o‘sishni boshqaruvchi fiziologik faol moddalar va ularni qishloq ho‘jaligida qullanilishi

DOCX 25.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1661367824.docx o‘sishni boshqaruvchi fiziologik faol moddalar va ularni qishloq ho‘jaligida qullanilishi reja: 1. fitogarmonlarning ahamiyati. 2. tabiiy fitogarmonlar va ingibitorlar. 3. sun'iy fiziologik faol moddalar. 4. o‘sishni boshqaruvchi moddalarni qishloq xo‘jaligida qo‘llanilishi. 1. fitogormonlarning ahamiyati o‘simlik gormonlari yoki fitogormonlar - o‘simlik tanasida juda oz miqdorda hosil bo‘ladigan faol moddalar bo‘lib fiziologik jarayonlarning boshqarilishida ishtirok etadi. bu moddalar yordamida hujayralar, to‘qimalar va organlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqa amalga oshadi hamda o‘simliklarning o‘sish jarayoni tartibga solinadi. bu birikmalar o‘simliklarning yosh barglarida, poya va ildizlarning o‘suvchi qismlarida hosil bo‘ladi va keyin o‘sish jarayonlari faol joylarga ko‘chiriladi. ular o‘z ta'sirlarini juda oz miqdorda amalga oshiradi, ya'ni o‘simlik tanasidagi bir qancha reaksiyalarda ishtirok etadi va ularni boshqaradi. fitogormonlarning muhim xususiyatlaridan biri bu ularning o‘simliklarni bir qismidan boshqa qismlariga (yuqoridan pastga yoki aksincha) harakatlanishidir. keyingi vaqtdagi fan yutuqlari shundan dalolat beradiki gormonal sistema o‘simlik organizmining fuksional bir butunligi ya'ni yaxlitligini, uning barcha a'zolarini (organlarini) o‘zaro mutanosiblikda ishlashini …

g organlari auksin miqdori (nisbiy birlik hisobida) bosh kurtaklarda 1,2 rivojlanuvchi barglarda 2,2 poya uchida joylashgan ikkinchi barglarda 1,5 uchinchi barglarda 0,5 to‘rtinchi barglarda 0,4 1. poya - 1r4 -105 (0,0001-0,00001) mol, 2. kurtak -10-8-10-9 (0,0000001-0,00000001) mol, 3. ildiz -10-9-1011 (0,00000001-0,0000000001) mol.29 poya, ildiz va barglarning o‘sishini faollashtiradi; ildiz metabolizmi faolligini tezlashtirish; yonbosh kurtaklar o‘sishini to‘xtatish; kleoptilning uzayishi va egilishini ta'minlash; fototropizm va geotropizm jarayonlarini boshqarish; meva va gullarni to‘kilishdan ximoyalash; o‘simliklarning auksinlar to‘plagan organlari o‘zlariga boshqa organlardan ozuqa moddalarni tortib olish, qarish jarayonlarini kechiktirish, membranalarning faolligiga ta'sir etish va umuman hujayralarning so‘rish qobiliyatini oshirish kabi xususiyatlarga ega. gibberellinlar. bu birikmalar ham yuqori biologik faollikka ega bo‘lib, o‘simliklarning o‘sishida muhim rol o‘ynaydi. 1926 yilda yapon olimi ye. kurosava sholining haddan tashqari tez o‘sib ketishiga (bakanaya), sholida parazit holda yashaydigan gibberella zamburug‘ining tanasidan ajraladigan moddalar sababchi ekanligini aniqladi. 1938 yilda esa yabuta va sumikilar birinchi marta gibberella zamburug‘idan gibberellinni sof kristall …

anaklari tinim holatidan uyg‘onadi. kanop, zigir, tamaki va boshqa past bo‘yli o‘simliklarning bo‘yiga o‘sishini, gullash va meva tugish jarayonlarini tezlashtiradi. lekin ildizlarning o‘sishiga deyarli ta'sir etmaydi. gibberellinlar ta'sirida uzun kun o‘simliklarning qisqa kunda gullashi tezlashadi. gibberellin notsiklik fotofosforlanish jarayonining o‘tishini tezlashtiradi.30 g ibberellinlarning o‘simliklarning o‘sish va rivojlanishiga ta'siri ularning o‘simliklar organizmida sodir bo‘ladigan modda almashinuviga ta'siri bilan uzviy bog‘liqdir. ular ta'siridan fotosintez jarayoni jadallashadi. nuklein kislotalari, oqsillar va membranalar tarkibiga kiruvchi fosfolipidlarning sintezi va bu jarayonlarda ishtirok etadigan fermentlarning faolligi ham oshadi. gibberelindan foydalanish. hozirgi vaqtda hamdo‘stlik mamlakatlarida bir yilda 300 kg gibberellin ishlab chiqarilmoqda. gibberellinlar ko‘proq qimmatbaho bo‘lgan urug‘siz (kishmish) uzum navlarining hosilini oshirishda muvaffaqiyat bilan qo‘llanilmoqda. gibberellinlarning ijobiy ta'siri shundaki, bu uzum navlarining mahsulotini sifati yomonlamagan holda uzum mevasining kattaligi keskin darajada (2-3 marta) ortadi. tokga gullashini o‘rtasida va oxirida gibberellin bilan ishlov beriladi. gibberellinni qo‘llashni me'yori 25-35 g/ga ni tashkil etadi. hamdo‘stlik mamlakatlarining janubida joylashgan respublikalarda gibberellinlardan …

