uchib ketuvchi qushlar asosiy turlarining hayoti

PPTX 19 pages 1.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalishi 20/3 guruh talabasi nafisaning zoologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: uchib ketuvchi qushlar asosiy turlarining hayoti. reja 1.uchib ketuvchi qushlarning turlari 2.uchib ketuvchi qushlarning orientatsiyasi 3.uchib ketuvchi qushlarning ahamiyati 4.foydalanilgan adabiyotlar uchib ketuvchi qushlarning turlari qushlar yashash joyining mavsumiy o'zgarishiga qarab 3 ta guruhga bo'linadi: 1. o'troq qushlar. 2. ko'chib yuruvchi qushlar. 3. uchib ketuvchi qushlar. uchib ketuvchi qushlarga shimoliy va o ‘rta mintaqalarda tarqalgan ko'plab qushlar kiradi. bizda uchraydigan qushlarning ham ko'pchiligi uchib ketuvchi qushlar hisoblanadi. ularning uya qurib j o 'ja ochadigan hududi bilan qishlaydigan hududi bir-biridan ancha uzoq bo'ladi, ya’ni qish kelishidan oldin minglab kilometr uzoqda joylashgan issiq o'lkalarga uchib ketadi, bahor kelishi bilan o'zlari uya qurib, jo ‘ja ochadigan joylariga yana qaytib keladi. bu qushlarga ko'pchilik o'rdaklar, g'ozlar, oqqushlar, bulbullar, qaldirg'ochlar, laylaklar, turnalar, zarg'aldoqlar, jarqaldirg'ochlar kiradi. qushlarning mana shu uchta guruhi bilan bir qatorda oraliq guruhlari …

2 / 19

m shuncha ko'p bo'ladi. o’rdak uchib ketuvchi qushlar yoki migratsiya qiluvchi qushlarning soni shimolga borgan sari oshib boradi. bu qushlar bir yilda 2 marta, ya’ni kuzda qishlash joyiga qarab, bahorda esa uya qurgan yoki tug'ilgan joyiga qarab migratsiya qiladi. kuzgi migratsiya vaqtida qushlar o'rtacha tezlikda uchadi, vaqti-vaqti bilan dam oladi. qushlarning migratsiya yomi har xil uzoqlikda joylashgan. afrikada qishlagan qaldirg'ochlarning yo'li 9—10 ming km. barents dengizida yashaydigan qutb krachkasi qishlash uchun 16—18 ming km uzoqda joylashgan afrika qit’asiga uchib ketadi. mayda chumchuqsimonlar migratsiya vaqtida bir sutkada 50—100 km tezlikda uchadi. samolyot va radar yordamida kuzatish shuni ko'rsatadiki, ko'pchilik qushlarning migratsiyasi 450—750 m balandlikda o'tadi. baland tog'larda qushlar hatto dengiz sathidan 6—9 km balandlikda uchib o'tganligi kuzatilgan. migratsiya qiluvchi qushlar migratsiyadan oldin juda intensiv oziqlanadi va anchagina yog' zahirasi to'playdi. yog' parchalanganda ko'p miqdorda energiya ajraladi. migratsiyadan oldin yog' zahirasi past qushlarda tana og'irligining 30—35% ini tashkil etadi. bu jarayon organizmning …

3 / 19

dir, ya’ni migratsiya vaqtida quyosh, oy va yulduzlarning holatiga qarab kerakli yo'nalishni tanlaydi. yomg'ir yoqqanda, havoda bulut bo'lganda yoki planetariv tajribalarida osmon yulduzlarining tabiiy holati o'zgartirilganda migratsiya qiluvchi qushlarning orientatsiyasi keskin yomonlashadi. qush tomonidan migratsiya vaqtida tanlangan umumiy yo'nalish ko'rish organi-ko'z yordamida bajariladi. chunki migratsiya paytida qushlar odatlangan landshaftlar: daryo oqimi, o'rmonlar, dengiz qirg'oqlari bo'ylab uchadi. galadagi qushlarning ba’zilari bu yo‘lni awal uchib o'tgan boladi. lekin ko'pchilik qushlarninj jo'jalari, o ‘zlari birinchi bolib uchib ketadi (ba’zi chumchuqsimonlar, yirtqichlar). um um an, qushlarning qaysi tomonga uchib ketishi, uya qurib jo'ja ochish joyi bilan qishlash joyiga bogliq bo'ladi. masalan: suv qushlari ko'proq daryo havzalari bo'ylab uchadi. quruqlikda yashaydigan qushlar esa, odatda ancha keng masofa bo‘ylab uchadi. baland va katta-katta tog'larni qushlar ko'pincha aylanib o'tadi. qushlarning qishlash joylari to ‘g'risida gapirilganda ko‘pgina chumchuqsimonlar, o'rmon loyxo'raklari, yakantovuqlar yumshoq iqlimli angliyada qishlaydi. buning aksicha. sibirda uya soluvchi qushlar qishlash uchun markaziy osivodagi tog' va sahrolarni …

