dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi

DOCX 29 pages 44.4 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.4 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

11-ma’ruza mavzu: dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi. reja: 1. xalqaro tashkilotlarning terrorizmga qarshi kurashi. 2. global terrorizmga qarshi global hamkorlikning yoʻnalishlari: bmtning global antiterror strategiyasining asosiy yoʻnalishlari. 3. shanxay hamkorlik tashkiloti va mintaqaviy antiterror tuzulmasi faoliyatining ahamiyati. 4. oʻzbekistonning terrorizmga qarshi kurash tajribasi. terror – ommaviy va siyosiy maqsadlarga erishish uchun zo‘ravonlikdan hamda zo‘ravonlik qilish bilan tahdid solishdan muntazam foydalanishdir. shunday qilib, «terror» dushmanni jismoniy zo‘ravonlik yo‘li bilan qo‘rqitish, hatto uni jismonan yo‘q qilishni anglatadi. «terrorizm» esa terror amaliyotidir. bu ikki tushunchani shu tarzda chegaralash maqbul bo‘lsa, u holda terrordan kelib chiqqan terrorizm aslo yangi hodisa bo‘lmay, bugungi kungacha asrlar qo‘ynidan yetib kelgan, deb hisoblash mumkin. o‘zbekiston respublikasining jinoyat kodeksida «terrorizm»ga quyidagicha ta’rif berilgan: «terrorizm – xalqaro munosabatlarni murakkablashtirish, davlatning suverenitetini, hududiy yaxlitligini buzish, xavfsizligiga putur yetkazish, urush va qurolli mojarolar chiqarish, ijtimoiy-siyosiy vaziyatni beqarorlashtirish, aholini qo‘rqitish maqsadida davlat organini, xalqaro tashkilotni, ularning mansabdor shaxslarini, jismoniy va …

2 / 29

satishga qaratilgan faoliyat». yuqorida keltirilgan ta’riflarda terrorizmning nihoyatda muhim bir xususiyati – uning muayyan siyosiy maqsad yoki amaliy natijalariga emas, balki u yoki bu xuruj natijasida odamlar orasida, ijtimoiy fikrda yuzaga keladigan xavotirli aks-sado, shov-shuvga erishishga qaratilgani ta’kidlangan. xx asrning 60-yillaridan boshlab, terrorizmning mojarolarni keltirib chiqaruvchi hodisa sifatidagi salohiyati, butun-butun mintaqalar yo‘nalishi turlicha bo‘lgan terrorchi tashkilotlar va guruhlar faoliyat ko‘rsatgan joylarga aylanib qoldi. buning natijasida, terrorchilik harakatining ko‘lamigina emas, balki metodlari ham o‘zgardi. uning eng dahshatli ko‘rinishlaridan biri – o‘zini avvaldan o‘limga tayyorlagan terrorchi-kamikadzelar tomonidan amalga oshirilayotgan harakatlarni keltirish mumkin. musulmon mamlakatlarida terrorchi uyushmalar ommaviy bo‘la olmagani uchun aholining keng qatlamlari nomidan harakat qilish taassurotini uyg‘otish maqsadida diniy shiorlardan niqob sifatida foydalanadilar. demak, terror, terrorchilik faoliyati, terrorchi birgalikda bir butun hodisa sifatida terrorizmni tashkil etadi. hozirgi davrda u global miqyos kasb etib, xalqaro terrorizm shaklini oldi. «xalqaro terrorizm» tushunchasi davlatlar, xalqaro tashkilotlar, siyosiy partiya va harakatlarni beqarorlashtirishga qaratilgan siyosiy qo‘poruvchilik …

3 / 29

yilda 20dan ortiq davlat terrorizmning oldini olish va bunday harakatlar uchun jazolash haqidagi konvensiyani imzoladi. bugungi kunda terrorchilik uslublari ancha kengayganini ta’kidlash zarur. 1970-yillarda biror shaxs yoki siyosiy arbobga qarshi uyushtirilgan terror amaliyoti ko‘proq uchragan bo‘lsa, hozirda jamoat joylarida, samolyot, avtobus va poezdlarda portlashlarni sodir etish orqali ko‘plab tasodifiy kishilarning qurbon bo‘lishiga olib keladigan qo‘poruvchilikni amalga oshirishga e’tibor berilmoqda. ekspertlarning fikricha, bunday harakatlar birinchi navbatda nobud bo‘lganlardan ko‘ra, uning guvohlariga qaratilgan. 2. global terrorizmga qarshi global hamkorlikning yo‘nalishlari. xalqaro terrorchilik harakatlarining asosiy belgilari: – xalqaro huquq himoyasidagi ob’ekt yoki sub’ektlarga qarshi qaratilgani; – davlatlar chegaralarini buzish orqali amalga oshirilishi; – a’zolari ikki yoki undan ortiq davlat fuqarolari, shu jumladan, yollanma shaxslar bo‘lgan ekstremistik guruhlar tomonidan sodir etilishi; – ekstremistik guruhlar tarkibida qo‘poruvchilik harakatlari bo‘yicha xorijlik yo‘riqchilarning qatnashishi; – ekstremistik guruh a’zolarining boshqa davlatlar hududida tashkil etilgan maxsus lagerlarda tayyorgarlik ko‘rishi; – tayyorgarlik ko‘rish va qo‘poruvchilikni sodir etishda xorijiy davlatlar va …

