metallarni ishlash

PPTX 13 pages 363.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 363.7 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

termik xossalar va usullar.teplofizik jarayonlar va fazaviy o’tishlar.derivatografiya –termik tahlil.termik suyuqlanish va oquvchanlik.reometriya va termoreogrammalar termik xossalar va usullar.teplofizik jarayonlar va fazaviy o’tishlar.derivatografiya –termik tahlil.termik suyuqlanish va oquvchanlik.reometriya va termoreogrammalar metallarni ishlash - metallar va qotishmalarga issiqlik (termik), mexanik, kimyoviy ishlov berishda bajariladigan ishlar majmui. metallarni termik ishlash — metall va qotishmalarning xossalarini (ichki tuzilishini) oʻzgartirish uchun qoʻllanadigan amallar: yumshatish, toblash, normallash, boʻshatish, yaxshilash, chiniqtirish, kimyoviytermik ishlash, passivlash. yumshatish — metallarni maʼlum temperaturagacha qizdirib, shu temperaturada maʼlum vaqt tutib turgach, asta-sekin, baʼzan, pech bilan birga sovitish; bunda metallarning xossalari oʻzgaradi. natijada metallarning bol-gʻalanuvchanligi va plastikligi oshadi, magnitlanish va boshqa xususiyatlari yaxshilanadi. toblash — metallarni maʼlum temperaturagacha qizdirib, tez sovitish; bunda metallarning bir xil boʻlmagan struktura holatlari mustahkamlanadi, metallarning xususiyati turlicha oʻzgaradi. normallash — kam (0,3% gacha) va oʻrtacha (0,3—0,6%) uglerodli poʻlatni, taxminan, 800—950° gacha qizdirib, havoda sovitish; bunda poʻlat tarkibidagi yirik donachalar kichrayadi, poʻlatning mustahkamligi, plastikligi va qovushqoqligi oshadi. yaxshilash …

2 / 13

urada bir oz sovitish. bunda metall buyumlar sirtqi qatlamlarining kimyoviy tarkibi, strukturasi va xususiyati oʻzgaradi. bunga azotlash, xromlash, metallash va boshqalar kiradi. fazaviy o’tishlar biz suyuq gazsimon holatlarning qattiq holatga o’tishi, ya’ni kristallanish va aksincha o’tish, erish va qaynashni bilamiz. suyuqlikning bug’ga o’tishini -bug’lanishni va aksincha o’tish - kondensatsiyani ham bilamiz. bu barcha fazaviy o’tishlarda jism yoki tegishli o’tishning yashirin issiqligi (erish isiqqligi, bug’lanish issiqliki va h.k) sifatida energiya ajratadi yoki energiya yutadi. energiyaning yoki energiya bilan bog’liq bo’lgan boshqa kattaliklar, masalan, zichlikning sakrashsimon o’zgarishi bilan boradigan fazaviy o’tishlar birinchi tur fazaviy o’tishlar deb ataladi. birinchi tur fazaviy o’tishlar uchun modda xossalarining sakrashsimon, ya’ni juda qisqa temperaturalar intervalida o’zgarishi xarakterlidir. binobarin, aniq o’tish temperaturasi yoki o’tish nuqtasi haqida, masalan, qaynash nuqtasi, erish nuqtasi va hokazo haqida gapirish mumkin. fazaviy o’tishlar temperaturalari tashqi parametr - p bosimga bog’liq; berilgan temperaturada o’tish sodir bo’ladi. fazaviy muvozanat chizig’i bizga ma’lum bo’lgan klapeyron-klauzius tenglamasi …

3 / 13

tg). isitganda bir moddada sodir bo’ladigan jarayonlar uning massasining o’zgarishi bilan birga kechadi. nozik termabalanslar yordamida massaning o’zgarishi bilan birga keladigan o’zgarishlarni ro’yxatdan o’tkazish mumkin. 143 termogravimetriya usulining ma’nosi moddaning qizdirilganda uning massasini o’zgartirish orqali mutlaqo har qanday o’zgarishlarni o’rganishdir. termogravimetriya quyidagilarga bo’linadi: a) izotermik; b) doimiy ravishda qayd etiladigan dinamik; c) kvazistatik yoki bosqichli. metallga biror kuch ta’sir ettirilganda geometrik shaklini o’zgartirish deformatsiya deyiladi. deformatsiya natijasida metallarning kristall panjarasi o’zgaradi. panjara tugunchalaridagi atomlar o’z o’rnidan siljiydi. normal temperaturada metallning deformatsiyasi uch bosqichdan: elastik va plastik d eformatsiyalardan hamda yemirilishdan iborat bo’ladi. metallning elastiklik xossalari atomlararo ta’sir kuchlaridan kelib chiqadi, shuning uchun metall qizdirilganda elastiklik moduli pasayadi, chunki temperaturaning ko’tarilish natijasida metallning kristall panjarasidagi atomlararo masofa kattalashadi, binobarin, atomlarning o’zaro tortishuv kuchi zaiflashadi. metallga ta’sir ettirilgan kuch olingandan keyin metall asli holiga (shakliga) kelmasa, ya’ni unda qoldiq deformatsiya hosil bo’lsa, bunday deformatsiya plastik deformatsiya deyiladi. metallda plastik deformatsiya shu metallga …

