ishlab chiqarish imkoniyatlari, muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov

DOCX 33 pages 80.9 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.9 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ ishlab chiqarish imkoniyatlari, muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov mundarija kirish. 1.ishlab chiqarish imkoniyatlari. 2.muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov. 3 ishlab chiqarish imkoniyatlari va resurslar 4. samaradorlik va tanlovlar xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati. kirish kurs ishi mavzusining dolzarbligi jamiyat taraqqiyotini moddiy bazasi ishlab chiqarish bilan hosil qilinadi. ishlab chiqarish mehnatga yaroqli bo’lgan ish kuchi bilan ishlab chiqarish vositalarini ko’tilishi va uni harakatga keltirilishi tufayli moddiy ne‘matlar hosil qilishdir. resurs - bu ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatishga ishlatiladigan hamda qo’llaniladigan moddiy-ashyoviy bo’lib, tabiiy, moddiy, iqtisodiy, moliyaviy va hokazo kabi vositalardan tashkil topadi. inson faoliyati moddiy va nomoddiy ne‘matlar yaratishga qaratilar ekan, avvalo ishlab chiqarishni tashkil etmoq kerak. ishlab chiqarishni tashkil etish resurslarni talab qiladi. ular quyidagilardan iboratdir: …

2 / 33

- urug’liklar, mineral o’g’itlar, yoqilg’ilar, materiallar, yer, suv shular jumlasidansir. mehnat predmetlari tabiat mahsuli yoki oldingi davrlardan qolgan mehnat mahsulotlaridan iborat bo’ladi. kurs ishining maqsad va vazifalari: mavzuning asosiy maqsadi bu mahsulotni ishlab chiqarish uchun sarflangan xarajatlarning puldagi ifodasidir. bu oʻrinda mahsulot tannarxini uning qiymatidan farqlash lozim. maʼlumki, mahsulot qiymati oʻz ichiga sarflangan ishlab chiqarish vositali qiymati hamda yangidan yaratilgan qiymatni toʻliq oladi. oʻz navbatida yangidan yaratilgan qiymat ish haqi va yalpi foydaga ajraladi.. vazifalari: mehnat predmeti va mehnat qurollarini birga qo’shilishi ishlab chiqarish vositalarini tashkil etadi. ishlab chiqarish omillari barcha iqtisodiy tizimlarda amal qilib kelmoqda. bu omillarga turlicha ma‘no berilgan. masalan, “siyosiy iqtisod” darsliklarida ishlab chiqarish omili 2 turga bo’lingan edi, ya‘ni: 1. moddiy omil; 2. shaxsiy omil. moddiy omilni tashkil etuvchi mehnat qurollari va mehnat predmetlari (er, suv, yer usti va yer osti boyliklari - ko’mir, neft‘, gaz, ruda, metall...) ham ishlab chiqarish vositalari deb ta‘rif berilgan edi, …

3 / 33

italga daromad keltiruvchi, foiz keltiruvchi qiymat deb ta‘riflaganlar. kapitalni qiymat tomonini e‘tiborga olib, ayrim iqisodchilar, kapitalning moddiy ob‘ektini (mashinalar, asbob-uskunalar, inshootlar, zavod-fabrikalar, omborlar, transport vositalari va hakozolar) narsa va hodisalarning ashyoviy tomonini ko’rsatadilar. shu sababdan ular kapitalni doimiy, o’zgarmas tushuncha sifatida qarab, ishlab chiqarish vositalarini kapital deb ataydilar. bu tushunchalarni umumlashtirgan holda kapitalni moddiy va ashyoviy hamda uni qiymat ko’rinishidan iborat deb qarab, uni bozor iqtisodiyoti sharoitida kapital deb ishlatiladi. kapital o’z egalariga daromad keltiradigan ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatishning hamma sohalarida ishlatiladigan ishlab chiqarish vositalarini, sotishga tayyor turgan tovarlarni, yangi vositalar va ishchi kuchini sotib olishga mo’ljallangan pul mablag’laridan iboratdir. “kapital” moddiy va qiymat ko’rinishiga ega bo’lgan iqtisodiy tushunchadir. tadbirkor - iqtisodiy resurslar, ya‘ni ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchi resurslarining, tabiiy resursining bir-biriga qo’shilishini ta‘minlaydigan, tashkilotchi, yangilikka intiluvchi, iqtisodiy va xavf-xatardan, javobgarlikdan qo’rqmaydigan kishidir. kurs ishi tuzilmasining tavsifi. kirish, 4 ta reja, xulosa va takliflar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan …

