eksprimental psixologiya 2- mavzu

PDF 13 pages 257.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 257.8 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

eksprimental psixologiya 2- mavzu test va o‘lchov nazariyalari. 1. o’lchov nazariyalari. 2. dastlabki ma’lumotlarni natijalarni qayta ishlash va dastlabki xulosalar. 3. natijalarni izohlash va taqdim etish. psixodiagnostikaning rivojlanish tarixi ko‘p asrlarga borib taqaladi. individual psixologik farqlarni aniqlashga mo‘ljallangan dastlabki testlar 4000 yil oldin ma`lum bo‘lgan. qadimgi madaniyat tarixini o‘rganish bunga yaqqol misol bo‘la oladi. qadimgi xitoyda xristos tug`ilishidan 2200 yil oldin shasxning ko‘p xususiyatlarini qamrab olgan amaldorlarni tanlash tizimi yaratilgan. bunda amaldorlarning ko‘pgina xislatlariga: jumladan, chiroyli yozuvdan - kundalik xulq-atvorigacha e`tibor berilgan. platon insonlarni bir-biridan farqlaydigan tug`ma layoqatlarning ahamiyatini yaxshi tushungan. har uch yilda imperator huzurida olti yo‘nalish bo‘yicha: musiqa chalish, kamon otish, chavandozlik, yozish, o‘qish, marosimlarni bilish kabi sinov mashg`ulotlari amalga oshirib borilgan. masalan, eramizdan avvalgi vi-v asr qadimgi yunonistonda pifagor o‘z maktabiga kelganlarni qabul qilishda ularga dastlab qiyin matematik masala bergan masalani echgan odam darhol o‘qishga qabul qilingan, masalani echa olmagan odamni esa maxsus zalga olib kirishgan. bu …

2 / 13

kuzatish, so‘rovnoma, hujjatlarni tahlil qilish metodlari paydo bo‘ldi. bu davrda psixodiagnostika qat`iy bo‘lmagan, ixtiyoriy xarakterga ega bo‘lib, bir bemorni bir xil metod yordamida vrachlarning kuzatishlariga asoslangan. bu davrda psixodiagnostika metodlari sifat xarakteriga ega bo‘ldi. masalan, frantsuz shifokori j.eskirol aqli zaiflikning har xil shakllarini o‘rganib, intellektni o‘lchashda nutqning rivojlanishiga e`tibor berish kerak degan xulosaga keldi (e.segen aqli zaif bolalarni tashxis qilish testini ishlab chiqdi). xix asrning ikkinchi yarmida psixologiya fani individual farqlarni miqdoriy ifodalash imkoniyatiga ega bo‘ladi. ayniqsa, bunga v.vundt tomonidan dastlabki eksperimental laboraloriyaning ochilishi va veber, fexner ishlari turtki bo‘ldi. xx asrning 20-yillarida psixodiagnostika mustaqil fan sifatida rivojlanadi. bunga quyidagi tarixiy hodisalar asosiy sabab bo‘lib 1884 yil angliyada f.galton tomonidan antropometrik laboratoriya tashkil etilishi xizmat qiladi. rus psixologiyasida diagnostik metodlardan foydalanish o’z tarixiga ega. bu jarayonda shartli ravishda 2 bosqichni ajratish mumkin. birinchi bosqich o’tgan asr 20-yillarining boshidan 30 yillar o’rtasigacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. bu davrda pedagogika va …

3 / 13

y to’siq yuzaga keldi. mashhur rus psixologi l.s.vigotskiy shaxs psixik taraqqiyoti xususiyatlarini o’rganishga muhim hissa qo’shdi. uning ta'limoti insonga xos bo’lgan psixik jarayonlar va inson ongining tarixiy rivojlanishiga bag’ishlandi. uning fikricha, bolalar psixik taraqqiyoti insoniyat madaniyatini o’zlashtirishi natijasida ro’y beradi. bunda shaxs shakllanishida ta'lim va tarbiya jarayonlari yetakchi ro’l o’ynaydi. psixodiagnostikaning rivojlanishidagi ikkinchi bosqich 50 – 60 -yillarga to’g’ri keladi. bu davrda aqliy taraqqiyotni o’rganishga katta e'tibor berildi. jumladan, a.a.lyublinskaya tadqiqotlarida nutq va uning funktsiyalarining rivojlanish xususiyatlari o’rganilgan. a.r.luriya rahbarligida faoliyatni boshqarishda nutqning roli o’rganildi. a.n.leontev va a.v.zaporojets rahbarligida asosiy psixik jarayonlarning rivojlanishida faoliyatning ro’li o’rganilgan. d.b.elkonin rahbarligida nutqning rivojlanishi va bog’cha davrida o’yinning yetakchi faoliyat turi sifatidagi ro’li aniqlandi. bu tadqiqotlardan olingan natijalar bolalar uchun ta'lim va tarbiya dasturlarini tuzishda asos bo’lib xizmat qildi. rus psixologlari tomonidan ishlab chiqilgan aqliy taraqqiyotni sifatiy tahlil qilish tamoyili qator vazifalarni hal qilishda o’z mahsuldorligini namoyon qildi va ko’pgina tadqiqotlarda o’z aksini topdi …

