ishlab chiqarish va xarajatlar

PPTX 21 pages 914.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 914.9 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

korxona sarf harajatlari va foyda mavzu: ishlab chiqarish va xarajatlar oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi osiyo xalqaro universiteti ishlab chiqarish xarajatlari xarajat turlari umumiy xarajatlar iqtisodiy xarajatlar iqtisodiy faoliyatning har qanday turini amalga oshirish uchun muayyan iqtisodiy resurs sarf – xarajatlari taqazo qilinadi. iqtisodiy xarajat turlari ishlab chiqarish jarayoniga iqtisodiy resurslarni jalb qilish va ulardan foydalanish natijasida vujudga keladigan sarf harajatlar ishlab chiqarish xarajatlari deyiladi. ishlab chiqarish xarajatlari tadbirkorlik faoliyatining muvaffaqiyati xarajatlarni to‘g‘ri rejalashtirish va amalga oshirishga bog‘liq. masalan, siz biron-bir mahsulotni ishlab chiqarish uchun xomashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yonilg‘i va energiya, amortizatsiya, ish haqi va ijtimoiy sug‘urtaga ajratmalar, foiz to‘lovlari va boshqa xarajatlar bilan to‘qnash kelishingiz mumkin. mahsulotni ishlab chiqarish va uni iste’molchilarga yetkazish bo‘yicha barcha sarflar umumiy xarajatlar deyiladi. umumiy xarajatlar ikkiga bo‘linadi: – ishlab chiqarish xarajatlari; – muomala xarajatlari. xarajatlar turlari m e n yu g a ch i q i sh xarajatlar …

2 / 21

ala xarajatlarining bu turlari ishlab chiqarish xarajatlarining davomi hisoblanib, mahsulot qiymati tarkibiga kiradi va uni oshiradi. xarajatlar tovarlar sotilgandan keyin olingan pul tushumi summasidan qoplanadi. sof muomala xarajatlari – sotuvchi maoshi, marketing, reklama va shu kabilar bilan bog‘liq sarflar. sof muomala xarajatlari mahsulot qiymatini oshirmaydi. ular mahsulot sotilgandan keyin olingan foyda hisobidan qoplanadi. buxgalteriya va iqtisodiy xarajatlar korxona ishlab chiqarish jarayonida o‘z resurslari yoki jalb qilingan resurslardan foydalanishi mumkin. shundan kelib chiqqan holda, xarajatlar ichki yoki tashqi xarajatlarga bo‘linadi. tashqi xarajatlar – korxona faoliyati uchun zarur resurs va xizmatlarni tashqaridan to‘lov asosida jalb etish natijasida vujudga keladigan xarajatlar. masalan, sizning xomashyo va materiallar, transport xizmati uchun to‘lovingiz tashqi xarajat hisoblanadi. tashqi xarajatlar to‘lov hujjatlari bilan rasmiylashtirilgani sababli buxgalteriya xarajatlari deb ham ataladi. ichki xarajatlar – korxona yoki tadbirkorning o‘ziga tegishli bo‘lgan resurslardan foydalanish bilan bog‘liq xarajatlar. bunday xarajatlar uchun pul to‘lovlari amalga oshirilmaydi. ichki xarajatlar ushbu resurslar qiymatini shunga o‘xshash …

3 / 21

qilish yoki qilmasligiga qarab xarajatlar doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlarga bo‘linadi. umumiy xarajatlar m e n yu g a ch i q i sh umumiy xarajatlar doimiy xarajatlar o`zgaruvchan xarajatlar - korxona to`lov majburiyatlari; - soliqlar; - amortizatsiya ajratmalari; - ijara haqi; - qo`riqlash xizmati xarajatlari; - boshqaruv xodimlari maoshi va h.k. - xom ashyo; - material; - yonilg`i; - transport xizmati; - ishchilar ish haqi va shu kabilar uchun xarajatlar. doimiy xarajatlar (fc-fixed cost) – mahsulot ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lmagan xarajatlar. masalan, bino uchun ijara haqi, reklama uchun to‘lov, qorovul yoki boshqa texnik xodimlarning ish haqi doimiy xarajatlar jumlasiga kiradi. o‘zgaruvchan xarajatlar (vc-variable cost) – mahsulot ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishiga bog‘liq xarajatlar. masalan, xomashyo, materiallar, ishchilarning ish haqi o‘zgaruvchan xarajatlar hisoblanadi. ishlab chiqarishning har bir darajasida doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlar yig‘indisi umumiy yoki yalpi xarajatlar (tc-total cost)ni tashkil qiladi. doimiy (fc), o‘zgaruvchan (vc) va yalpi (tc) xarajatlarni grafik …

4 / 21

riable cost) – o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajatlar; vc – o‘zgaruvchan xarajatlar summasi. shuningdek, o‘rtacha umumiy xarajatlarni o‘rtacha doimiy va o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajatlarning yig‘indisi sifatida ham ifodalash mumkin: ac = afc + avc eng yuqori darajada foyda olishga erishish uchun tovar ishlab chiqarishning zarur miqdorini aniqlash zarur. bunda chegaraviy xarajatdan foydalaniladi. chegaraviy xarajat – mahsulotning navbatdagi birligini ishlab chiqarish bilan bog‘liq qo‘shimcha xarajat: bu yerda: mc (marginal cost) – chegaraviy xarajat; ∆tc – umumiy xarajatlarning o‘zgarishi; ∆q – mahsulot miqdorining o‘zgarishi. image1.wmf image2.png image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg audio1.wav image10.gif image11.png image12.png image13.jpeg image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 21

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish va xarajatlar"

korxona sarf harajatlari va foyda mavzu: ishlab chiqarish va xarajatlar oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi osiyo xalqaro universiteti ishlab chiqarish xarajatlari xarajat turlari umumiy xarajatlar iqtisodiy xarajatlar iqtisodiy faoliyatning har qanday turini amalga oshirish uchun muayyan iqtisodiy resurs sarf – xarajatlari taqazo qilinadi. iqtisodiy xarajat turlari ishlab chiqarish jarayoniga iqtisodiy resurslarni jalb qilish va ulardan foydalanish natijasida vujudga keladigan sarf harajatlar ishlab chiqarish xarajatlari deyiladi. ishlab chiqarish xarajatlari tadbirkorlik faoliyatining muvaffaqiyati xarajatlarni to‘g‘ri rejalashtirish va amalga oshirishga bog‘liq. masalan, siz biron-bir mahsulotni ishlab chiqarish uchun xomashyo, asosiy va yordamchi materiallar,...

This file contains 21 pages in PPTX format (914.9 KB). To download "ishlab chiqarish va xarajatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish va xarajatlar PPTX 21 pages Free download Telegram