metallar mavzusini o'qitishda axborot texnologiyalaridan foydalanish

PPTX 11 sahifa 645,8 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 645,8 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

metallar mavzusini o'qitishda axborot texnalogiyalaridan foydalanish metallar mavzusini o'qitishda axborot texnalogiyalaridan foydalanish metallarning kimyoviy xossalari. metall atomlari o’zining valent elektronlarini oson berib, musbat zaryadlangan ionga aylanish xususiyatiga ega. tipik metallar hech qachon elektronlar biriktirib olmaydi; ularning ionlari hamma vaqt musbat zaryadlangan bo’ladi. shuning uchun metallar «elektromusbat» elementlar deyiladi. metallar elektronlarini oson yo’qotib, ionlarga aylanadi: me e  me+ demak, metallar qaytaruvchilardir. shuningdek: metallarning ion radiusi qancha katta va zaryadi kichiq bo’lsa, metall shuncha kuchli asos xossa namoyon qiladi; metallarning ion radiusi kichik va ion zaryadi katta bo’lsa, metall kislota xossasini shuncha kuchli namoyon qiladi. guruhlarda atom massasining, ya’ni zaryadlar sonining ortishi bilan metallik xossasi ham ortadi. davrlarda esa zaryadlar sonini ortishi bilan metallik xossasi susayadi. metallarning faolligini bir-biriga taqqoslab o’rganish uchun, har xil reaksiyalardan foydalanish mumkin. bu maqsadda, metallarning tuzlaridan shu metallarni boshqa metallar siqib chiqarish reaksiyasidan foydalanish ayniqsa qulaydir. masalan, misning biror tuzi eritmasiga bir bo’lak temir tashlaymiz. temir …

2 / 11

aganda oson berishini, temir ionlari esa elektronlarini mis atomlari va ionlarga qaraganda qiyinrok biriktirib olishini ko’rsatadi. metallarning “siqib chiqarish qatori”da vodorodning o’rnini aniqlash uchun beketov quyidagi tajriba qilib ko’rdi. egilgan shisha tirsaklariga metall tuzining eritmasi, kislota va rux ayrim-ayrim qilib solinadi. nayning og’zi kavsharlab quyiladi, shundan keyin, rux kislotaga tushadigan qilib va ajralib chiqayotgan vodorod ostida tuz eritmasiga ta’sir etadigan qilib, nay qiyalatiladi. nayning tuz eritmasi bor tirsagida bo’layotgan hodisalarni kuzatib, vodorod metallni siqib chiqarayotgan yoki siqib chiqarmayotganligini bilish mumkin bo’ladi. beketov xuddi ana shunday tajribalarga asoslanib,” siqib chiqarish qatori”da vodorod qo’rg’oshindan keyingi o’rinda turadi va o’zidan keyingi metallarni: mis, simob, kumush, oltin va platinani ularning tuzlari eritmasidan siqib chiqara oladi (qaytara oladi) degan xulosaga keldi. metallarni bu xossasiga asoslanib, beketov quyidagi qatorini yaratdi: li, k, sa, na, mg, al, mn, zn, fe, cd, co, ni, sn, pb, h, cu, sb, bi, hg, ag, pt, au metallarning kimyoviy xossalari. metallarning …

3 / 11

. eng faol metallar odatdagi sharoitda suvdan vodorodni siqib chiqaradi va ishqor hosil qiladi: 2na + 2h2o = 2naoh + h2↑ ca + 2h2o = ca(oh)2 + h2↑ faolligi kamroq bo’lgan metallar o’ta qizigan bug’ holida suvdan vodorodni siqib chiqaradi va oksidlar hosil qiladi: 3fe + 4h2o = fe3o4 + 4h2↑ suyultirilgan va kislorodsiz kislotalar bilan reaksiyaga kirishib, ulardan vodorodni siqib chiqaradi: zn + 2hci = znci2 + h2↑ kuchlanishlar qatorida vodoroddan keyin turgan metallar uni suvdan va kislotalardan siqib chiqara olmaydi, balki kislotalar bilan vodorodni siqib chiqarmay turib, oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari kirishadi: cu + 2h2so4 = cuso4 + so2 + 2h2o barcha hollarda reaksiyaga kirishuvchi metallar oksidlanadi. metallarning oksidlanishi metallar metalmaslar bilan bevosita o’zaro ta’sir ettirilganda ham kuzatiladi: 2na+s=na2s 2fe + 3c12 = 2fecl3 metallarning ko’pchiligi kislorod bilan reaksiyaga kirishib, har xil tarkibli oksidlar hosil qiladi, ya’ni e2o, eo, e2o2 image1.png image2.jpg image3.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 11

metallar mavzusini o'qitishda axborot texnologiyalaridan foydalanish - Page 4

5 / 11

metallar mavzusini o'qitishda axborot texnologiyalaridan foydalanish - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"metallar mavzusini o'qitishda axborot texnologiyalaridan foydalanish" haqida

metallar mavzusini o'qitishda axborot texnalogiyalaridan foydalanish metallar mavzusini o'qitishda axborot texnalogiyalaridan foydalanish metallarning kimyoviy xossalari. metall atomlari o’zining valent elektronlarini oson berib, musbat zaryadlangan ionga aylanish xususiyatiga ega. tipik metallar hech qachon elektronlar biriktirib olmaydi; ularning ionlari hamma vaqt musbat zaryadlangan bo’ladi. shuning uchun metallar «elektromusbat» elementlar deyiladi. metallar elektronlarini oson yo’qotib, ionlarga aylanadi: me e  me+ demak, metallar qaytaruvchilardir. shuningdek: metallarning ion radiusi qancha katta va zaryadi kichiq bo’lsa, metall shuncha kuchli asos xossa namoyon qiladi; metallarning ion radiusi kichik va ion zaryadi katta bo’lsa, metall kislota xossasini shuncha kuchli namoyon...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (645,8 KB). "metallar mavzusini o'qitishda axborot texnologiyalaridan foydalanish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: metallar mavzusini o'qitishda a… PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram