kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari

PPTX 23 sahifa 261,6 KB Bepul yuklash

23 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 261,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 23

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 23

mavzu:kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari reja: kompleks birikmalar. koordinatsion birikmalarni olish. verner nazariyasi. koordinatsion birikma hosil qiluvchilalar va liganlar. koordinatsion birikma xillari. koordinatsion birikmalar sinflari. kompleks birikmalarda bog’lanish tabiati kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari kompleks birikma hatto eritmalarda ham mustaqilligini saqlab qolishga intiladi, ionlarga ham dissotsilanadi. markaziy ionining musbat zaryadi uni qurshab turgan ligandlar manfiy zaryadlari yig‘indisidan ortiq bо‘lsa, bunday kompleks — k a t i o n k o m p l ye k s , markaziy ionning zaryadi uni qurshab turgan ligandlar zaryadlarining yig‘indisidan kichik bо‘lsa, a n i o n k o m p l ye k s , markaziy ionning zaryadi bilan ligandlar zaryadlarining yig‘indisi orasidagi ayirma nolga teng bо‘lsa, n ye y t r a l k o m p l ye k s deb ataladi. kompleks birikmalar t a b i a t d a k о‘ p …

2 / 23

tuvchi bilan yaxshi aralashadigan boshqa biror erituvchidan oz – oz qо‘sha borib chо‘ktirishdan ekstraksiya usulidan foydalaniladi. ba’zi kompleks birikma juda tez hosil bо‘ladi. masalan, cuso4 eritmasiga nh4oh eritmasi qо‘shilishi bilanoq tо‘q kо‘k tusli kompleks [cu (nh3)4] so4 hosil bо‘ladi. reaksion aralashmaga etil spirt qushib, bu koordinatsion birikmani kristall holida ajratib olish mumkin. bu birikmada cu2+ markaziy ion, nh3 molekulalari esa liganddir. lekin ba’zan koordinatsion birikma hosil qilish uchun tajribani uzoq vaqt ma’lum sharoitda olib borishga tо‘g‘ri keladi. ba’zan, bir koordinatsion birikma hosil qilish uchun avval shu elementning boshqa koordinatsion birikmasini olib, sо‘ngra u bilan tegishli reaksiyalarni о‘tkazish natijasida mо‘ljallangan birikma hosil qilinadi. masalan, k3 [rh (c2o4)3 ] tarkibli koordinatsion birikma olish uchun k2 [rncl6] ning suvdagi eritmasini k2c2o4 eritmasi bilan 1000s da 2 soat qizdirishga tо‘g‘ri keladi. koordinatsion birikmalar olishda quyidagi sintez usullar idan foydalaniladi : muvozanatli va 2) genealogik sintezlar. m u v o z a n a t …

3 / 23

ye a l o g i k sintezda mahsulotning tuzilishi dastlabki moddalar tuzilishiga о‘xshash bо‘ladi. bunda reaksiya mexanizmi muhim ahamiyatga ega. bu holda ham mahsulotning energetik jihatdan afzalligi imkoni boricha о‘z kuchini saqlab qoladi. 1893 yilda a.verner kompleks birikmalarning tuzilishi haqida yangi nazariya yaratdi. bu nazariya quyidagi uch banddan iborat : ayrim elementlar о‘zining asosiy valentliklaridan tashqari, yana qо‘shimcha valentlik namoyon qila oladi ; har qaysi element о‘zining asosiy va qо‘shimcha valentligini tо‘yintirishga intiladi ; markaziy atomning qо‘shimcha valentligi fazoda ma’lum yо‘nalishga ega bо‘ladi. verner nazariyasi koordinatsion nazariya deb ataladi. verner nazariyasi. vernerning fikricha birinchi tartibdagi birikmalar asosiy valentlik hisobiga, koordinatsion birikmalar esa qо‘shimcha valentlik hisobiga hosil bо‘ladi. masalan, ptcl4 bilan kcl birikib, ptcl42kclni hosil qilganida pt va cl ionlari о‘zlarining asosiy valentligidan tashqari yana qо‘shimcha valentlik namoyon qiladi: bu yerda, tutuash chiziqlar asosiy valentlikni, uzlukli chiziqlar qо‘shimcha valentlikni kо‘rsatadi.hozirgi zamon termini bilan aytganda asosiy valentlik elementning ayni birikmadagi oksidlanish …

