adabiyot darslarida ko`rgazmalilik

DOC 63,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662756816.doc αζαρ adabiyot darslarida ko`rgazmalilik reja: 1. adabiyot darslarida ko`rgazmalilikning vazifalari. 2. ko`rgazma turlari. 3. ko`rish bilan bog`liq ko`rgazmalilik. 4. eshitish bilan bog`liq ko`rgazmalilik. 5. ko`rgazmalilikning sintetik vositalari. 6. ko`rgazmalilik qurollardan darsda foydalanish metodikasi. yan amos komenskiyning ta`kidlashicha, «mumkin bo`lgan hamma narsa tuyg`ularning his etilishi uchun yetkazilishi kerak». boshqa bir yirik pedagog k.d. ushinskiy esa shunday yozadi: «bola xotirasida nimanidir o`rnab qolishini istagan pedagog imkoni boricha ko`proq sezgi organlari: ko`z, quloq, tovush, muskul harakatlari tuyg`usi, hatgo, mumkin bo`lsa, hidlash va ta`m bilishni ham eslab qolishda ishtirok etishi haqida qayg`urishi kerak». badiiy adabiyot borliqni jonli manzaralar, obrazlar orqali aks ettiradi. tabiatiga ko`ra adabiyotning o`zi borliqning ko`rgazmali tasviridan iborat. ammo adabiyot darslarida san`atning boshqa turlari: kino, televideniye, musiqa, tasviriy san`at ham yordamga kelishi mumkin. bular adabiyot darslariga qo`shimcha axborot manbasi bo`lib xizmat qiladi, o`quvchilarda estetik tuyg`ularning shakllanishi va rivojiga imkon beradi, shuningdek adib yaratgan obrazlarning o`quvchi ongida yanada puxtaroq muhrlanishiga yordam beradi. …

rslaridagi ko`rgazmalilikning bosh vazifasi o`quvchilarga adabiy asarni idrok etishda ko`maklashish, yozuvchi ijodini to`laroq tasavvur etishga yordamlashish, adabiy-nazariy tushunchalarni egallashga qo`shimcha imkon yaratish, o`quvchilar nutqini o`stirishni ta`minlash, bir so`z bilan aytganda, adabiyot o`qituvchisi oldida turgan barcha vazifalarni hal qilishga yordam berishdan iborat. ko`rgazmalilikning vazifalari nihoyatda xilma-xil bo`lishi mumkin. hozirda ko`rgazmalilikning turlari xilma-xil: illyustrativ-badiiy hamda grafik /chizma/ materiallar, gramofon yozuvi va radioeshittirishlar, kinofragment va o`quv filmlari, telefragment va televizion darslar v.b. ularning har biri ko`rish, eshitish, sintetik shakldagi ko`rgazmalilikka tegishli bo`lishi mumkin. ko`rish bilan bog`liq ko`rgazmalilik. bunga yozuvchi va shoirlarning portretlari , asarlarga illyustratsiyalar ,yozuvchi /adib/ hayoti va ijodiga aloqador bo`lgan joylar fotografiyasi yoki yozuvchining hayoti,asari bilan bog`liq fotosuratlar , v. b. kiradi. har holda eng kamida darslikdagi rasm namunalari shu vazifani bajarishi mumkin . ishda hajmi qo`shimcha texnik vositalarni talab qilmaydigan reproduksiyalardan foydalanish ham qulaylik tug`diradi. otkritka ko`rinishidagi rasmlardan tarqatma material sifatida foydalanish mumkin. uning qulayligi shundaki ,bu holda har bir …

mustahkamlash bilan birga ularning adabiy – estetik rivojlanishlarida omil bo`lishi shubhasiz. xususan, o`rxun - yenisey obidalari, mahmud qoshg`ariy, alisher navoiy, zahiridsin muhammad bobur, munis, ogahiy, muqimiy, furqat, hamza hakimzoda niyoziy singari shoir va yozuvchilarning hayoti va ijodini o`rganishda bunday xarita-sxemalardan foydalanish katga samara beradi. masalan, muqimiyning hayoti va ijodini o`rganishda adib borgan, asarlarida tasvirlangan shahar va qishloqlarni ko`rsatib beruvchi xarita-sxemalardan foydalanish mumkin. bunda adibning shaxsiy hayoti, ayniqsa, «sayohatnoma»laridagi geografik nomlar asos vazifasini ado etadi. qolaversa, bu yo`l bilan predmetlararo aloqaning o`ziga xos tomonlariga ham ro`para kelinadiki, bu holat o`quvchilarning turli sohadagi bilimlarini bir yerga jamlash, ulardan amalda foydalanish zaruratini yuzaga chiqarada. aslida, umumiy o`rta ta`lim maktablari hamda akademik litseylarda o`rganiladigan har bir shoir va yozuvchining ijodi haqida shunday xarita-sxemalarni tuzish imkoniyati mavjud. bunda har bir o`qituvchi o`ziga yaqin bo`lgan mahalliy materiallardan ham foydalansa, nur ustiga nur bo`lar edi. x.sh.yandariyevning ko`rsatishicha, xarita-sxemalarni yaratishda «asarlarga chizilgan illyustratsiyalar, biografik materiallar, gazega va jurnallardan …

