kurs ishi: sirt yuzlari nazariyasi hisobining oʻrganilishi

DOCX 26 pages 2.4 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ sirt yuzi reja: i.kirish ii.asosiy qism. 1.sirt ta’rifi, misol va eslatmalar. 2.sodda sirt ta’rifi va bu haqida teoremalar. 3.vektor ko’paytma va uning sirt yuzi haqidagi tushunchaga ahamiyati. iii.xulosa. i.kirish masalaning qo’yilishi: har xil sirtlarni o’rganish, hisoblash usullari va ularning xossalarini o’rganish. sirt yuzini hisoblashga doir ta’riflar va mavzuga doir masalalar yechishda tadbiq qilish. masalaning dolzarbligi: sirtlarga bog’liq yangi ma’lumotlarga ega bo’lish. ishning maqsad va vazifalari: sirtlarga bog’liq masalalarni hisoblash usullarining va ularning tadbiqlarini amalda o’rganish. tadqiqot metodlari: ishni bajarishda matematik analiz va funksional analiz usulllaridan foydalanilgan. ishning amaliy ahamiyati: kurs ishida qo’llanilgan usullar va natijalar bilan har xil shakldagi figuralarning sirtlarini hisoblashlarni o’rganish , shuningdek bu ma’lumotlar matematik analizning tadbiqlarini o’rganishda foydali qo’llanma vazifasini o’tash …

2 / 26

rishni o’zimizning birinchi darajali vazifamiz deb bilamiz . sh.mirziyoyev soʻnggi yillarda mamlakatimizda oliy ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan bir qancha chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. chunki, jahon talablari darajasidagi raqobatbardosh kadrlar tayyorlash maqsadida talabalarga dunyo standartlariga javob beradigan bilim va koʻnikmalar berish bugungi kunning eng dolzarb masalalaridan biri boʻlib qolmoqda. yoshlarda matematika faniga qiziqishni kuchaytirish, iqtidorli bolalarni seleksiya qilib, ixtisoslashtirilgan maktablar va keyinchalik oliy ta’lim muassasalariga qamrab olish ishlarini to‘g‘ri tashkil qilish kerakligi ta’kidlandi. bolalar uchun mazkur fandan oddiy va tushunarli tilda yozilgan ommabop darslik va o‘quv qo‘llanmalari yaratish, matematik ongni, kerak bo‘lsa, bog‘chadan boshlab shakllantirish vazifasi qo‘yildi. - matematika hamma aniq fanlarga asos. bu fanni yaxshi bilgan bola aqlli, keng tafakkurli bo‘lib o‘sadi, istalgan sohada muvaffaqiyatli ishlab ketadi, dedi prezident. matematika fani bo‘yicha o‘quvchi, talaba va o‘qituvchilar o‘rtasida turli tanlovlar o‘tkazib, g‘oliblarni munosib rag‘batlantirish, olimpiada tizimini takomillashtirgan holda sovrindorlarga beriladigan mukofotlarni ko‘paytirish muhimligi qayd etildi. o‘qitish sifatini yangi bosqichga ko‘tarish, matematika fanidan …

3 / 26

a’rifi, misol va eslatmalar. sirtga klassik misol sifatida sferani, ya'ni uch o'lchovli shar sirtini olishimiz mumkin. biror sferani istalgnn p nuqtasining -atrofini, aniqrog'i, markazi p nuqtada va radiusi - ga teng uch o'lchovli sharni qaraylik. ravshanki, yetarlicha kichik iar uchun bu sharning sfera bilan kesishrnasi sferaga p nuqtada urinuvchi va radiusi - ga teng doira bilan deyarli ustrna-ust tushadi (16.1rasrn qarang). boshqacha aytganda, sferani istalgan nuqtasining shu sferada yotuvchi kichik atrofi kichik radiusli yassi doira ko'rinishida bo'ladi. aynan shu iokal xossa uch o'lchovli fazodagi ikki o'lchovli sirtning umumiy ta'rifi asosida yotadi. 16.1-rasm eslatib o'tamiz, agar fazosining ikki qismiy to'plamlari uchun ulardan birini ikkinchisiga o'zaro bir qilymatli va o'zaro uzluksiz akslantirish mavjud bo'lsa, bunday to'plamlar homeomorf deb atladi. biror c to'plam berilgan bo'lsin. istalgan nuqta uchun orqali bu nuqtaning ixtiyoriy atrofini, ya'ni nuqtani o'z ichiga oluvchi dagi ochiq to'plamni belgilab, (16.1.1) ko'rinishdagi to'plamni qaraymiz. qizig'i shundaki, agar sirt bo'lsa, atrofni doimo …