4 / 13

. k.k.platonov (1974) psixologik diagnostikani psixik hodisalarning xossa va xususiyatlarini o‗rganish haqidagi fan, deb hisoblagan. k.n.gurevich (1974) esa insonlarni psixologik va psixofiziologik belgilari bo’yicha ajratish va tavsiflash metodlari haqidagi fan deb hisoblaydi. v.v.stolin va a.g.shmelev (1984) psixodiagnostikani psixologik diagnoz qo’yish haqidagi fan deb bilishgan. diagnoz (tashxis) – sinaluvchining alohida ko’rsatkich va xarakteristikalarini chuqur tahlil qilish asosida uning xususiyati va holati haqidagi xulosadir. shu bilan birga psixodiagnostik tadqiqot, eksperimental tadqiqotdan tubdan farq qiladi. psixodiagnostik tadqiqotda aniq individ, individlar guruhi haqida ma'lumot olinadi, eksperimental tadqiqotda nazariy faraz tekshiriladi. shuning hisobiga psixodiagnostika maxsus metodik tamoyillarga bo’ysunadi. lekin psixologik diagnostikaga turlicha ta'rif berishlariga qaramasdan, uning asosiy tushunchasi «psixologik diagnoz» tushunchasi bo’lib qoladi. hayotda biz kasalxonalarda turli kasalliklarga diagnoz (tashxis) qo’yishlariga o’rganib qolganmiz. bunda tashxisning to’g’riligi tekshirishning turli klinik metodlaridan foydalanishga bog’liq bo’ladi. qator hollarda bunday diagnostika murakkab apparaturali test metodlaridan foydalangandan keyingina mumkin bo’ladi. eksperimental diagnostikada ham tadqiqotchi turli metodlar, apparaturali testlardan foydalanadi. olingan …

5 / 13

rimental psixologiya fani ham o‘zining rivojlanish tarixiga egadir. eksperimental psixologiya mustaqil fan sifatida xix asr o‘rtalarida rivojlana boshladi. psixologiyada eksperimental tadqiqotlarni qo‘llanilishi va rivojlanishi bu fanning ilmiy-amaliy asosga ega ekanligini yana bir bor ko‘rsatib berdi. mashhur ingliz olimi f.gal‘ton 1884 –1885 yillar davomida bir necha seriyalardan iborat tajribalar o‘tkazdi. bunda 5 dan 80 yoshgacha bo‘lgan hoxlovchilar arzimagan haq evaziga laboratoriyada o‘z kuchi, reaktsiya tezligi; organizmning xislatlarini 17 ko‘rsatkich bo‘yicha tekshirishlari lozim edi. bu ko‘rsatkichlar qatoriga shuningdek, bo‘yi, oq‘irlik, o‘pkaning tiriklik siq‘imi, kaft va musht kuchi, harflarni eslab qolish qobiliyati, ko‘rish o‘tkirligi, rangni farqlash kabi ko‘rsatkichlar ham kiritildi. to‘liq dastur bo‘yicha hammasi bo‘lib 9337 kishi tekshirilib chiqildi. f.galtonning fikriga ko‘ra, testni o‘tkazish eksperimentni talab etadi. shunday qilib, eksperiment fanning haqiqiy asosi, poydevori deb qarala boshlandi. bu haqida dj.kettell ham ta‘kidlab o‘tgan: qachonki asosini eksperiment va o‘lchash, aniqlash tashkil qilar ekan, shundagina psixologiya haqiqiy va aniq fan bo‘lishi mumkin. 1890 yilda nashr …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eksprimental psixologiya 2- mavzu"

eksprimental psixologiya 2- mavzu test va o‘lchov nazariyalari. 1. o’lchov nazariyalari. 2. dastlabki ma’lumotlarni natijalarni qayta ishlash va dastlabki xulosalar. 3. natijalarni izohlash va taqdim etish. psixodiagnostikaning rivojlanish tarixi ko‘p asrlarga borib taqaladi. individual psixologik farqlarni aniqlashga mo‘ljallangan dastlabki testlar 4000 yil oldin ma`lum bo‘lgan. qadimgi madaniyat tarixini o‘rganish bunga yaqqol misol bo‘la oladi. qadimgi xitoyda xristos tug`ilishidan 2200 yil oldin shasxning ko‘p xususiyatlarini qamrab olgan amaldorlarni tanlash tizimi yaratilgan. bunda amaldorlarning ko‘pgina xislatlariga: jumladan, chiroyli yozuvdan - kundalik xulq-atvorigacha e`tibor berilgan. platon insonlarni bir-biridan farqlaydigan tug`ma layoqatlarning ahamiyatini yaxshi tushungan...

This file contains 13 pages in PDF format (257.8 KB). To download "eksprimental psixologiya 2- mavzu", click the Telegram button on the left.

Tags: eksprimental psixologiya 2- mav… PDF 13 pages Free download Telegram