4 / 19

r) bir kechada 400—600 km masofani uchib o'tadi. qushlar odatda bir sutkada 1—2 soat uchadi, boshqa vaqtda oziqlanadi va dam oladi. shunday ma’lumotlar ham borki, alyaskada va sibirning sharqi-shituolida uya qurib, gavay orollarida qishlovchi balchiqchilar 3200 km li masofani dam olmasdan uchib o'tadi. qushlarning baland va past uchishi ham turli qushlarda turlicha bo'ladi. masalan: yirik yirtqich qushlar taxminan 1000 m va undan ham balandda uchaoladi. turnalar ba’zan 3000 m gacha yuqorida uchadi. g'ozlar 8850 m balandlikda uchganligi m a’lum. mayda qushlar odatda yerga yaqin, ayrimlari 300 metrgacha bo'lgan balandlikda uchadi. tar-tar, qashqaldoq kabi qushlar yo'lining ko'proq qismini yurib bosadi. qayralar kabi dengiz qushlari esa yo'lining ko'p qismini suvda suzib o'tkazadi. qushlarning qishlash joyi ham turli-tuman. mdhda o'rdaklar, g'ozlar, oqqushlar va boshqa suv qushlarining asosiy qishlash joylari kaspiy dengizining janubi-g'arbiy va janubi-sharqiy sohillari hisoblanadi. kavkazortidagi shirvon, mugan, solyan kabi cho'llarida ko'pincha tuvaloqlar, bizg'aldoqlar va so'fito'rg'aylar qishlaydi. suv qushlarining ko'pchiligi qishni o'rta …

5 / 19

lishi uchun sharoit tug'iladi. hasharotlar paydo bo'lishi bilan esa hasharotxo'r qushlar uchib kela boshlaydi. qushlarning migratsiyasi va biologiyasining boshqa tomonlarini o'rganishda, asosan qushlarni halqalash usulidan keng foydalaniladi, ya’ni qushning uyadagi jo'jasiga yoki ushlangan qushning oyog'iga metalldan yasalgan raqamlangan halqa taqiladi. bunda qushlar uya quradigan va qishlaydigan joylarida yoki uchib ketayotgan yo‘llarida ko'plab tutiladi. tutilgan qushning oyog'iga raqamlagan yengil aluminiydan yasalgan halqa tamg'alar taqib, so'ngra qo'yib yuboriladi. halqada tartib raqami va halqalangan tashkilotning shartli belgisi yoziladi. bu halqalangan qush turi yana qo'lga tushsa, halqasidagi raqamiga qarab qaysi tomonga uchib borganligini, migratsiya tezligini, tabiatda qancha umr ko'rishini va boshqa ma’lumotlarni aniqlash mumkin. halqalangan qushlar topilganda bu qush bo'yicha barcha ma’lumotlar rossiya federatsiyasi fa markaziy halqalash markaziga yuboriladi. har yili dunyo bo'yicha 1 mln ga yaqin qushlar halqalanadi. qushlarni ommaviy ravishda halqalash natijasida ko'pgina turlarining uya konserva tizmi, yo'nalishi va uchish tezligi, qishlash joylari, umri, o'limi, jinslari juftligining doimiyligi va boshqa ilmiy-amaliy ahamiyatga …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uchib ketuvchi qushlar asosiy turlarining hayoti"

toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo’nalishi 20/3 guruh talabasi nafisaning zoologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: uchib ketuvchi qushlar asosiy turlarining hayoti. reja 1.uchib ketuvchi qushlarning turlari 2.uchib ketuvchi qushlarning orientatsiyasi 3.uchib ketuvchi qushlarning ahamiyati 4.foydalanilgan adabiyotlar uchib ketuvchi qushlarning turlari qushlar yashash joyining mavsumiy o'zgarishiga qarab 3 ta guruhga bo'linadi: 1. o'troq qushlar. 2. ko'chib yuruvchi qushlar. 3. uchib ketuvchi qushlar. uchib ketuvchi qushlarga shimoliy va o ‘rta mintaqalarda tarqalgan ko'plab qushlar kiradi. bizda uchraydigan qushlarning ham ko'pchiligi uchib ketuvchi qushlar hisoblanadi. ularning uya qurib j o 'ja ochadigan hududi bilan qishlaydi...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "uchib ketuvchi qushlar asosiy turlarining hayoti", click the Telegram button on the left.

Tags: uchib ketuvchi qushlar asosiy t… PPTX 19 pages Free download Telegram