yassi chuvalchanglar rivojlanish shakli - parazit hayot mahsuli

DOCX 43 pages 685.9 KB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 685.9 KB

File type DOCX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yassi chuvalchanglar rivojlanish shakli- parazit hayot mahsuli reja; 1. yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. 2. jigar qurtlarining (fasciola sp.) biologik xususiyatlari. 3. mushuk ikki so'rg'ichlisi (opisthorchis felineus). 4. monogeniyalar (monogenea) sinfi. parazitlik qilib hayot kechiruvchi chuvalchanglar gelmintlar, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar esa gelmintozlar deb ataladi. gelmintlarni o'rganuvchi fan gelmintologiya deyiladi. skoletsidalar, ya'ni chuvalchanglar tabiatda eng ko'p tarqalgan hayvonlar guru-hini tashkil qiladi. ularning ko'pchilik turlari suvda va tuproqda erkin holda yashay-di. shu bilan bir qatorda o'simliklarning to'qimalarida, umurtqasiz va umurtqali hayvonlarda hamda odamlarning turli organlarida parazitlik qilib yashaydigan turlari ham oz emas. skoletsidalar katta tipi o'z navbatida yassi chuvalchanglar, tikan-boshlilar, to'garak chuvalchanglar, nemertinlar va halqali chuvalchanglar tiplariga bo'linadi. parazitlik qilib yashaydigan turlari asosan birinchi 3 ta tiplarida …

2 / 43

ntlarning rivojlanish siklida oraliq yoki qo'shimcha xo'jayinlar ishtirok etadi (barcha so'rg'ichlilar, tasmasimon chuvalchanglar, tikanboshlilar sinflarining vakillari va qisman nematodalar sinfining vakillari). geogelmintlar guruhiga kiruvchi parazit chuvalchanglar esa oraliq xo'jayinlarsiz to'g'ridan-to'g'ri rivojlanadi. askarida, ostritsa, trixotsefala va boshqa nematodalar shular jumlasidandir. yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. yassi chuvalchanglar dengiz va okeanlarning suv ostida hayot kechirishga o’tgan kovakichlilardan kelib chiqqan. yassi chuvalchanglar tipi uchun quyidagi belgilar eng xarakterlidir: 1) embrional taraqqiyotida ekto- , ento- va mezoderma qavatlarning rivojlanishi va shu tufayli tananing uch qavatga ega bo’lishi, 2) muskul, nerv, ayirish, jinsiy sistemalar, ko’pchiligida hazm organlarining rivojlanishi va murakkablashishi, 3) teri-muskul xaltaning paydo bo’lishi, 4) tana shaklining ikki tomonlama simmetriyaga o’tishi, 5) tana bo’shlig’ining bo’lmasligi. yassi chuvalchanglarning dastlabki vakillarini asosan erkin, yirtqich holda yashovchi kiprikli chuvalchanglar yoki turbellyariyalar tashkil qiladi. yassi chuvalchanglar tipi vakillari gavdasining uzunligi 0,3 mm dan 15-20 metrgacha va hatto ayrim ulkan turlari 30 metrgacha (kashalotlarning ichagida parazitlik qiladigan tasmasimon chuvalchanglardan - …

3 / 43

linadi, asosiylari quyida-gilar: 1. kiprikli chuvalchanglar yoki turbellariyalar (turbellaria) sinfi. 2. so'rg'ichlilar yoki trematodalar (trematoda) sinfi. 3. monogeniyalar (monogenea) sinfi. 4. tasmasimon chuvalchanglar yoki sestodalar (cestoda) sinfi. 5. sestodasimonlar (cestodaria) sinfi. yassi chuvalchanglar tipidan faqat kiprikli chuvalchanglar sinfi vakillari erkin holda dengizlarda, chuchuk suvlarda va tuproqda yashaydi. ularning barchasi yirt-qichlar bo'lib, bir hujayrali hayvonlar, chuvalchanglar, mayda qisqichbaqasimonlar va hasharotlar bilan oziqlanadi. qolgan sinflarining vakillari esa parazitlar hisoblanadi. so'rg'ichlilar (trematoda) sinfi. trematodalar sinfi vakillari ham monogeneyalar singari kiprikli chuvalchanglardan kelib chiqqan. ammo ular barcha umurtqalilar - baliqlar, amfibiyalar, reptiliyalar, qushlar va sut emizuvchilar, shu jumladan odamlarning hamda umurtqasizlarning ichki parazitlari hisoblanadi. bu sinf haqidagi dastlabki ma'lumotlar 17-asrning o'rtalarida paydo bo'lgan. taniqli italiyalik olim redi birinchi marta qoramollar jigarida jigar qurtini topib, uning tuzilishini o'rganadi. shved olimi k. linney trematodalaming 40 dan ortiq turini o'rganib, birinchi marta trematodalar sinfiga asos solgan. 1819-yili mashhur gelmintolog olim k.a. rudolfi 220 dan ortiq trematodalar turini …

