kimyoviy muvozanat

PPTX 12 pages 144.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 144.2 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

презентация powerpoint mavzu: kimyoviy muvozanat reja 1. qaytar va qaytmas reaktsiyalar. 2. kimyoviy muvozanat konstantasi 3. geterogen sistemali kimyoviy reaktsiyalar muvozanati. 4. kimyoviy muvozanatning siljishi. le-shatele printsipi. tayanch iboralar va tushunchalar: qaytar jarayon, qaytmas jarayon, kimyoviy muvozanat, dinamik muvozanat, kimyoviy muvozanatning siljishi, muvozanat kontsentratsiyasi, le – shatele printsipi, muvozanatga kontsentratsiya o’zgarishining ta‘siri, muvozanatga temperaturaning ta‘siri, muvozanatga bosimning ta‘siri. 1. qaytar va qaytmas reaktsiyalar. hamma kimyoviy reaktsiyalar to’liq borishiga, ya‘ni- unumiga qarab ikki sinfga bo’linadi.- bir tomonlama va ikkinchi tomonlama boruvchi reaktsiyalar. bir tomonlama boruvchi reaktsiyalarda jarayon faqat bir tomonga – mahsulotning hosil bo’lish tomonigagina boradi va dastlabki olingan moddalarning hammasi mahsulotga aylanadi, ya‘ni reaktsiya mahsuloti 100 % ga teng bo’ladi. kimyoviy jarayonlarning ko’pchiligi ikki qarama – qarshi yo’nalishda boradi, ya‘ni reaktsiya boshlangan vaqtda avval mahsulotlar hosil bo’ladi, birmuncha vaqt o’tgandan keyin bu mahsulotlar bir – biriga o’zaro ta‘sir etib, qisman, dastlabki moddalarga aylanadi, natijada, reaktsiya olib borilayotgan idishda aralashmasi hosil …

2 / 12

jarayonning bir yo’nalishini tomomila to’xtatib quyilgan xollardagina yuz beradi. bariy xlorid eritmasiga natriy sulfat eritmasi quyilganda bariy sulfat cho’kmasining tushishi natriy karbonat eritmasiga xlorid kislota ta‘sir etganda karbonat angidrid gazining ajralib chiqishi va boshqalar kimyoviy qaytmas jarayonlar uchun misol bo’la oladi. bariy sulfatning cho’kishi amalda qaytmas jarayondir, chunki baso4 oz bo’lsada suvda eriydi. ammo, bertole tuzi kclo3 ning parchalanishi yoki qo’rg’oshin azid pb3 n2 ning parchalanishi odatdagi sharoitda mutlaqo qaytmas jarayonlardir. reaktsiya mahsulotlari, odatda, bir-biri bilan ta‘sirlashib, dastlabki moddalarni hosil qilishi mumkin. masalan, co2 bilan н2 qizdirilganda o’zaro reaktsiyaga kirishadi, natijada uglerod (ii) – oksid va suv bug’i hosil buladi. shu sharoitning o’zida со va suv bug’i o’zaro ta‘sirlashib dastlabki moddalar со2 va н2 ni hosil qiladi. ikkala reaktsiyani ham bitta umumiy tenglama bilan ifodalash mumkin: со2 + н2 → со + н2о kimyoviy muvozanat holatida vaqt birligi ichida qancha mahsulot parchalansa, shuncha miqdor yangisi, hosil bo’ladi. shuning uchun ham …

3 / 12

a gomogen bo’lib, u suyuqliklardan iborat bo’lsa, muvozanat konstantasi, odatda кс bilan ifodalanadi. b) sistema faqat gazlardan iborat bo’lsa, muvozanat konstantasi, кр – bilan ifoda etiladi. ko’pgina reaktsiyalar bir xil sharoitda qarama-qarshi ikki tomonga boradi: dastlabki moddalardan turli mahsulotlar va mahsulotlardan dastlabki moddalar hosil bo’ladi. reaktsiya davom etgan sari, dastlabki moddalarning kontsentratsiyasi uzluksiz pasaya boradi, natijada massalar ta‘siri qonuniga muvofiq, to’g’ri reaktsiyaning tezligi ham kamayib boradi, mahsulotlar kontsentratsiyasi esa aksincha orta boradi, natijada teskari reaktsiyaning tezligi ham oshadi. nihoyat shunday bir payt keladiki, bu vaqtdan boshlab to’g’ri reaktsiyaning tezligi teskari reaktsiyaning tezligiga tenglashadi: bu vaqtda muvozanat qaror topadi. dastlabki moddalarning va mahsulotlarning kontsentratsiyasi o’zgarishdan to’xtaydi. olingan moddalarning bir qismi reaktsiyaga kirishmasdan qoladi. muvozanat qaror topgan vaqtda moddalar kontsentratsiyasi muvozanat kontsentratsiya yoki partsial bosim deyiladi. gaz aralashmasida ayrim gazlarning bosimi, ma‘lum moddaning partsial bosimi deyiladi. kimyoviy muvozanat holati, muvozanat konstantasi kattaligi bilan ifodalanadi. vodorod va yoddan vodorod yodid hosil bo’lish reaktsiyasi …