gan miniatyuralarning turli yillarda nashr etilgan namunalari bu jihatdan bebaho manba va material bo`la oladi. yozuvchi va adiblarimizning turli davrlarda yaratilgan rangli rasmlari, portretlari, oilaviy yoki ijodiy davralardagi rangli fotosuratlari ham o`quvchilar qiziqishiga mos va munosib bo`ladi. rus adabiyoti haqida gapirib, professor ye.n.kolokolsev shunday yozadi: «portret janri o`quvchilarning tasavvurlarshi oydinlashtirishga yordam beradi» buning natijasida o`quvchilarda adib shaxsi haqidagi fikr-mulohazalari tiniqlashadi, ularning real insoniy qiyofasini aniqroq tasavvur etadilar. tinglash bilan aloqador ko`rgazmalilik ham alohida mavqega ega. adib yaratgan tovushli obrazlarni eshitish, his qilish va baholash ham beqiyos ahamiyatga ega. g`.g`ulom, oybek , h. olimjon e.vohidov,a.oripovlarning tovushlari yozilgan plastinka va magnit tasmalari amaliyotda ko`p qo`llaniladigan manbalardir. musiqa va badiiy-ifodali o`qish adabiyot o`qish jarayonida o`quvchilar faolligini oshirishda katta ijobiy rol o`ynaydi. masalan, quyi sinflarda ertak va dostonlarni, xalq qo`shiqlarini faqat eshitish emas, balki xalq baxshilari, laparchilari, qo`shiqchilarining ijrosini kuzatish ham maroqli va ta`sirli bo`ladi. har qanday sifatli va zamonaviy texnik vositalar ham bevosita …

dalanishda murakkabliklar ham kam emas. til va kino ssenariylar orasida yozuvchi tarjimai holi bilan bog`liqliklari, ekranlashtirilgan asarlar mavjud. o`qituvchi ularning hammasidan emas, balki bevosita dars maqsadi va vazifasiga bog`liq qismlaridangina foydalanilishi maqsadga muvofiq bo`ladi. (masalan, “o`tgan kunlar”, “qutlug` qon”, “temir xotin”, “qirol lir”...) adiblar yashagan joylar bilan bog`liq kinoekskursiyalardan ham shu xilda foydalanish o`rinli bo`ladi. ularning ayrimlaridan sinfdan tashqari ishlarda foydalanish ham samarali bo`ladi. hozirgi paytda doimo yangilanib turadigan tele-darslar ham qo`shimcha imkoniyat sifatida nazarda tutilishi mumkin. adabiyot o`qituvchisi ko`rgazmalilikning qaysi turidan va qanday holatda, qay miqdorda foydalanishini aniq belgilab olishi, ko`rgazmalilikning didaktik funsyasini oldindan puxta o`ylab olishi shart.adabiyotga yaqin bo`lgan san`at asarlaridan foydalanishdan oldin, o`quvchilarga dastlab asar haqida elementar bo`lsa-da, tasavvur berish kerak. adabiyot darslarida ko`rgazmalilik oxirgi maqsad emas, balki vositadir. shunga ko`ra o`quvchiga ko`rgazmalilikdan keyin, shunday savollar berilishi lozimki, bu savol va topshiriqlar o`quvchini badiiy asar ichiga olib kirishga, badiiy obraz va tasvir mohiyatini chuqurroq anglashga, so`zning ta`sir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiyot darslarida ko`rgazmalilik"

1662756816.doc αζαρ adabiyot darslarida ko`rgazmalilik reja: 1. adabiyot darslarida ko`rgazmalilikning vazifalari. 2. ko`rgazma turlari. 3. ko`rish bilan bog`liq ko`rgazmalilik. 4. eshitish bilan bog`liq ko`rgazmalilik. 5. ko`rgazmalilikning sintetik vositalari. 6. ko`rgazmalilik qurollardan darsda foydalanish metodikasi. yan amos komenskiyning ta`kidlashicha, «mumkin bo`lgan hamma narsa tuyg`ularning his etilishi uchun yetkazilishi kerak». boshqa bir yirik pedagog k.d. ushinskiy esa shunday yozadi: «bola xotirasida nimanidir o`rnab qolishini istagan pedagog imkoni boricha ko`proq sezgi organlari: ko`z, quloq, tovush, muskul harakatlari tuyg`usi, hatgo, mumkin bo`lsa, hidlash va ta`m bilishni ham eslab qolishda ishtirok etishi haqida qayg`urishi kerak». badiiy adabiyot borliqni jonli manza...

Формат DOC, 63,0 КБ. Чтобы скачать "adabiyot darslarida ko`rgazmalilik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiyot darslarida ko`rgazmali… DOC Бесплатная загрузка Telegram