suv oʻtlari, ularni tabiatda va inson hayotidagi roʻli

DOCX 30 pages 1.3 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

suv oʻtlari, ularni tabiatda va inson hayotidagi roʻli reja: kirish asosiy qism 1. suv oʻtlari haqida umumiy tushunchalar 2. suv oʻtlari klassifikatsiyasi 3.suv oʻtlarining tabiatdagi roʻli. 4.suv oʻtlarining inson hayotidagi ahamiyati. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ilovalar kirish botanika grekcha "botane" so'zidan olingan bo‘lib, o‘t, ko‘kat, degan ma’noni bildiradi. botanika o‘simliklar haqidagi fan bo‘lib, o'simliklaming tashqi va ichki tuzilishmi, kelib chiqishini, o‘sish hamda rivojlanish qonuniyatlarini, ulardagi hayotiy jarayonlami, dunyoda tarqalishini, muhit bilan ular orasidagi munosabatlami va o‘simliklar dunyosidan har taraflama oqilona foydalanish yo‘llarini o‘rgatadi. botanika fanining yana bir muhim vazifasi o‘simliklar olamini muhofaza qilishning ilmiy asoslarini yaratishdir. bugungi kunda o‘simliklar dunyosi rasmiy ravishda e’tirof etilmagan holda tuban va yuksak o‘simliklarga ajratib o‘rganilmoqda. tuban o‘simliklar organik olamning dastlabki bosqichlaridan kelib chiqqan. ular suvli muhitda yoki semam yerlarda yashashga moslashgan. evolutsiya jarayonida uncha rivojlanmagan va hozirgi kunda ba’zilari sodda tuzilishni saqlab qolgan. tuban o‘simliklar - bir hujayrali, kolonial va ko‘p hujayrali organizmlar hisoblanib, tanasi …

2 / 30

n tuban o‘simliklar tanasi tallom yoki qattana deb yuritiladi. tallomli o‘simliklar bir hujayrali va ko‘p hujayrali bo‘ladi. ulaming kattaligi birgina mikronlar bilan omchanibgina qolmasdan metrlar bilan ham olchanadi. tuban o‘simlik -larning vakillarida o‘tkazuvchi to‘qimalari yo‘q. botanika fanining asosiy tarmoqlaridan biri bo'lgan '‘tuban o'sim liklar” asosan suvo'tlari, zamburug'lar, shilimshiqlar va lishayniklar olamini o‘rganadigan yo'nalish sifatida hozirgi paytda biologiyaning muhim sohalardan biriga aylanib bormoqda. keyingi yillarda dunyo miqiyosidagi shu sohada olingan ilmiy m a’lumotlar tuban o'sim liklarning ultra tuzilishlari, ularni tashkil etadigan organlarining biokimyoviy tarkiblari, molekulyar biologiyasi, irsiy tuzilmalari bu organizmlarga nisbatan boshqacha yondashishni taqazo etadi. shuningdek, xorijiy va mustaqil hamdo'stlik mamlakatlarida suvo'tlari, zamburug'lar, lishayniklar hamda ularga yaqinlashtirilgan organizmlarning ultra tuzilishlari, irsiy xususiyatlari asos qilib olingan yangi darsliklar paydo bo'lganiga ancha bo‘ldi. "suvoʻtlari, ularning tabiatda va inson hayotidagi roʻli" mavzusining dolzarbligi shundaki, suvoʻtlaridan hozirgi kunda farmasevtikada keng foydalanilyapti. bundan tashqari suvoʻtlaridan sanoatda ham keng foydalanilmoqda. sanoatda yelim tayyorlashda, agar-agardan esa marmelad tayyorlashda …

3 / 30

r izlanishlar olib borishimiz, kelajak avlod uchun samarali ishlar qilish hozirgi kunda asosiy muammolardan biri oziqovqat muammosidir. biz suvotlardan ozuqa sifatida foydalanish yolini topish zarur. suvo‘tiar haqida umumiy tushuncha suvo‘tlar hujayrasida xlorofill bolishi bilan bakteriyalardan farq qiladi. lekin ular tarkibida boshqa pigmentlar borligi tufayli rangi qo‘ngir qizil va ko‘k - yashil boladi. xlorofill borligi uchun suvo‘tlar avtotrof o ‘simliklar hisoblanadi. suvo‘tlar tashqi ko‘rinishidan juda xilma-xil boladi. ular ora- sida mikroskopik mayda bir hujayralilar bilan bir qatorda bir necha o ‘n metrga yetadigan juda yirik vakillari ham bor. koloniya bolib yashaydigan suvo‘tlar - bir hujayralilar bilan kop hujayralilar orasidagi bir to‘dadir. ular- ning tanasi o ‘zaro bo‘sh birikkan hujayralar to‘dasidan iborat. suvo‘tlarining tanasi poya, barg, ildiz kabi organlarga bolinmagan tallom- dir. biroq ba’zi vakillarining tallomi birmuncha murakkab tuzilgan bo‘lib, fiinksyasiga muvofiq ravishda tanasi ayrim qismlarga ajralgan boladi. suvo‘tlar vegetativ, jinssiz va jinsiy yo‘l bilan ko‘payadi. jinsiy yo‘l bilan ko‘payish oogamiya, izogamiya, …

