biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar

PPTX 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1702749999.pptx /docprops/thumbnail.jpeg biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar biotexnologiya yoki biologik jarayonlar texnologiyasi-biologik agentlar yoki ularning majmualaridan (mikroorganizmlar, o‘simliklar va hayvon hujayralari, ularning komponentlaridan) kerakli maxsulotlar ishlab chiqarish maqsadida sanoatda foydalanish degan ma’noni beradi. fan sifatida o‘tgan asrning 60-yillaridan shakllana boshlagan biotexnologiyaning tarixiga chuqurroq nazar tashlasak mikroorganizmlar yordamida “bijg‘itish”, “achitish” jarayonlari insoniyat tomonidan qadimdan keng ishlatilib kelinayotganligini guvohi bo‘lamiz. sutdan- qatiq, uzumdan- vino va sirka, achitqilar yordamida -non va boshqa bir qancha biotexnologik jarayonlarning qachon ixtiro qilinganligi hozircha noma’lum. biotexnologiyaning asosiy yo‘nalishlarini, shartli ravishda, quyidagicha tavsiflash mumkin: *oziqa maxsulotlari biotexnologiyasi; *qishloq xo‘jaligida ishlatiladigan preparatlar biotexnologiyasi; *sanoat maxsulotlari biotexnologiyasi; *dorivor moddalar, diagnostika va reaktivlar biotexnologiyasi; *biogidrometallurgiyada ishlatiladigan biotexnologiya; *tabiatni muhofaza qilishi uchun zarur bo‘lgan biotexnologiyalar. odatda, mikroorganizmlarni foydali va zararli deb o‘rganishga harakat qilinadi. bu fikr mutlaqo to‘g‘ri emas. fikrimizcha, barcha mikroorganizmlar foydali, chunki ular tabiatda modda almashinuvida faol qatnashadi va ko‘plab xilma-xil hayotiy zarur moddalar sintez qiladi. binobarin, mikoorganizmlar biz yashab turgan …

shadigan mikroorganizmlar miqdori kamayib ketsa, disbakterioz va u bilan bog‘liq boshqa kasalliklar ro‘y beradi. yana bir misol, tuprog‘i sterillangan, ya’ni mikroblari o‘ldirilgan tuvaklarga o‘simlik o‘tkazib barcha kerakli mineral o‘g‘itlarni ham sterillangan holda solsangiz, ko‘chat 4-5 kundayoq so‘lib qoladi. xxi – asrga zamonaviy biotexnologiya ulkan yutuqlar bilan kirib keldi. inson genomining to‘la o‘qilishi, oldindan rejalashtirilgan xususuyatlarga ega bo‘lgan shtammlarni yarata bilish, qarimaslik sirlarini ochish sari intilish, bir so‘z bilan aytganda abadiylikka intilish bugungi kun fani yutuqlari oldida afsona emasligi hammaga ma’lumdir. o‘tgan asrning 80 – 90 yillaridan boshlab, dunyo olimlarining “xxi – asr biotexnologiya asri” bo‘ladi degan bashoratomo‘z so‘zlari bejiz emasligi ko‘plab misollar bilan o‘z tasdig‘ini topmoqda. rivojlangan, zamonaviy biotexnologiya fanining asosida uning ulkan yutuqlarining manbai bo‘lmish mikroorganizmlar dunyosi yotadi. shunday ekan erishilgan yutuqlarda ko‘z ilg‘amas, jajji organizmlarning ham o‘z o‘rni bor albatta. keling, endi ushbu tarmoqlarning respublikamizda rivojlanishi uchun nimalarga e’tibor berishimiz lozimligi haqida fikr yuritaylik. dastlab, e’tiborimizni butun jahon …

qilish uchun dastlabki urinishlar eru-xotin tausonlarning achitqilar va bakteriyalarni o‘stirish uchun parafindan foydalanishni taklif etishgandan boshlangan edi. t.a.tauson achitqilarning parafindan oksidlanishning ayrim oraliq maxsulotlari va b1 vitaminini sintez qilishni isbotlab beradi. bu dastlabki urinishlar edi albatta. shundan keyin s.i. kuznesova, b.i. isochenko, l.d. shturim, g.n. mogilevskiy va boshqa shu kabi olimlarning izlanishlari, nazariy va amaliy tajribalari ko‘pgina mikroorganizmlar uglevodorodlarni oksidlay olishi mumkinligini rad etib bo‘lmas darajada isbotladi. bu tadqiqotlar insoniyat oldida oqsil tanqisligi o‘tkir muammo bo‘lib turgan bir paytda ayniqsa, katta e’tiborni jalb etadi. fransiya, italiya, yaponiya va aqsh kabi jahonning rivojlangan mamlakatlarida ham neftdan oqsil olish muammolarini yechish uchun ilmiy izlanishlar olib borildi va bir qadar o‘z yechimini topdi. fikrimizni kengaytirgan holda o‘quvchilarga tushunarli bo‘lishi uchun bu jarayonda mikroorganizmlar faoliyati mexanizmi haqida to‘xtalib o‘tishni joiz deb hisoblaymiz. achitqi va bakteriyalar parafindan biomassa hosil qilish uchun o‘zlariga kerakli bo‘lgan uglerodni va hujayraning hayotiy faoliyati uchun energiya manbai bo‘lib xizmat qiladigan, …

