polimerlarning mexanik xossalari va strukturasining tahlili

DOCX 20 pages 39.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.1 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ polimerlarning mexanik mustahkamligi, sudraluvchanligi va uzoq muddatligi reja: kirish 1) polimerlarning mexanik mustahkamligi 2) polimerlarning mexanik sudraluvchanligi 3) polimerlarning uzoq muddatligi x u l o s a adabiyotlar kirish polimerlar (yun. polymeres — koʻp qismlardan tashkil topgan) — molekulalari (makromolekulalar) bir yoki bir necha turli koʻp sonli takrorlanuvchi guruxlar (monomer zvenolari)dan tashkil topgan yuqori molekulyar massali (bir necha mingdan bir necha milliongacha) kimyoviy birikmalar. makromolekula tarkibidagi atomlar bir-biri bilan asosiy yoki koordinatsion valentlik kuchi vositasida bogʻlangan. polimerlar tabiiy — biopolimerlar (rksillar, nuklein kislotalar, tabiiy smoladar) va sintetik (polietilen, polipropilen, fenolformaldegid smolalar) p.ga bulinadi. polimer bir xil struktu-rali zvenolar (mas, polivinilxlorid — ch2chcl—) yoki oʻzaro navbatlashuvchi turli xossaga ega zvenolar (sopolimer)dan tashkil topgan boʻladi; vi-nilxlorid …

2 / 20

yyor polimer molekulasining faollashishiga va erkin radikallar hosil boʻlishiga yordam beradi. bunda polimerning chiziqsimon molekulasiga polimerlanuvchi qoʻshimcha monomer yon tarmoqchasi "payvandlanadi"; b) ikki tayyor polimer zanjirini kuchli mexanik taʼsir ostida uzib, makromolekula boʻlaklarini biriktirib, yangi makromolekulalar, yaʼni "blok polimerlar" xreil qilishi. bu usullar polimer mahsulotlarining xossalarini (puxtaligi, kimyoviy bardoshliligi, elektr oʻtkazmaslik va h.k.) oʻzgartirishga imkon beradi. 1. polimerlarning mexanik mustahkamligi yuqori molekulyar birikmalar makromolekula zanjirining tuzilishiga qarab karbozanjirli va geterozanjirli sinflarga bo’linadi. karbozanjirli polimerlar o’z navbatida quyidagi gruppalarga bo’linadi: 1. to’yingan poliuglevodorodlar; 2. to’yinmagan poliuglevodorodlar; 3. poliuglevodorodlarning galloidli hosilalari; 4. polispirtlar va ularning hosilalari; 5. polikarbon kislotalar va ularning hosilalari; 6. poliaminlar va ularning hosilalari; 7. polialdegid va poliketonlar; 8.poliaromatik birikmalar. geterojanjirli polimerlar quyidagi gruppalarga bo’linadi: 1. zanjirida kislorod tutgan polimerlar: a) oddiy va murakkab sintetik poliefirlar; b) selyuloza va uning hosilalari. 2. zanjirida azot tutgan polimerlar 3. zanjirida oltingugurt tutgan polimerlar. 4. elementorganik polimerlar. polimerlarni turli sinf va gruppalarga …

3 / 20

shganligiga qarab, turli mexanik, fizik-kimyoviy va kimyoviy xossalarga ega bo’ladi. chunki makromolekula tarkibidagi atomlar va elementar xalqalar o’zaro ta’sirda bo’lib, qisman erkin harakat qilish, turli izomerlar shakliga o’tish, optik faollik namoyon qilish kabi o’zining dastlabki xususiyatini saqlab qoladi. makromolekulaning ko’p miqdor elementar xalqalardan tashkil topganligi bir tomondan, undagi atomlarning erkin harakatlanishi uchun imkoniyat bersa, ikkinchi tomondan qo’shni makromolekula bilan o’zaro ta’sir kuchini ham orttiradi. shu bilan birga bu hol makromolekulada yangi-yangi izomerlar va optik faol atomlar sonining ko’payishiga sabab bo’ladi. polietilen karbozanjirli polimerlarning eng oddiy vakili hisoblanadi. uning molekulalari parafin uglevodorodlardagi kabi uzun polimetilen xalqalaridan iborat. shuning uchun bu polimer o’zining ko’p xossalari bilan parafinlarni eslatadi. uning makromolekulalari va elementar xalqalari o’zaro van-der-vaal’s kuchlari ta;sirida bo’ladi. bu ta’sir ancha kuchsiz bo’lganligi tufayli gruppalar orasidagi masofaning kattalashishi bilan u tezda kamayib ketadi. polietilenning boshqa polimerlarga nisbatan ancha yumshoqligi, mumga o’xshash xossalari va suyuqlanish temperaturasining pastligi ham shundadir. agar polietilenning metilen gruppasidagi …