4 / 30

a qizil suvo‘tlar - rhodophyta. ko‘k - yashil suvo‘tlar - cyanophyta. oʻsimliklaming eng qadimiy vakillari bo‘lib, ulaming 150 turkumga mansub 1400 ta turi mavjud. ular ancha oddiy bo‘lib, hujayra tuzilishining soddaligi, protoplastining differensiallanmaganligi bilan boshqa suvo‘tlardan farq qiladi. bu suvo‘tlarga eng sodda, ko‘pincha bir hujayrali yoki koloniya bo‘lib yashaydigan organizmlar kiradi. kamdan-kam holda ko‘p hujayrali, ipsimon shakllari ham uchraydi. ko‘k-yashii suvo‘tlaming to‘plami ko‘pincha shilimshiqqa o'ralgan bo‘ladi. bu suvo‘tlarning hujayralarida bir qancha: xlorofill, fikotsian, karotin va ayniqsa, fikoeritrin bo‘lib, ularning o‘zaro nisbati turlicha bo‘lganligidan har xil rang hosil qiladi. ularning hujayrasi oval, sharsimon, ustinsimon va boshqa shakllarda bo‘ladi. hujayralari tashqi tomondan ba’zan juda shilimshiqlanuvchi pektinli yupqa po‘st bilan o‘raladi. hujayralarning ichki moddasi bolinmagan. shuning uchun uning yadrosini ham, plastidasini ham ko‘rib bolmaydi. lekin protoplazma ikki xil pigment bilan bo‘yalgan tashqi va xromotin modda tutuvchi rangsiz ichki (markaziy tana deb ataluvchi) savatdan iboratligini ko‘rish mumkin. ko‘k-yashil suvo‘tlar vegetativ va jinssiz ko‘payadi. koloniya …

5 / 30

tlar boshqa suvo'tlardan hujayra tuzilishi bilan farq qiladi. hujayrasi po‘st va protoplastdan iborat. hujayra po‘sti pektin moddasidan tuzilgan, ba’zan xitin ham uchraydi. protoplastida vakuolalar bommaydi. protoplastining tashqi qatlami xromotoplazma, markaziy qismi esa sentroplazma deb yuritiladi. xromatoplazmada xlorofill, fikosian, karotin, fukoeritrin kabi turli bo‘yoqlar bolib, hujayraga ko‘proq ko‘k-yashil rang beradi. sentroplazma esa rangsiz, unda yadro uchun xarakterli bo‘lgan dnk, nuklein, timonuklein kislotalar mavjud. xromotoplazma fotosintez vazifasini ham bajaradi, chunki unda sochilgan holda xromotofor uchraydi. ularda kraxmal hosil bolmaydi. fotosintez mahsuloti sifatida polisaxaridlardan - glikogen, oqsillardan - valyutin to‘planadi. ko‘k-yashil suvo‘tlarning hujayralarida ba’zan ichi gaz bilan tolgan bo‘shliq boladi va bu soxta yoki gazli vakuola deb ataladi. ipsimon vakillarining ba’zilarida ipi gormogoniylarga asosan geterosist qismdan ajraladi. bundan tashqari, ko‘k-yashil suvo‘tlaming ipsimon, qisman koloniyali vakillari vegetativ hujayralaridan bakteriyalarga o‘xshash sporalar ham hosil qiladi. sporaga aylanuvchi hujayralar oziq moddalarga boyiganda po‘sti qalinlashib, noqulay sharoitga bolgan chidamliligi ortadi. qulay sharoit vujudga kelishi bilan yana o‘sib, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv oʻtlari, ularni tabiatda va inson hayotidagi roʻli"

suv oʻtlari, ularni tabiatda va inson hayotidagi roʻli reja: kirish asosiy qism 1. suv oʻtlari haqida umumiy tushunchalar 2. suv oʻtlari klassifikatsiyasi 3.suv oʻtlarining tabiatdagi roʻli. 4.suv oʻtlarining inson hayotidagi ahamiyati. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ilovalar kirish botanika grekcha "botane" so'zidan olingan bo‘lib, o‘t, ko‘kat, degan ma’noni bildiradi. botanika o‘simliklar haqidagi fan bo‘lib, o'simliklaming tashqi va ichki tuzilishmi, kelib chiqishini, o‘sish hamda rivojlanish qonuniyatlarini, ulardagi hayotiy jarayonlami, dunyoda tarqalishini, muhit bilan ular orasidagi munosabatlami va o‘simliklar dunyosidan har taraflama oqilona foydalanish yo‘llarini o‘rgatadi. botanika fanining yana bir muhim vazifasi o‘simliklar olamini muhofaza qilishning ilmiy asoslarini yarati...

This file contains 30 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "suv oʻtlari, ularni tabiatda va inson hayotidagi roʻli", click the Telegram button on the left.

Tags: suv oʻtlari, ularni tabiatda va… DOCX 30 pages Free download Telegram