kdj/molni tashkil etadi. saxarozaning biosintezi yo‘li. saxaroza o‘simlikdagi xarakatchan shakldagi asosiy uglevod xisoblanadi. u fotosintez natijasida barglarda xosil bo‘ladi, shundan so‘ng o‘simlik “kapilyarlariga” - elaksimon naylarga yuklanadi. so‘ngra suv oqimi yordamida ildizning tomon xarakatlanadi. sellyuloza va kraxmalning biosintezi. ikkala polimer - kraxmal va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘simliklarda uglevodlar sintezi. o‘simliklarda energiya tizimining shakllanishi. uglevodlar parchalanishi"

1661367790.docx o‘simliklarda uglevodlar sintezi. o‘simliklarda energiya tizimining shakllanishi. uglevodlar parchalanishi reja: 1. yorug‘lik talab qilmaydigan fotosintez reaksiyalari 2. karbonat angidrid o‘zlashtirilishida atf va nadf*n2ning ahamiyati 3. oligo- va polisaxaridlarning biosintezi 4. o‘simliklardagi energiya tizimi to‘grisida. quyosh - energiyaning birlamchi manbai. 5. uglevodlar dissimiliyasiyasining asosiy yo‘llari. 1. yorug‘lik talab qilmaydigan fotosintez reaksiyalari yorug‘da boradigan fotosintez reaksiyalarida hosil bo‘ladigan «o‘zlashtiruvchi faktor» - atf va nadf-n2 karbonat angndriddan uglevodlar hosil bo‘lishida ishtirok etadi. o‘simliklarning so2 o‘zlashtirishi yorug‘likni talab qilmaydi va qorongida osonlik bilan boradi. fotosintez protsessida qorong‘ida boradigan...

Формат DOCX, 35,8 КБ. Чтобы скачать "o‘simliklarda uglevodlar sintezi. o‘simliklarda energiya tizimining shakllanishi. uglevodlar parchalanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘simliklarda uglevodlar sintez… DOCX Бесплатная загрузка Telegram