4 / 26

lsin. tekislikning ochiq qismiy to'plami bo'lgani sababli, shunday doira topiladiki, uning yopig'i butunligicha da yotadi. funksiya da uzluksiz bo'lgani uchun, u da chegaralangan. shunday ekan, bu funksiyaning da qabul qiladigan barcha biror interval ichida yotadi. nuqtaning, balandligi va ko'ndalang kesimi dan iborat bo'lgan, quyidagi ochiq silindr ko'rinishidagi atrofini qaraymiz. bu silindrning funksiya grafigi bilan kesishmasi (16.1.1) ko'rinishdagi to'plamdan iborat. ma'lumki, to'plam doiraga homeomorf va bunda homeomorfizm doiraning har bir nuqtasiga grafikning nuqtasini mos qo'yuvchi akslantirishdan iborat. shunday qilib, ta'rifga ko'ra to'plam sirt ekan. 1 – eslatma. yuqorida keltirilgan ta'rifga ko'ra, sirtning barcha nuqtalari > nuqtadir, ya'ni sirt > nuqtaga ega emas. aslida sirt uchun chegaraviy nuqta tushunchasiga aniqlik kiritish zarur. masalan, sferani istalgan nuqtasining ixtiyoriy atrofida fazosining bu sferaga tegishli bo'lmagan nuqtasi topiładi. sirt chegarasiga mantiqan to'g'ri ta'rif berish uchun limit nuqta va yopilma tushunchalaridan foydalanamiz. eslatib o'tamiz, ixtiyoriy to'plamning yopilmasi deb, ga uning barcha limit nuqtalarini qo'shish natijasida hosil …

5 / 26

uchlidir. ushbu paragrafning asosiy maqsadi sirt yuzi tushunchasini kiritishdan iboratdir. eslatib o’tamiz, uch o'lchovli jism hajmini aniqlash uchun biz jismni ichki chizilgan ko'pyoqlilar bilan approksimatsiyalab, hajm sifatida bu ko'pyoqlilar hajmlarining aniq yuqori chegarasini olgan edik. xuddi shu kabi, egri chiziq uzunligini unga ichki chizilgan siniq chiziqlar uzunliklarining aniq yuqori chegarasi sifatida aniqlagan edik. afsuski, sirt yuzini yuqoridagi usulda aniqlab bo'lmas ekan. nemis matematigi h. shvars (hermann schwarz) silindr ichiga garmon cholg'u asbobini eslatuvchi ko'pyoqlikni (shvars «etigi» deb atashadi, 16.2 -rasm) chizib, bu ko'pyoqlik sirti yuzini istalgancha katta qilish mumkinligini ko’rsatdi. bundan chiqdi, silindrik sirt yuzini ichki chizilgan ko'pyoqliklar yuzi yordamida aniqlab bo'lmas ekan. ixtiyoriy sirt yuzi ta'rifi asosida quyidagi prinsip yotadi. sirt kichik qismlarga bo'linadi va har bir qism urinma tekislikka proeksiyalanadi. proeksiyalar yuzi yig'ilib, bu yig'indining limiti sirt yuzi deb qabul qilinadi. bunday ta'rifni to'g'ri ekanini asoslash uchun, avval, urinma tekislik tushunchasini kiritish zarur, so'ngra har bir nuqtaning yetarlicha …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurs ishi: sirt yuzlari nazariyasi hisobining oʻrganilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ sirt yuzi reja: i.kirish ii.asosiy qism. 1.sirt ta’rifi, misol va eslatmalar. 2.sodda sirt ta’rifi va bu haqida teoremalar. 3.vektor ko’paytma va uning sirt yuzi haqidagi tushunchaga ahamiyati. iii.xulosa. i.kirish masalaning qo’yilishi: har xil sirtlarni o’rganish, hisoblash usullari va ularning xossalarini o’rganish. sirt yuzini hisoblashga doir ta’riflar va mavzuga doir masalal...

This file contains 26 pages in DOCX format (2.4 MB). To download "kurs ishi: sirt yuzlari nazariyasi hisobining oʻrganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kurs ishi: sirt yuzlari nazariy… DOCX 26 pages Free download Telegram