4 / 13

uchun yuqori kuchlanishlarda namoyon boʻladi. agar material o. xususiyatiga ega boʻlmasa, unga shartli o. chegarasi qoʻyiladi (bu namuna uzunligini 0,2% uzaytiradigan nagruzka vujudga keltiradigan kuchlanishga teng). metallarni qizdirib hamda sovuklayin bosim bilan ishlashda o. xossasidan foydalaniladi. [ deformatsiyani o’lchash usuli qanchalik aniq bo’lsa, a nuqta shunchalik past turadi. texnik o’lchashlarda namuna uzunligining yoki boshqa o’lchamining 0,2 protsentiga teng qoldiq deformatsiya hosil qiladigan kuchlanish xarakteristikasi qabul qilingan, bu xarakteristika oquvchanlik chegarasi deb ataladi va σo yoki σoq bilan belgilanadi. suyuqlanish – moddaning qattiq kristall holatdan suyuq holatga utishi; issiqlik yutilishi bilan kechadigan jarayon. suyuqlanayotgan moddaning tarkibi oʻzgarmasa kongurent suyuqlanish, oʻzgarsa inkongurent suyuqlanish deyiladi. suyuqlanish jarayonida moddaning tartibli kristall tuzilishi buziladi, kristallar yuzasida va kristallitlarning oʻzaro chegaralari yaqinida suyuq mikrotomchilar paydo boʻladi. qizdirilgan sayin bu mikrotomchilar yiriklashadi va bir-biriga quyilib, suyuq faza boʻlib shakllanadi, kristallar esa fragmentlar shakliga oʻtib to toʻliq yoʻqolgunga qadar oʻlchamlari kichiklashadi. mayda kristall polidispers moddalarning suyuq holatga oʻtishi …

5 / 13

taʼsiri va kuchlanish relaksatsiyasi) hodisalari ko’riladi. reologiya iborasini ilk bor amerikalik olim yu. bingam kiritgan va rasman 1929-yilda qabul qilingan. reologiya muammolari texnikada turli ishchi jarayonlari texnologiyasini yaratishda har xil materiallar (metall, polimer, grunt, beton, oziqovqat mahsulotlari va b.)ga taalluqli loyihalash va konstruktorlik hisoblash ishlari va bilanda ko’p uchraydi. reologiyaning bir necha eksperimental reologiya (reometriya) moddalarning turli reologik xususiyatlarini maxsus asboblar va sinash mashinalari yordamida o’rganadi. mikroreologiya mikrohajmlar (dispers tizimlardagi dispers fazasi zarrachasi) dagi deformatsiya va oqish jarayonlarini o’rganadi image4.png image3.png image2.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallarni ishlash"

termik xossalar va usullar.teplofizik jarayonlar va fazaviy o’tishlar.derivatografiya –termik tahlil.termik suyuqlanish va oquvchanlik.reometriya va termoreogrammalar termik xossalar va usullar.teplofizik jarayonlar va fazaviy o’tishlar.derivatografiya –termik tahlil.termik suyuqlanish va oquvchanlik.reometriya va termoreogrammalar metallarni ishlash - metallar va qotishmalarga issiqlik (termik), mexanik, kimyoviy ishlov berishda bajariladigan ishlar majmui. metallarni termik ishlash — metall va qotishmalarning xossalarini (ichki tuzilishini) oʻzgartirish uchun qoʻllanadigan amallar: yumshatish, toblash, normallash, boʻshatish, yaxshilash, chiniqtirish, kimyoviytermik ishlash, passivlash. yumshatish — metallarni maʼlum temperaturagacha qizdirib, shu temperaturada maʼlum vaqt tutib turgach,...

This file contains 13 pages in PPTX format (363.7 KB). To download "metallarni ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: metallarni ishlash PPTX 13 pages Free download Telegram