i donida oqsil miqdori juda kam bo‘lib, eng muhimi cho‘chqa bolalariga zarur bo‘lgan lizinning atigi 23 – 37% i, jo‘jalar uchun esa atigi 20 – 32 foizi mavjud. lizinning bunga yetarli bo‘lmagan miqdorini ham hayvonlar to‘laligiga o‘zlashtira olmaydilar, ya’ni cho‘chqa arpa doni tarkibidagi lizinning 6 g, makkajo‘xoridagi lizinning 72, bug‘doydagining 50 foizini o‘zlashtirishi mumkin, xolos. ma’lumki, hayvonlar oziqadagi faqat tanqis aminokislotalar ulushiga teng keladigan oqsil qismidan samarali foydalanish qobiliyatiga ega. bundan kelib chiqadigan bo‘lsak, don oziqasiga eng qimmatli komponent – oqsil, agar u lizinga to‘yinmagan bo‘lsa, hayvonlar organizmi ularni o‘z organizmlari va to‘qimalarida oqsil hosil qilishga emas, boshqacharoq aytganda go‘sht, sut, tuxum yoki jun hosil qilishga emas, balki ichki energiya sifatida sarflaydilar. o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so‘ng qishloq xo‘jaligiga bo‘lgan munosabat tubdan o‘zgardi. shu boisdan jahon miqyosida xalq xo‘jaligida keng ko‘lamda qo‘llanilayotgan biotexnologiya fanining yutuqlarini mukammal egallash va bu fan usullarini amaliyotga tadbiq etish katta ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi. biotexnologiya …

oorganizmlardan sut kislotasi, butanol va aseton olish texnologiyalarini birinchilardan bo‘lib, buyuk rus olimi v.n.shaposhnikov (1884-1968) va uning shogirdlari n.d.ierusalimskiy (1901-1967), m.n.baxtiyorova limon kislotasi olish texnologiyasini esa s.p.kosto‘cheva (1877- 1931) va i.s.butkevich (1872-1942) yaratganlar. mikrob biotexnologiyasining rivojlanish tarixi ko‘p ma’noda xx- asrning ikkinchi yarmi bilan bog‘liq. o‘tgan asrning 40- yillarida mikroorganizmlardan penisillin olish texnologiyasining yaratilishi bu fan rivojiga ijobiy burulish yasadi. penisillin ishlab chiqarilishining yo‘lga qo‘yilishi va muvaffaqiyat bilan ishlatilishida keyingi avlod antibiotiklarini qidirib topish, ularni ishlab chiqarish texnologiyalarini yaratish va qo‘llash usullari ustida ishlarni tashkil qilish zarurligini oldindan belgilab qo‘ydi. bugungi kunda yuzdan ortiqroq antibiotiklar ishlab-chiqarish texnologiyalari hayotga tadbiq qilingan. antibiotiklar ishlab-chiqarish bilan bir qatorda aminokislotalar, fermentlar, garmonlar va boshqa fiziologik faol birikmalar tayyorlash texnologiyalari ham yaratila boshlandi. bugungi kunda medisina va qishloq xo‘jaligi uchun zarur bo‘lgan aminokislotalar (ayniqsa organizmda sintez bo‘lmaydigan aminokislotalar), fermentlar va boshqa fiziologik faol moddalar ishlab chiqarish texnologiyalari yo‘lga qo‘yilgan. oxirgi 20-30 yilda, ayniqsa mikrob oqsilini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar"

1702749999.pptx /docprops/thumbnail.jpeg biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar biotexnologiya yoki biologik jarayonlar texnologiyasi-biologik agentlar yoki ularning majmualaridan (mikroorganizmlar, o‘simliklar va hayvon hujayralari, ularning komponentlaridan) kerakli maxsulotlar ishlab chiqarish maqsadida sanoatda foydalanish degan ma’noni beradi. fan sifatida o‘tgan asrning 60-yillaridan shakllana boshlagan biotexnologiyaning tarixiga chuqurroq nazar tashlasak mikroorganizmlar yordamida “bijg‘itish”, “achitish” jarayonlari insoniyat tomonidan qadimdan keng ishlatilib kelinayotganligini guvohi bo‘lamiz. sutdan- qatiq, uzumdan- vino va sirka, achitqilar yordamida -non va boshqa bir qancha biotexnologik jarayonlarning qachon ixtiro qilinganligi hozircha noma’l...

PPTX format, 1.6 MB. To download "biotexnalogiyadagi mutaxasisliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: biotexnalogiyadagi mutaxasislik… PPTX Free download Telegram