4 / 12

ak, kimyoviy muvozanatda harakat to’xtamaydi, chunki bu holat bir-biriga qarama-qarshi borayotgan ikki jarayon tezliklarining tenglashish holatidir: v1 = v2 bo’lsa 2 [ ] h [н2 ] [j2] = к2 [нj]2 ёки к1/к2 = (ix. 1 ) [ h 2 ][ 2 ] bu tenglamada [н2 ], [j2] va [нj] – reaktsiyada ishtirok etayotgan moddalarning muvozanat kontsentratsiyasi (ya‘ni н2 va j2 ning reaktsiyaga kirishmay qolgan kontsentratsiyalari bo’lsa, нj ning muvozanat qaror topganida hosil bo’lgan kontsentratsiyasidir). quyidagi ifoda k1 k2  km qiymati muvozanat konstantasi nomi bilan yuritiladi. demak, н2+j2  2нj muvozanatining konstantasi: [ h]2 км = [ h 2 ][ 2 ] bilan ifodalanib, bu tenglama ayni sistema uchun masalalar ta‘siri qonunini aks ettiradi. agar sistemada аа+вв  сс+дд tenglamasi bilan tasvirlanadigan muvozanat holati qaror topsa, uning konstantasi: [c ]c  [ д ]д km = (ix. 2) [ a]a  [ b]в tenglama bilan ifodalanadi. bu ifoda massalar ta‘siri …

5 / 12

yidagicha talqin qilinadi. geterogen sistemalardagi kimyoviy muvozanat uchun massalar ta‘siri qonunini tatbiq etishda qushimcha kiritishga to’g’ri keladi: suyuq va qattiq fazalardagi moddalarning gaz fazadagi partsial bosimlari o’zgarmas qiymatga ega bo’ladi va qiymatlar muvozanat konstantasi ifodasiga kiriitilmaydi. geterogen sistemada faqat gazsimon qismning partsial bosimigina (yoki eritma kontsentratsiyasigina) muvozanat konstanta ifodasiga yoziladi. masalan, ohaktosh сасо3 berk idishda qizdirilsa: сасо3 → сао + со2 reaktsiya sodir bo’lib, muvozanat qaror topadi. agar bu reaktsiya gaz fazada gomogen reaktsiya sifatida sodir bo’lsa edi, uning muvozanat konstantasi quyidagi tenglama bilan ifodalanar edi: pcao pco 2 [cao][ co2 ] км = ёки км = (ix. 3) p [caco ] caco3 3 lekin geterogen sistemada сао ва сасо3 bug’larining bosimi (рсасо3) ayni uchun, ularning nisbatini o’zgarmas qiymat bilan almashtirish mumkin: haroratda o’zgarmas kattaliklar bo’lgani 1 р сао : рсасо 3  к u vaktda рсо 2 км=к · bundan рсо 2 к м = соnst kelib chiqadi (const …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy muvozanat"

презентация powerpoint mavzu: kimyoviy muvozanat reja 1. qaytar va qaytmas reaktsiyalar. 2. kimyoviy muvozanat konstantasi 3. geterogen sistemali kimyoviy reaktsiyalar muvozanati. 4. kimyoviy muvozanatning siljishi. le-shatele printsipi. tayanch iboralar va tushunchalar: qaytar jarayon, qaytmas jarayon, kimyoviy muvozanat, dinamik muvozanat, kimyoviy muvozanatning siljishi, muvozanat kontsentratsiyasi, le – shatele printsipi, muvozanatga kontsentratsiya o’zgarishining ta‘siri, muvozanatga temperaturaning ta‘siri, muvozanatga bosimning ta‘siri. 1. qaytar va qaytmas reaktsiyalar. hamma kimyoviy reaktsiyalar to’liq borishiga, ya‘ni- unumiga qarab ikki sinfga bo’linadi.- bir tomonlama va ikkinchi tomonlama boruvchi reaktsiyalar. bir tomonlama boruvchi reaktsiyalarda jarayon faqat bir tomonga –...

This file contains 12 pages in PPTX format (144.2 KB). To download "kimyoviy muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy muvozanat PPTX 12 pages Free download Telegram