4 / 20

ishasimondir. agar makromolekula tarkibidagi qutblangan gruppalar qisman kamaytirilsa, (masalan, sopolimer olish yo’li bilan) yoki dipollarning o’zaro ta’sir etishiga to’sqinlik qilinsa, polimer yumshaydi. masalan, poliakrilonitril tarkibidagi sian gruppaning zanjirdagi ta’sirini pasaytirish n ch2 = ch→ ( − ch2 − ch − )n | | cn cn uchun polimer tarkibidagi vodorod atomlarini metil gruppaga almashtirish natijasida makromolekulalarida dipollarning o’zaro ta’siri kam, yumshoq, 1150 atrofida suyuqlanuvchan, oson eriydigan polimer hosil bo’ladi. makromolekula tarkibidagi ikki uglerod o’rtasidagi qo’shbog’ ularning bu bog’ atrofida erkin aylanishiga to’sqinlik qiladi. bu esa makromolekulani egiluvchaligini hatto elastikligini ham kamaytiradi. bundan tashqari, zanjirda qo’shbog’larning mavjudligi makromolekulalarning tsis- va trans- geometrik izomerlar holatida bo’lishiga sabab bo’ladi. polimerlarning bunday izomerlari bir-biridan zichligi, eruvchanligi, kristallarining amorflanish temperaturalari har xilligi bilan tubdan farq qiladi. polimerlardagi bunday geometrik izomeriya qo’sh bog’larni to’yintirish natijasida sekin-asta yo’qola boradi. agar tabiiy kauchuk to’rsimon holatga keltirilsa yoki hcl bilan to’yintirilsa qo’shbog’lar yo’qoladi va olingan polimer bir xil xususiyatga ega …

5 / 20

$.......................... yumshash temperaturasi, 0c....... issiqbardoshlik 0c........................ mustahkamlik, cho’zishda h/m2... egiluvchanlik moduli, h/m2......... qattiqlik, h/m2.............................. eruvchanlik, benzolda.................. tiniq 200000 amorf - 1.04 80 – 100 75 – 80 45 2000 – 500 7 – 8 eriydi xira va rangsiz 6000000 kristall 230 1.10 120 – 130 170 – 180 75 3000 – 5000 8 – 9 erimaydi stereotartibli polimer makromolekulalari izotaktik va sindiotaktik yoki izotaktik va ataktik bloklardan tashkil topgan bo’lishi ham mumkin. r ch2 ch2 | ch2 ch2 ch2 ch2 ch2 \ / \ / \ / \ / \ / \ / ch ch ch ch ch ch | | | | | r r r r r ataktik blok izotaktik blok ular odatda stereoblok polimerlar deb ataladi. stereoblok polimerlarda radikallar zanjirning bir tekisligida, ba’zan ikkinchi tekisligida yoki betartib ravishda joylashgan bo’ladi. bloklarning katta-kichikligini nazorat qilib (o’zgartirib), tarkibi bir xil polimerlarning xossalarini xohlagan tomonga o’zgartirish mumkin. agar bloklar kichiklashib …$

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimerlarning mexanik xossalari va strukturasining tahlili"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ polimerlarning mexanik mustahkamligi, sudraluvchanligi va uzoq muddatligi reja: kirish 1) polimerlarning mexanik mustahkamligi 2) polimerlarning mexanik sudraluvchanligi 3) polimerlarning uzoq muddatligi x u l o s a adabiyotlar kirish polimerlar (yun. polymeres — koʻp qismlardan tashkil topgan) — molekulalari (makromolekulalar) bir yoki bir necha turli koʻp sonli takrorlanuvchi g...

This file contains 20 pages in DOCX format (39.1 KB). To download "polimerlarning mexanik xossalari va strukturasining tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerlarning mexanik xossalar… DOCX 20 pages Free download Telegram