radioaktivlik asoslari

DOCX 31 pages 434.1 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 434.1 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

radioaktiv yemirilish qonunlari. g. yakubova o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ radioaktivlik asoslari mundarija kirish…………………………………………………………….2 i bob radioaktivlik asoslari…………………………………...4 1.1 . radioaktivlik asoslari…………………………………………4 1.2 . yadroviy kuchlar xususiyati……………………………….....6 ii bob alfa yemirilish …………………………………………..14 2.1 alfa yemirilish…………………………………………………14 xulosa…………………………………………………………........27 foydalangan adabiyotlar……………………………………………28 kirish fanning o’qitishning maqsadi - atom yadrosi va elementar zarralar fizikasining eksperimental asoslarini, yadro nazariyasini va kvant fizikasining eksperimental asoslarini, materiyaning ilk “g’ishtchalari” ni, insoniyat energiya ta’minoti muammolarini hal qilish masalalari, yadro tuzilishining va shuning bilan olam tuzilishinin yagona nazariyasini yaratishga tajribaviy asoslar muhayyo qilishdan iborat. “ yadro va elementar zarralar fizikasi” kursi mikrodunyo qonuniyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, urnumiy fizika fanining oldingi bo‘limlari bilan uzviy bogiangan."bu kursni o‘rganishdan maqsad atom yadrosi va elementar zarralar xususiyatlarini aniqlash, tajriba yo‘li bilan o'rganish usullarini, tajriba …

2 / 31

unyoqarashi va falsafiy mushohada yuritish qobilyatlarini rivojlantirish, texnikada va turmushda foydalanilayotgan uskuna va vositalarning ishlash prinspini tushuntiruvchi fizik jarayonlar haqidagi tasavvurlarni shakllantirish, shuningdek, fizik ta’lim olishning davom ettirish, olgan bilimlarini chuqurlashtirishi va ilmiy izlanuvchilar uchun mustahkam zamin yaratishdan iborat kurs ishining maqsadi. oily ta’lim bakalavriat bosqichida fizika kursining “atom yadro fizikasi” bo’limi strukturasi va mazmunini takomillashtirilish, elementar zarrachlardagi saqlanish qonunlarini o’rganishdan iborat. tadqiqot obekti. oily ta’lim bakalavriat bosqichida fizika kursining “atom yadrosi va elementar zarralar fizikasi” bo’limini “elementar zarrachlarning saqlanish qonunini” o’qitilish jarayoni. mavzuning predmeti. kurs ishini bajarishda “elektrodinamika” bo’limining o’qitilishi, mazmuni, zamonaviy ahamiyati va pedagogik texnologiyalardan unumli foydalanishdan iborat. tadqiqot metodi. tadqiqot ishining bajarilishida muammoga oid ilmiy, ilmiy – uslubiy ishlar va adabiyotlarni taxlili, hamda tadqiqot natijalarini umumlashtirish va matematik – statistik ishlov berish metodlaridan foydalanildi. ishning ilmiy va amaliy ahamiyati. oliy ta’lim bakalavriat bosqichida fizika kursining “atom yadrosi” o’qitish jarayoni zamonaviy uslubda mashg’ulot o’tish ko’rsatiladi. i-bob 1.1. radioaktivlik …

3 / 31

r yadro o’ziga xos yemirilish turi, intensivligiga ega. radioaktivlik xususiyati tashqi ta'sirlar (temperatura, bosim, elektr yoki magnit maydon)ga bog’liq emas. ko’pgina radioaktiv yadrolar nishon yadroni turli tezlashtirilgan zarralar bilan bombardimon qilish bilan hosil qilinadi. dastlabki, radioaktiv nurlanishlar tahlili tabiiy radioaktivlik vaqtida alfa, beta zarralar va qisqa to’lqinli gamma fotonlar ekanligini ko’rsatdi. g.n.flerov, k.a.petrjaklar og’ir yadrolarning (a=240) o’z-o’zidan ikkita o’rtacha yadroga bo’linishini 1939-yilda kashf etdi. 238 131 96 3 92 u → 54 xe + 38 sr + 0 n qaysiki, yadrolarda protonlar soni oshib ketsa bir proton, ikki proton yemirilishi mumkin. g.f.flerov 1963-yili proton yemirilishini kuzatgan 16 8o+p 17 17 10 ne→ 9f 17 9f+γ t1/2= 0,1 s albatta, proton yemirilish ehtimoliyati raqobatlashuvchi alfa va betayemirilishlarga nisbatan juda kichik bo’ladi. 1984- yili oksford universiteti xodimlari radiy yadrolarining alfa zarralarga nisbatan yirik 14s yadrosini nurlanishini qayd qilishdi 222 208 14 88 ra→ 82 pb+ 6c; 223 209 14 88 ra → …