atdan olma va nokning hosilini orttirishda qo‘llanilmoqda. uzumning va rezavor mevalarga gibberellin bilan ishlov berish (sepish) orqali danaksiz (urug‘siz) partenokarpik mevalar olishda foydalanilmoqda. sitokininlar. o‘simlik xujayrasining bo‘linishini jadallashtiruvchi, qarishga va urug‘ning tinim davridagi jarayonlarga ta'sir ko‘rsatuvchi xamda o‘sishni boshqa tomonlarini boshqarilishida ishtirok etuvchi 6-aminopurin qatoriga kiruvchi organik moddalarga sitokininlar deyiladi. sitokinin effekti birinchi bo‘lib 1940 y f.skug tomonidan kokos sutida aniqlangan. ularni 1955 yilda birinchi marta amerikalik olimlar k.miller va f.skug seld tuxumi suyuqligidan ajratib oldilar. bu birikmalar kristall holda ajratib olingandan keyin ular 6furfurolaminopurin (kinetin) ekanligi aniqlandi (s10n9k5o). keyinchalik kinetin tabiiy sitokininlar guruhiga kirmasiligi aniklandi. 1964 yilda d.s. letam makkajo‘xorining xom donidan tabiiy sitokinin - zeatinni ajratib oldi. uruglarning unishi tezlashadi. kurtaklarning tinim holatidan chiqishi tezlashadi. modda almashinuvi jarayonida hosil bo‘lgan mahsulotlarning taqsimlanishi ma'lum tartibda saqlanadi. sargayib qolgan barglar yashil tusga kiradi. o‘simliklarning qurgoqchilikka chidamliligi ortadi. o‘simliklarning issiqlikka chidamliligi ortadi oqsil parchalanishi natijasida hosil bo‘lgan mahsulotlar yosh barglarga qarab …

larning pishishida ishtirok etadigan gormon, degan fikrni ilgari surdi. etilen mevalarning pishishini, meva barglarning to‘kilishini tezlashtiradi poya hamda ildizlarning o‘sishini to‘xtatadi. hujayralarning bo‘linish va cho‘zilish fazalarini susaytiradi, umuman qarish jarayonini jadallashtiradi. u asosan o‘simlikning gulida, bundan tashqari qariyotgan barglarda va mevalarda ko‘p sintezlanadi. abssizinlar. o‘simliklar bargini to‘kilishi va ularni tinim davriga ketishini boshqaruvchi yoki o‘sishni susaytiruvchi moddalarga absizinlar (dorminlar) deyiladi. bu birikmalar birinchi marta 1961 yilda v.lyu va x.karns tomonidan g‘o‘zaning pishgan ko‘saklaridan kristall holda ajratib olingan. unga abssizin (inglizcha - a'8s188op - ajralish, to‘kilish) deb nom bergan. 1963 yilda fransiyada o‘stiruvchi moddalar bo‘yicha o‘tkazilgan xalqaro konferensiyada abssizinlarning mavjudligi to‘la tasdiqlandi va shu yilning o‘zida abssiz kislotaning (abk) molekulyar strukturasi aniqlandi: abssiz kislota (abk) o‘sishni to‘xtatuvchi tabiiy birikma bo‘lib, boshqa o‘sishni boshqaruvchi fitogormonlar (auksinlar, gibberellinlar va sitokininlar) kabi o‘simlikda hosil bo‘ladi. butun tanaga tarqaladi va juda oz miqdorda ta'sir etadi. shuning uchun ham abssiz kislotasi - o‘sishni to‘xtatuvchi gormonlar deb …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o‘sishni boshqaruvchi fiziologik faol moddalar va ularni qishloq ho‘jaligida qullanilishi"

1661367824.docx o‘sishni boshqaruvchi fiziologik faol moddalar va ularni qishloq ho‘jaligida qullanilishi reja: 1. fitogarmonlarning ahamiyati. 2. tabiiy fitogarmonlar va ingibitorlar. 3. sun'iy fiziologik faol moddalar. 4. o‘sishni boshqaruvchi moddalarni qishloq xo‘jaligida qo‘llanilishi. 1. fitogormonlarning ahamiyati o‘simlik gormonlari yoki fitogormonlar - o‘simlik tanasida juda oz miqdorda hosil bo‘ladigan faol moddalar bo‘lib fiziologik jarayonlarning boshqarilishida ishtirok etadi. bu moddalar yordamida hujayralar, to‘qimalar va organlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqa amalga oshadi hamda o‘simliklarning o‘sish jarayoni tartibga solinadi. bu birikmalar o‘simliklarning yosh barglarida, poya va ildizlarning o‘suvchi qismlarida hosil bo‘ladi va keyin o‘sish jarayonlari faol joylarga ko‘chiri...

DOCX format, 25.7 KB. To download "o‘sishni boshqaruvchi fiziologik faol moddalar va ularni qishloq ho‘jaligida qullanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘sishni boshqaruvchi fiziologi… DOCX Free download Telegram