prokariot va eukariotlar bakteriyalarning struktura tuzilishi xujayralarning katta va kichik molekulalari

DOC 101.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523028183_70752.doc prokariot va eukariotlar bakteriyalarning struktura tuzilishi xujayralarning katta va kichik molekulalari reja: 1. prokariot bakteriyalarning struktura tuzilishi. 2. eukariot bakteriyalari haqida ma’lumot berish. 3. mikroorganizmlarning yadro apparati. bakteriyalarning doimiy va doimiy bo‘lmagan komponentlari. 4. mikroorganizmlar asosiy organogen elementlari bilan tanishish va ularning axamiyatini o‘rganish.uneversal elementlar bilan tanishish; 5. kichik molekulalar va katta molekulalar yoki makromolekulalarning axamiyatini tirik materiyaning tarkibiga kiruvchi asosiy kimyoviy moddalar bir ho‘jayrali va ko‘p hujayrali mavjudotlar uchun bir xil bo‘lsa-da, o‘ziga xos tuzilishlari sezilarli farq qiladi. masalan, hamma tirik mavjudotlarning hujayrasida proteinlar, nuklein kislotalar, polisaharidlar singari polimerlar bo‘ladi, lekin ular har bir tur uchun o‘ziga xosligi bilan ajralib turadi. jumladan, glikolaktil kislotalar faqat ma’lum bakteriyalar hujayra devorida; ipsimon zamburug‘lar hujayrasi oqsillari hayvonlar organizm oqsillaridan, garchi ular bir turdagi aminakislotalarga ega bo‘lsada, o‘zaro farq qiladi. turning nasliy tavsifi o‘ziga xosligini belgilovchi dnk, garchi bir xil g‘isht-bloklar–dezoksiriboza, fosfat kislotasi, ikkita purin (adenin, guanin) va ikkita pirimidin (timin, sitozin) …

ktiv birligining eng kichik miqdori 125–250 nm), penitsillinga chidamliligi, biror bir bakterial hosil qiluvchi shaklga o‘tolmasligi bilan ajralib turadi. mikoplazmalar shakliga ko‘ra halqasimon, ipsimon, tayoqchasimon, spiralsimon, bo‘lishi mumkin. hujayra devorining mavjud emasligi vaqtinchalik holat bo‘lib, u tashqi muhit omillari ta’siri (fermentlar, antibiotiklar) hisobiga yuzaga kelishi mumkin. bunda grammanfiy bakteriyalar hujayra devori mutlaqo mavjud bo‘lmagan protoplastlarni hosil qiladi. hujayra devori qisman mavjud bo‘lsa, sferoplast deb ataladi. l-shaklli bakteriyalarda (shotlandiyadagi lister nomli institut nomidan olingan) hujayra devori nuqsonli bo‘lib, ular qattiq ozuqa muhitlarida ko‘payadi va koloniyalarni hosil qiladi, ularning ayrimlari barqarorlashadi, boshqa birlari esa, ayniqsa, 15...30 % jelatin yoki 2,5 % agar-agar mavjud bo‘lganda, dastlabki hosil qiluvchi shakliga reversiya (lotincha reversio – qaytish so‘zidan) bo‘ladi. oqsil sintezi ingibitorlari, masalan, tetratsiklin guruhiga kiruvchi antibiotiklar bunday riversiyaga to‘sqinlik qiladi. shunday qilib, mikoplazmalarni protoplast, sferoplastlar va bakteriyalarning l-shakli bilan birlashtirish mumkin emas, chunki ular orasida genetik bog‘liqlik yo‘q. hujayra devori nuqsonli bakteriyalar mikoplazmalardan farqli ravishda …

. fermentativ gidrolizdan foydalanib, zamburug‘ hujayralaridan protoplastlar ajratib olish mumkin. zamburug‘larning hujayra devori bakteriyalarga qaraganda egiluvchan (rigid) va ko‘p qismi uglevod komponentlaridan tuzilgan. grammusbat bakteriyalar hujayra devorida uglevod saqlovchi polimerlar grammanfiy bakteriyalar hujayra devoriga nisbatan ko‘p bo‘ladi, lekin grammanfiy bakteriyalar arxitektonikasi buning oqibatida soddalashib qolmasdan, aksincha juda murrakablashib ketadi. hujayra devori bilan aks ettirilgan mikroorganizmlar yuzasi silliq bo‘lmaydi. buni elektron mikroskop orqali olingan rasmlarda ko‘rish mumkin. pusht hujayra-sporalari yuzasi o‘ziga xos xilma xillik bilan ajralib turadi. prokariotlarda membranani tilakoidlar, fikoblisomalar, aerosomalar, xlorosomalar va karboksisomalar tashkil etadi. oxirgi uchta organellarda membrana hosil bo‘lishi oxirigacha o‘rganilgan emas. tilakoidlar tashqi tomoniga fikobilisomalar birikkan elementar membranalar tizimidan iborat. aerosomalar yoki gazli vakuollar fototrofli va xemotrofli suv bakteriyalarida (sianobakteriya, qirmizi oltingugurt bakteriyalari, yashil bakteriya, ba’zi arxeobakteriyalarda) mavjud bo‘ladi. ular gaz pufakchalaridan tashkil topgan bo‘lib, tuzilishi 75x(200–1000) nm o‘lchamli, qalinligi 2 nm ga teng membrana bilan o‘ralgan konussimon uchli kovak silindr shaklida bo‘ladi. pufakchalar membranasi orqali …