4 / 43

ga. ammo ular orasida noksimon, ipsimon shaklga ega bo’lganlari ham uchraydi. trematodalarning tana uzunligi 0,1 mm dan 10-15 sm gacha yetadi. akulalarning og’iz bo’shlig’ida parazitlik qiladigan ayrim so'rg'ichlilarning uzunligi 1,5 m ga yetadi(didymozoidae oilasi turlari). tana qoplag'ichi tegument deb ataladigan kipriksiz epiteliydan iborat. epiteliyning sirtqi qavati yadrosiz sitoplazmatik plastinkadan iborat. bu qavat hujayralar juda ko'p mitoxondriylar va vakuollarga ega, lekin hujayralar o'rtasida chegara yo'qolib, sinsitiy hosil qiladi. epiteliy sirtidagi har xil pixlar qo'shimcha yopishuv organi hisoblanadi. sitoplazmatik ipchalar yordamida tegument qavati sitoplazmaning parenximasiga botib turadigan yadroli qismi bilan bog'langan. tegument ostida bazal membrana va uning ostida halqali-bo'ylama muskullar joylashadi. hazm sistemasi ektodermali oldingi ichak (og’iz, tomoq, qizilo’ngach) va entodermali o’rta ichakdan iborat. yirik vakillarida ichak kuchli tarmoqlangan bo’lsa, birmuncha mayda turlarida ikkita yon nayidan tuzilgan. ichaklarining uchlari berk. og’zi tananing oldingi qismida, og’iz so’rg’ichining ostida joylashgan(19- rasm). ayirish sistemasi protonefridiy tipida bo'lib, odatda bir juft yig'uvchi naylar va ulardan tarqaladigan …

5 / 43

jinslidir. 19-rasm. fasciola hepaticaning ovqat hazm qilish va ayirish organlari: a) ovqat hazm qilish organlari: 1-og’iz so’rg’ichi va og’iz; 2-halqum; 3-qorin so’rg’ichi; 4-tarmoqlangan ichak; b) ayirish organlari: 1-protonefridiyalar; 2-markaziy ayirish kanali; 3-ekskretor teshik. jinsiy sistemasi xilma-xil va murakkab tuzilgan. erkaklik jinsiy organi qorin so'rg'ichidan orqaroqda joylashgan bir juft urug'dondan iborat. urug'donlardan bittadan urug' yo'li boshlanadi. qorin so'rg'ichidan keyinroqda urug' yo'llari qo'shilib, urug' chiqarish nayini hosil qiladi. bu nay urug'lantiruvchi organ ichidan o'tadi. urug'lantiruvchi organ maxsus xaltacha jinsiy kloakada joylashgan(20- rasm). tuxumdoni bitta; urag'donlardan keyinroqda joylashadi. tuxumdon ootip deb ataladigan xaltachaga ochiladi. ootipga urg'ochilik jinsiy bezlarining yo'li ochiladi. tananing ikki yonida juda ko'p pufakchalar shaklidagi sariqdonlar joylashgan. tananing oldingi va keyingi qismidan chiqadigan sariqdon yo'llari bitta ko'ndalang nayga birlashadi va ootipga kelib qo'shiladi. ootipdan uzun egri-bugri bachadon boshlanadi. bachadon yetilgan tuxum hujayralar bilan to'lgan bo'lib, jinsiy kloakaga ochiladi. ootipga urug' qabul qilgich va qisqa laurerov nayi ham ochiladi. bundan tashqari ootipni …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yassi chuvalchanglar rivojlanish shakli - parazit hayot mahsuli"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yassi chuvalchanglar rivojlanish shakli- parazit hayot mahsuli reja; 1. yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. 2. jigar qurtlarining (fasciola sp.) biologik xususiyatlari. 3. mushuk ikki so'rg'ichlisi (opisthorchis felineus). 4. monogeniyalar (monogenea) sinfi. parazitlik qilib hayot kechiruvchi chuvalchanglar gelmintlar, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar esa gelmintozla...

This file contains 43 pages in DOCX format (685.9 KB). To download "yassi chuvalchanglar rivojlanish shakli - parazit hayot mahsuli", click the Telegram button on the left.

Tags: yassi chuvalchanglar rivojlanis… DOCX 43 pages Free download Telegram