4 / 31

teng, ya’ni gravitatsion kuch kulon kuchidan taxminan 1036 marta kichik. shuning uchun barqaror yadrolarning mavjudligini yadro ichida tortishish xarakteriga ega bo`lgan qudratli yadroviy kuchlar bilan tushuntiriladi. yadroviy kuchlarning xususiyatlari tajribada yaxshigina o’rganilgan. bu xususiyatlarning asosiylari quyidagilardan iborat: 1) nuklonlar orasidagi masofa r = (1 ÷ 2) ∗ 10−15 m bo`lganda yadroviy kuchlar tortishish xarakteriga, r 2 ∗ 10−15 m masofalarda yadroviy kuchlarning ta’siri deyarli sezilmaydi; 2) yadroviy kuchlarning miqdori o`zaro ta’sirlashayotgan nuklonlarning zaryadli yoxud zaryadsiz bo`lishiga bog`liq emas, ya’ni ikki proton, ikki neytron ikki proton va neytron orasidagi o`zaro ta’sirning kattaligi bir xil bo`ladi; q) yadroviy kuchlar o`zaro ta’sirlashadigan nuklonlar spinlarining yo’nalishiga bog`liq. bunga ikkita nuklondan tashkil topgan sistema misol bo`la oladi. neytron va protonning spinlari faqat parallel bo`lgan taqdirdagina sistemaga bog`liq bo`ladi, ya’ni deyteriy (2n) hosil bo`ladi. spinlari antiparallel bo`lgan neytron va proton 2n hosil qilmaydi; 4) yadroviy kuchlar to`yinish xususiyatiga ega, ya’ni har bir nuklon yadrosidagi barcha nuklonlar …

5 / 31

ekanligida edi. xuddi shuningdek, yadroviy kuchlarning to`yinishi − ularning almashinuvchi kuchlar ekanligidan dalolat beradi. umuman almashinuvchi kuchlar kvantomexanik tushunchadir. bunda ikki zarra bir − biri bilan uchunchi xil zarrani doimo almashib turish vositasida bog`langan bo`ladi. haqiqqatdan, zamonaviy tasavvurlarga asosan, yadrodagi nuklonlar bir − biri bilan π - mezonlar almashib turadi. π - mezonlar uch xil bo`ladi: musbat π+, manfiy π− va neytral π0. proton va neytronning o`zaro ta’sirlashishi quyidagicha amalga oshadi: proton π+ chiqarib o`zi neytronga aylanadi, π+ -ni neytron yutadi va u protonga aylanadi. bu jaraenni sxematik tarzda р+ n ⇔ n+π+ + n ⇔ n+ p n+p⇔ p+π− +p⇔ p+n shaklida yozish mumkin. bunda proton va neytron orasida zaryad almashinishi ro`y beryapti. proton va neytron orasidagi o`zaro ta’siri π0 vositasida ham ro`y berishi mumkin, lekin bu holda nuklonlar zaryad almashmaydi: р+n ⇔ p+π0 +n ⇔ p+n proton va proton ikki neytron va neytron orasidagi o`zaro ta’sir ham π0 …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radioaktivlik asoslari"

radioaktiv yemirilish qonunlari. g. yakubova o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ radioaktivlik asoslari mundarija kirish…………………………………………………………….2 i bob radioaktivlik asoslari…………………………………...4 1.1 . radioaktivlik asoslari…………………………………………4 1.2 . yadroviy kuchlar xususiyati……………………………….....6 ii bob alfa yemirilish …………………………………………..14 2.1 alfa yemirilish…………………………………………………14 xulosa…………………………………………………………........27 foyda...

This file contains 31 pages in DOCX format (434.1 KB). To download "radioaktivlik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: radioaktivlik asoslari DOCX 31 pages Free download Telegram