4 / 23

l qiluvchi zarracha elektron juftining akseptori vazifasini bajaradi. agar markaziy atom kimyoviy bog‘lanishda о‘zining bо‘sh s- orbitallari bilan ishtirok etsa, bu holda faqat σ (sigma) – bog‘lanish, agar bо‘sh r – orbitallar ham qatnashsa, σ- va π- bog‘lanishlar yuzaga keladi (u r-, d- yoki f – orbitallari bilan ishtirok etganida ham σ- va π- bog‘lanishlar kelib chiqadi). koordinatsion birikma hosil qiluvchilalar va liganlar. biz koordinatsion birikmalarni kation, anion va neytral koordinatsion birikmalar deb uch sinfga bо‘lgan edik. lekin verner nazariyasi yaratilgan davrda barcha koordinatsion birikmalarni ularning hosil bо‘lish sxemasiga qarab quyidagi ikkita katta sinfga bо‘lingan : a) biriktirib olish mahsulotlari, b) singdirilish mahsulotlari. masalan, agar bf3 ga hf qо‘shilsa, biriktirib olish mahsuloti hosil bо‘ladi : bf3 + hf → h [bf4] bu reaksiyada f- ioni ichki qavatda qoladi. singdirilish mahsulotlari : mis xloridga ammiak qо‘shilganida mis bilan ikkita xlor orasiga 4nh3 gо‘yo «pona» bо‘lib joylashadi : cucl2 + 4nh3 → …

5 / 23

kо‘p metallar bilan komplekslar hosil qildi. 2. gidratlar va akvakomplekslar. anoganik moddalarda suv molekulasi bilan birikib turg‘unligi turli bо‘lgan birikmalar hosil qilish hodisasi keng tarqalgan. ichki va sirtqi qavatida suv molekulalari tutgan koordinatsion birikmalar g i d r a t l a r deb nomlangan. agar suv molekulasi koordinatsion birikmalarda ligandlik vazifasini bajarsa, bunday birikmalarni a k v a – k o m p l ye k s l a r deb ataladi. tuzlar gidratlarining kristall panjarasida suv molekulalari joylashib qoladi ; buning ikkita sababi bor : birinchisi – ion dipol tortilishi bо‘lib, ikkinchisi – mustahkam vodorod bog‘lanishning mavjudligidir. suv molekulalari ba’zi kristallgidratlarda kristall panjara bо‘shlig‘ini tо‘latib, modda tuzilishini mustahkamlaydi ; aks holda, panjarada katta kation yoki anion borligi sababli kristall oson yemirilib ketadi. masalan, fesif6 · 6h2o va na2xeo6 · 8h2o barqaror kristallgidratlar jumlasiga kiradi, lekin fesif6 va na4xeo4 suvsiz holda mavjud emas. bunga sabab katta zaryadli anion (masalan, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 23 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari" haqida

mavzu:kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari reja: kompleks birikmalar. koordinatsion birikmalarni olish. verner nazariyasi. koordinatsion birikma hosil qiluvchilalar va liganlar. koordinatsion birikma xillari. koordinatsion birikmalar sinflari. kompleks birikmalarda bog’lanish tabiati kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari kompleks birikma hatto eritmalarda ham mustaqilligini saqlab qolishga intiladi, ionlarga ham dissotsilanadi. markaziy ionining musbat zaryadi uni qurshab turgan ligandlar manfiy zaryadlari yig‘indisidan ortiq bо‘lsa, bunday kompleks — k a t i o n k o m p l ye k s , markaziy ionning zaryadi uni qurshab turgan ligandlar zaryadlarining yig‘indisidan kichik bо‘lsa...

Bu fayl PPTX formatida 23 sahifadan iborat (261,6 KB). "kompleks birikmalar. vernerning koordinatsion nazariyasi. koordinatsion nazariyaning holatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kompleks birikmalar. vernerning… PPTX 23 sahifa Bepul yuklash Telegram