an. karboksisomalar yoki poliedralli tana (50–500 nm) fotosintez qiluvchi ba’zi xemilitotrofli (masalan, nitrifitsiyalanadigan) bakteriyalarda uchraydi. bakteriyalar qalinligi 3,5 nm bo‘lgan bir qavatli mebrana bilan o‘ralgan. ularda so2 ni fiksatsiya jarayonida asosiy vazifani bajaruvchi ribulozodifosfatkarboksilaza yoki karboksidismutaza mavjud. eukariotik mikroorganizmlarda hujayra membranasi endoplazmatik retikulum bilan uzviy bog‘langan. membrana va retikulum uch qavatdan iborat. pereplazmatik bo‘shliqqa qaragan yuza qavatida diametri 11 nm bo‘lgan bittadan joylashgan subbirlik bor; ichki sitoplazmaga qaragan tomonda esa bu subbirlik guruhlangan bo‘lib, 2–5 va undan ko‘pdir. ular fermentlar kompleksi bo‘lishi mumkin degan taxmin mavjud. endoplazmatik retikulum silliq va g‘adir-budir bo‘ladi. unga tashkiliy moddani sintezlovchi oqsil - ribosamalar yaqin joylashadi. retikulum hisobiga hujayra o‘ziga xos bo‘limcha (kompartment)larga bo‘linadi. endoplazmatik retikulum yadroga so‘riladi va shuning hisobiga yadro membranasi hosil bo‘ladi. u mikroskop orqali hujayrada kuzatsa bo‘ladigan kanallar, pufakchalar va sisternalar tizimini tashkil etadi. miqdor va sifati ularning funksional faolligiga bog‘liq. sisternalar oziq muhiti zaxirasini tashkil etuvchi vakuolalarni, xususan markaziylarini ham …

ngaygan va uzunasiga pufakchalar bilan qoplangan diktiosom-plastinkalardan iborat. lizosomalar birlamchi va ikkilamchi bo‘ladi. birlamchi gidrolaz fermenti bo‘lgan bir qavatli lizosoma golji apparati elementlaridan normal sharoitda o‘sish va ko‘payishda eukariot hujayrasini markaziy vakuolga so‘rilgunga qadar shakllanadi. bu so‘rilish namoyon bo‘lishi bilan zahiradagi moddalar gidroliz qilinib, tarkibida birlamchi lizasomalar bo‘lgan markaziy vakuola ikkilamchi lizosomlarga aylanadi. agar hujayra ekstremal sharoitda bo‘lsa, uning fiziologik funksiyasi juda kuchayadi, natijada nordon fosfatazalarda to‘planuvchi fagosomalar va segresomalar hosil bo‘ladi. fanga maxsus fermentdan iborat bir qavatli membrana bilan o‘ralgan gidrogenosomalar va peroksisomalar ma’lum. zamburug‘larda xitosomalar va lomasomalar bo‘ladi. xitosomalar – tarkibida xitinsintaza mavjud bo‘lgan mikrovizikulalardir (diametri 40–70 nm). xitosomada mikrofibrill xitin sintezlanadi. lomasomalar- hujayrali membranalar hosilasidir. membranalar ichki qavatida gumbazsimon shishlar pufakchalar va granulalar ko‘rinishida shakllanib, ular keyinchalik periplazmatik bo‘shliq tomon shishadi. funksional jihatidan lomasomalar kam o‘rganilgan. kapsulalar shakllanishida prokariotlarning quyidagi turlari - leykonostoklar (leuconostoc mesenteroides), pnevmokokklar (streptococcus pneumoniae), turli batsillalar (bac.licheniformis), tuproq tarkibidagi ba’zi erkin yashovchi, azotdan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "prokariot va eukariotlar bakteriyalarning struktura tuzilishi xujayralarning katta va kichik molekulalari"

1523028183_70752.doc prokariot va eukariotlar bakteriyalarning struktura tuzilishi xujayralarning katta va kichik molekulalari reja: 1. prokariot bakteriyalarning struktura tuzilishi. 2. eukariot bakteriyalari haqida ma’lumot berish. 3. mikroorganizmlarning yadro apparati. bakteriyalarning doimiy va doimiy bo‘lmagan komponentlari. 4. mikroorganizmlar asosiy organogen elementlari bilan tanishish va ularning axamiyatini o‘rganish.uneversal elementlar bilan tanishish; 5. kichik molekulalar va katta molekulalar yoki makromolekulalarning axamiyatini tirik materiyaning tarkibiga kiruvchi asosiy kimyoviy moddalar bir ho‘jayrali va ko‘p hujayrali mavjudotlar uchun bir xil bo‘lsa-da, o‘ziga xos tuzilishlari sezilarli farq qiladi. masalan, hamma tirik mavjudotlarning hujayrasida proteinlar, nuklein ...

DOC format, 101.5 KB. To download "prokariot va eukariotlar bakteriyalarning struktura tuzilishi xujayralarning katta va kichik molekulalari", click the Telegram button on the left.

Tags: prokariot va eukariotlar bakter… DOC Free download Telegram