hayvonlar olamidagi evolyutsiyasi

DOCX 39 pages 3.1 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ hayvonlar olamidagi evalutsiyasi mundarija kirish………………………………………………………………3 asosiy qisim………………………………………………………………….5 i-bob.evalyutsion g’oyalarni paydo bo’lishi………………………..……....…5 ii-bob. ch.darvinning evalyutsiya nazariyasi……….…………..…………….9 iii-bob.organik olamdagi moslanishlar.evolyutsiya natijasi………………..18 iv-bob.hayvonot dunyosidagi evolyutsion o’zgarishlar………......25 xulosa……………………………………………………..............34 ilova………………………………………………….……............37 foydalanilgan adabiyotlar…………………….………40 kirish evolutsiya, biologiyada tirik organizmlarning tarixiy oʻzgarishi. evolutsiyada tabiiy tanlanish taʼsirida mutatsiyalardan organizmlarning tashqi muhit sharoitiga moslanishiga olib keladigan belgilar va xususiyatlar kombinatsiyasi shakllanadi. evolutsion oʻzgarishlar dastlab yoʻnaltirilgan oʻzgarishlar tarzida populyatsiyalarda namoyon boʻladi. evolutsiyaning elementar omillari qatoriga mutatsiya va tabiiy tanlanish bilan birga populyatsiyalardagi individlar sonining oʻzgarib turishi va populyatsiyalarning alohidalanishi (qarang genlar dreyfi), shuningdek, meyotik drayv (geterozigotalarning ajralishida genlar chastotasiga nisbatan tasodifan taqsimlanishning buzilishi) ham kiradi. populyatsiyalardagi evolutsion oʻzgarish yangi turlarning hosil boʻlishiga (qarang tur hosil boʻlishi) yoki turining oʻzgarishiga olib keladi. evolutsiya sabablari, harakatlantiruvchi kuchlari, mexanizmlari, …

2 / 39

di. "evolutsiya" soʻzi birinchi marta shveysariya tabiatshunosi va faylasufi sh. bonne (1762) tomonidan embriologiyaga oid ishlarda qoʻllangan. biologiyada evolutsiya (lotincha: evolution — „avj olish“) atamasi ostida organizmlar guruhi ichidagi irsiy belgilardagi farqlar kelib chiqishi tushuniladi. bu belgilar nasl qoldirish oqibatida ajdodlardan avlodlarga koʻchirulivchi genlar ifodalanishidir. shu genlardagi mutatsiyalar oʻzgargan yoki yangi belgilar keltirib chiqarib, organizmlar orasidagi farqlarni paydo qila oladi. yangi belgilar, shuningdek, organizmlar guruhlari yoki turlar orasida (gorizontal gen koʻchishi oqibatida) ham kelib chiqishi mumkin. biologiyada, evolutsiya ushbu belgilarning tabiiy tanlanish va/yoki genetik dreyf oqibatida tayinli bir guruh ichida keng tarqalishi yoki aksincha, yoʻqolib ketishida namoyon boʻladi, deb qabul qilingan. tabiiy tanlanish yashab qolish va nasl qoldirish uchun foydali belgilarning saqlanib qolishi va yoyilishi, zararli belgilarning esa kamayishiga sabab boʻluvchi jarayondir. bu hodisa foydali belgilarga ega organizmlarning nasl qoldira olishi qobiliyati kuchayib, shu belgilarning keyingi avlodlarga qoldirilishi tufayli yuz beradi. koʻp avlodlar davomida belgilarning kichik, tasodifiy va omadli oʻzgarishlari …

3 / 39

oddan (yoki umumiy genofonddan) kelib chiqqanligidan guvohlik beradi. yerdagi turlarning vaqt oʻtishi bilan oʻzgargani 19-asr boshlaridayoq maʼlum boʻlsa-da, bu qanday qilib yuz bergani noaniq edi.[2] evolutsiyaning tabiiy tanlanish vositasida roʻy berishi haqidagi nazariya shu oʻzgarishlar yuz berishi mexanizmini izohlab berdi; bu charles darwin va alfred russel wallace tomonidan oʻrtaga tashlangandi va darwin'ning 1859-yilda yozilgan turlarning kelib chiqishi haqida kitobida yoritilgandi.[3] bu nazariya odamlar ilohiy kuch tomonidan hayvonot olamidan ajratilganiga ishonuvchi diniy peshvolar qarshiligiga uchradi. 1930-larda darwin tabiiy tanlanishi mendel'ning nasldorlik nazariyasi bilan qoʻshilib, zamonaviy evolutsion sintez shakllandi; u evolutsiya birliklari (genlar) va mexanizmi (tabiiy tanlanish) orasida aloqa oʻrnatdi. bu nazariya koʻp narsani izohlovchi va bashorat qila oluvchi boʻlib chiqib, zamonaviy biologiyaning asosiy tashkillashtiruvchi prinsipiga aylandi va yerdagi hayot shakllari orasidagi farq va oʻxshashliklarni tushuntirib bera old.evolutsiya eng avvalo insonlar va barcha tirik organizmlaring kelib chiqish tarixini oʻrganadi. asosiy qisim i-bob.evalyutsion g’oyalarni paydo bo’lishi qadimgi sharq mamlakatlarida tabiat haqidagi qarashlar. tabiatning …