4 / 33

chiqarish jarayonida iste‘mol qilingan ishlab chiqarish vositalar qiymatining mahsulotga utgan qismi (s); 2. yangidan vujudga keltirilgan mahsulotning mulkdorlar, tadbirkorlar, va jamiyat uchun ishlab chiqarilgan qo’shimcha mahsulot qiymati (j); 3. yangidan yaratilgan mahsulotning bir qismi, ishchilarga tegishli qismi zaruriy mahsulot qiymati (ya) dan iboratdir. t = c + ya + j (1) ni tashkil etadi. yaratilgan mahsulotdan iste‘mol qilingan ishlab chiqarish vositalari qiyomati chegirib tashlansa, qolgan qismi sof mahsulot deyiladi. yaim - aa=smm bo’ladi. sof mahsulot bevosita ishlab chiqarishda band bo’lgan menejerlar, ishchilar, dehqonlar va muhandislar, texnik xodimlar va boshqalarning yangidan sarf qilingan mehnati bilan yaratilgan zaruriy (zm) va qo’shimcha (qm) mahsulotdan iboratdir. zaruriy mahsulot - bu ishchi va xizmatchilar tomonidan ish vaqtining bir qismi bo’lgan zaruriy ish vaqtida zaruriy mehnat bilan yaratiladi va ularga ish haqi, mehnat haqi ko’rinishida beriladi. ish haqi - ish kuchini qayta tiklash va takror ishlab chiqarish va oila a‘zolari ehtiyojlariga sarflanadi. sof mahsulotning zaruriy mahsulotdan …

5 / 33

lot bozoridagi narxdan baland bo`lsa, bu mahsulotni ishlab chiqarish zarar keltiradi. bu esa, o`z qonuniyati asosida shu mahsulotning tannarxini belgilaydi. ya`ni uni ishlab chiqarayotgan korxonada aynan shu mahsulot asosiy mahsulot hisoblansa, korxona bankrot holatiga tushib qoladi. agarda, mahsulot tannarxi shu mahsulot bozorida shakllangan narxdan past bo`lsa, uni ishlab chiqaruvchi foyda oladi. bu esa, ushbu mahsulotni ishlab chiqarish bozor iqtisodiyoti talabiga javob beradi, degan so`z. chunki bozor iqtisodiyoti sharoitida har bir ishlab chiqarish, xizmat turi, korxona foyda olgan taqdirdagina o`z foliyatini davom ettirishi mumkin. individual va tarmoq tannarxi ham mavjud. individual tannarx – bir mahsulotning bir karxona miqiyosida shakllangan tannarxidir. tarmoq tannarxi esa, alohida ishlab chiqaruvchilar mahsulotlari tannarxi asosida o`rtacha hisoblangan ko`rsatkichdir. o'z navbatida o'zbekiston prezidentining 2020 yil 07 dekabrdagi "davlat tomonidan tartibga solinadigan sohalarga xususiy sektorni jalb etish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"1gi pq-4913-sonli qarori ham mamlakatimizda iqtisodiyotni tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirish, davlatning bu boradiga rolini oshirishga qaratilgan. ishlab chiqarish jarayonida …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish imkoniyatlari, muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ ishlab chiqarish imkoniyatlari, muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov mundarija kirish. 1.ishlab chiqarish imkoniyatlari. 2.muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov. 3 ishlab chiqarish imkoniyatlari va resurslar 4. samaradorlik va tanlovlar xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati. kirish kurs ishi mavzusining dolzarbligi jamiyat taraqqiyotini moddiy bazasi ishlab chiqarish bilan...

This file contains 33 pages in DOCX format (80.9 KB). To download "ishlab chiqarish imkoniyatlari, muqobil xarajatlar va iqtisodiy tanlov", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish imkoniyatlari,… DOCX 33 pages Free download Telegram