4 / 29

i (r.a.) askarlaridan ajralib chiqqan, o‘zlarini haqiqiy musulmon, saflariga qo‘shilmaganlarni «dindan qaytgan» deb e’lon qilib, ularga qarshi murosasiz kurash olib borgan «xorijiylar» (arabcha– ajralib chiqqanlar, isyonchilar) diniy-siyosiy oqimi faoliyati fikrimizning isboti bo‘la oladi. xorijiylik yo‘nalishi va ta’limoti. xalifa usmon ibn affon (r.a.) (644-656) davriga kelib islom jamoasi ichida fitnalar paydo bo‘ldi. usmon (r.a.)ga uyushtirilgan suiqasd (656 y.) ham ana shu siyosiy kurashlarning natijasi edi. xalifa o‘ldirilgach, uning o‘rniga ali ibn abu tolib (r.a.) (656-661) saylandi. 657 yil (37 hijriy)da shomning (suriya) shimoli-sharqida joylashgan siffin mavzesida xalifa ali (r.a.) qo‘shini bilan u yerning hokimi muoviya (r.a.) qo‘shini o‘rtasida «jamal voqeasi»dan bir oy o‘tib, to‘qnashuv sodir bo‘lgan. ushbu to‘qnashuv 656 yil uchinchi xalifa usmonning (r.a.) o‘ldirilishi munosabati bilan ali (r.a.) va muoviya (r.a.) tarafdorlari o‘rtasidagi keskin qarama-qarshiliklar sabab bo‘ldi. marhum xalifaning yaqin qarindoshi bo‘lgan muoviya (r.a.) xalifalik taxtini egallagan ali (r.a.)dan aybdor jinoyatchilarni jazolashni talab qilib, shundan so‘nggina ali (r.a.)ga bay’at qilishni …

5 / 29

odiga ko‘ra, sahobiylar orasida yuz bergan bu vaziyatlarda ular ayblanmay, ularning bari haqni izlagan mujtahidlar hisoblanadilar. umumiy qoidaga asoslanib, ulardan qaysi birlari to‘g‘ri ijtihod qilgan bo‘lsalar, ikki ajr, xato ijtihod qilgan tarafga esa bir ajr beriladi. xalifa ali (r.a.) bilan muoviya (r.a.) o‘rtasidagi tuzilgan bitimdan kufa yaqinida turgan 12 ming kishidan iborat qo‘shinning bir qismi norozi bo‘ldi. ular «hukm chiqarish faqat allohning iznidadir», degan shior bilan qo‘shinni tark etib, kufa yaqinidagi harura qishlog‘iga ketdilar. bu firqaning kufadagi «xypyj» (bo‘ysunmaslik) voqeasi ularning «xavorij» (qarshi chiquvchilar) nomini olishlariga sabab bo‘ldi. bu voqea harura qishlog‘ida yuz berganligi bois avvaliga ularni «haruriylar» deb ham ataganlar. ular o‘zlarini «shurot» (jonlarini alloh yo‘lida tikkan kishilar) deb nomlaganlar. yana ularning «muhakkima» («hukm allohning iznida» deguvchilar) degan nomlari ham bo‘lgan. xorijiylar o‘zlariga abdulloh ibn vahb ar-rosibiyni amir etib saylab, ali (r.a.) va muoviya (r.a.)ni yo‘q qilish payiga tushdilar. xalifa ali (r.a.)ni 661 yilda xorijiy abdurrahmon ibn muljam o‘ldirgach, …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi"

11-ma’ruza mavzu: dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi. reja: 1. xalqaro tashkilotlarning terrorizmga qarshi kurashi. 2. global terrorizmga qarshi global hamkorlikning yoʻnalishlari: bmtning global antiterror strategiyasining asosiy yoʻnalishlari. 3. shanxay hamkorlik tashkiloti va mintaqaviy antiterror tuzulmasi faoliyatining ahamiyati. 4. oʻzbekistonning terrorizmga qarshi kurash tajribasi. terror – ommaviy va siyosiy maqsadlarga erishish uchun zo‘ravonlikdan hamda zo‘ravonlik qilish bilan tahdid solishdan muntazam foydalanishdir. shunday qilib, «terror» dushmanni jismoniy zo‘ravonlik yo‘li bilan qo‘rqitish, hatto uni jismonan yo‘q qilishni anglatadi. «terrorizm» esa terror amaliyotidir. bu ikki tushunchani shu tarzda chegaralash maqbul bo‘lsa, u holda ...

This file contains 29 pages in DOCX format (44.4 KB). To download "dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyo hamjamiyatining ekstremiz… DOCX 29 pages Free download Telegram