4 / 39

itobida o‘z ifodasini topgan. avestoda dunyoning yaratilishi, tabiat va voqea-hodisalar, odamlarning hayot kechirish tarzi tasvirlangan. avestoning tibbiyotga doir bo‘limida odam tanasining, uy-joylarning tozaligiga e’tibor berish, toza suvni ehtiyot qilish, nopok narsalarni quduq, buloqlarga yaqinlashtirmaslik, tozalik va poklikka rioya qilish, tirnoq va sochlarga pokiza munosabatda bo‘lish lozimligi ta’kidlanadi. shuningdek, tuproq, yer muqaddas sanalgan, dunyo va hayotning yaratilishi, tibbiyotga oid ma’lumotlardan tashqari, ekin yerlarini ko‘paytirish, 157 shudgor qilish, ularga sara urug‘ ekish tavsiya etilgan, uy hayvonlarini ko‘paytirish, ularga ozor bermaslik, asrab-avaylash lozimligi uqtirilgan. qadimgi yunonistonda tabiat haqida qarashlar. tabiat haqida qadimgi yunoniston va rimdagi tasavvurlar. qadimgi yunonistonda tabiat - shunoslikning rivojlanishi birinchi muallim nomini olgan aristotel (eramizgacha bo‘lgan 384–322-yillar) hayvonlar klassifi katsiyasining asosini tuzgan, solishtirma anatomiya, embriologiya sohasida dastlabki fi krlarni bayon etgan hamda organlar korrelatsiyasi va tabiatdagi asta-sekin rivojlanish to‘g‘risida ba’zi fi krlarni ilgari surgan. uning fi kricha, tabiat sekin-asta jonsiz narsalardan rivojlanadi. aristotel – hayvonlarning 500 ga yaqin turini bilgan …

5 / 39

lishi» asarida uqtirilishicha, embrion ma’lum izchillikda rivojlanadi. u oldin zoofi tlar, keyin umuman hayvonlar, so‘ng o‘z turiga xos tuzilishga va nihoyat shaxsiy xossalarga ega bo‘ladi. uning fi kricha, qonli hayvonlarning barchasida ichki organlar o‘zaro o‘xshash va bir xil joylashgan. aristotelning shogirdlaridan biri teofrast o‘simliklarning 400 dan ortiq turini o‘rgangan. ularning tuzilishini, fi ziologiyasini, amaliy ahamiyatini tasvirlab bergan. u bir o‘simlik turi boshqa turga aylanishi mumkin degan fikrni quvvatlagan. rim olimi lukretsiy kar (er.av. 99–55) olam o‘z-o‘zidan paydo bo‘lgan, hayvonlar nam yerdan kelib chiqqan, dastlab ularning mayib-majruh xillari, keyinchalik harakatlanadigan, oziqlanadigan, urchiydigan, dushmandan o‘zini himoya qiladigan normal hayvonlar paydo bo‘lgan deb hisoblagan. klavdiy galen (130–200) tibbiyot asoschilaridan biri bo‘lgan. u qo‘y, it, ayiq va boshqa umurtqali hayvonlar tuzilishini o‘rgangan. maymun va odam tana tuzilishi o‘xshashligini e’tirof etgan. markaziy osiyoda evolutsion g‘oyalarning paydo bo‘lishi. markaziy osiyo xalqlarining hayotida dehqonchilik, chorvachilik, tibbiyot va boshqa 158 sohalardagi faoliyatni, tabiat hodisalarini tasvirlovchi kitoblar juda qadimdan …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlar olamidagi evolyutsiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ hayvonlar olamidagi evalutsiyasi mundarija kirish………………………………………………………………3 asosiy qisim………………………………………………………………….5 i-bob.evalyutsion g’oyalarni paydo bo’lishi………………………..……....…5 ii-bob. ch.darvinning evalyutsiya nazariyasi……….…………..…………….9 iii-bob.organik olamdagi moslanishlar.evolyutsiya natijasi………………..18 iv-bob.hayvonot dunyosidagi evolyutsion o’zgarishlar………......25 xulosa…………...

This file contains 39 pages in DOCX format (3.1 MB). To download "hayvonlar olamidagi evolyutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlar olamidagi evolyutsiya… DOCX 39 pages Free download Telegram