fiziologiya kitobi

PPTX 39 pages 9.8 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.8 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

тема: «строение мышц» fiziologiyaga kirish. qo'zg'aluvchan to'qimalarda bioelektrik xodisalar. mushaklar fiziologiyasi. nerv tolalari va sinapslar fizalogiyasi. asab markazlari. asab markazlarining xossalari. markaziy nerv sistemasini reflektor tamoyili. qo'zg'aluvcha to'qima xossalari. qo'zg'aluvchan to'qimalarning tavsifi tayyorladi: hamidjonov zayniddin rudolf heydenhain (1834-1897), taniqli nemis fiziologi va gistologi. asosiy ishlar metabolizm fiziologiyasi, ajralib chiqish va so'rilish jarayonlari, buyraklar, oshqozon gistologiyasi, organizmning issiqlik muvozanatiga bag'ishlangan. nemis fiziologi emil dubois-reymond (1818-1896) asabda "dam olish oqimi" mavjudligini ko'rsatdi va birinchi bo'lib miya yarim korteksining shikastlangan hududining salbiy potentsialini aniqladi. klod bernard (1813-1878), taniqli frantsuz fiziologi, frantsiya fanlar akademiyasining akademigi. u birinchi bo'lib oshqozon osti bezining ahamiyatini va uning ovqat hazm qilish jarayonida rolini aniqladi; jigarning glikogen hosil qiluvchi funktsiyalari va uning qon shakarini tartibga solishdagi roli. sechenov ivan mixaylovich (1829-1905), taniqli rus fiziologi. u o'zining "miya reflekslari" (1863) klassik asari tufayli dunyo miqyosida shuhrat qozondi, unda u aqliy faoliyat va inson tafakkurini tahlil qiladi, ularni eng oddiy harakat …

2 / 39

-1894) - nemis fizigi, matematigi, fiziologi va psixologi. u quloq modelini yaratdi, tovush toʻlqinlarining eshitish organi bilan oʻzaro taʼsirining matematik nazariyasini yaratdi, eshitish apparatining murakkab tovushlarni tahlil qilish qobiliyatini isbotladi va “tovush tembri” tushunchasini kiritdi. vvedenskiy nikolay evgenievich (1852-1922), rus fiziologi. 1884-yilda u birinchi boʻlib asabdagi qoʻzgʻalish ritmini (biotoklar) telefon orqali tingladi, asab va mushaklarda ularning tirnash xususiyati chastotasiga qarab optimal va pessimum (“pessimum inhibisyonu”) mavjudligini aniqladi va qoʻzgʻalishning rivojlanishida vaqt omilining rolini aniqladi. ivan petrovich pavlov (1849-1936) - buyuk rus fiziologi, akademik. ovqat hazm qilish fiziologiyasidagi ajoyib ishlari uchun u nobel mukofoti bilan taqdirlangan (1904). u oliy nerv faoliyati toʻgʻrisidagi yangi original va istiqbolli taʼlimotni va oliy nerv faoliyatini oʻrganish usullarini — shartli reflekslar usulini yaratdi. leon abgarovich orbeli (1882-1958) ilmiy ishlari avtonom nerv sistemasini, simpatik nerv sistemasining adaptiv-trofik funksiyasi masalalarini, orqa miya koordinatsiyasi fiziologiyasini va serebellumni oʻrganishga bagʻishlangan. anoxin petr kuzmich (1898-1974), fiziolog, akademik, i.p.ning shogirdi va izdoshi. …

3 / 39

nasi bilan chegaralangan. agar mikroelektrod hujayra ichiga, ikkinchisi esa tashqariga joylashtirilsa, mikroelektrodlar orasidagi potentsial farqni qayd etish mumkin. shunday qilib, hujayra membranasi qutblangan, ya'ni ichki va tashqi yuzalarda turli xil bioelektrik potentsialga ega. bu potentsial farq tinch membrana potentsiali deb ataladi. nerv hujayralarida dam olish membranasi potentsiali neyronning harakat potentsiali 1 - dam oluvchi membrana potentsiali, 2 - mahalliy javob 3 - depolarizatsiyaning kritik darajasi, 4 - depolarizatsiya fazasi, 5 - repolyarizatsiya fazasi, 6 - salbiy potentsialdan keyingi (depolyarizatsiyadan keyingi potentsial) 7 - ijobiy potentsial (giperpolyarizatsiyadan keyingi potentsial) hujayradan tashqari muhit hujayra ichidagi muhit aksonlar tomonidan qo'zg'alishni o'tkazish shartlari va qonuniyatlari shartlar: 1. nerv tolasining anatomik yaxlitligi. travma yoki nerv kesishmasi qo'zg'alishning o'tkazilishini buzadi. 2. fiziologik to‘liqlik. aksonlar tomonidan qo'zg'alishning o'tkazilishi ularning membranalarining natriy ionlari uchun o'tkazuvchanligi yo'qolishi sababli buziladi, masalan, og'riq qoldiruvchi vositalar ta'sirida. qo'zg'alish qonunlari: 1. ikki tomonlama o'tkazuvchanlik. 2. izolyatsiya qilingan sim. 3. qo'zg'alishni susaytirmasdan o'tkazish (kamaytirishsiz). …

4 / 39

yingi impuls mushakni bo'shashish davrida ushlab turadigan chastotada paydo bo'ladi. qattiq tetanoz bo'shashish boshlanishidan oldin qisqarishning yangi to'lqini boshlanganda kuzatiladi. tabiiy sharoitda motor neyronlaridan mushaklarga bir qator impulslar yuboriladi. shuning uchun skelet mushaklari uchun tetanik rejim fiziologik hisoblanadi. rag'batlantirishning juda yuqori chastotasi mushaklarning qisqarish kuchining pasayishiga olib keladi. muskul tuzilishlari muskul bu – kiskarish xususiyatiga ega bulgan, tirik organizmning u yoki bu bulgani xarakatga keltiradigan organ: u aksariyat, kundalang yulli va sillik muskul tukimalaridan tuzilgan. muskulatura – butun gavdaning yoki uning biror kismining, organning muskullar majmuasi. shunga kura muskullarni belgilariga karab kuyidagicha klassifikatsiyalash mumkin: 1) tuzilishi buyicha: kundalang yulli muskullar. b) sillik muskullar. v) ikkiyoklama kiya muskullar. 2) organizmda joylashish xolati buyicha: a) ichki a’zolar muskullari. b) yurak muskullari. v) osmatik muskullar. 3) funksiyalari buyicha: a) tonik muskullar. b) tetanik muskullar. v) kulfdosh (bekitish) funksiyasiga ega bulgan muskul tukimalari. 4) kelib chikishi buyicha: a) ektodermal muskullar. b) entodermal muskullar. v) …

5 / 39

mik ravishda kiskarib turishi unda boradigan fiziologik regeneratsiyani xam bir yula ta’minlab turadi. uz vazifasini utab bulgan xujayralar regeneratsiya jarayonida yangilari bilan almashinib turadi. yurakning muskul xujayralari xam, odatda, kupayish xossasiga ega. ma’lum bulishicha, odam va xayvonlarning yuragida miokard infarkti yuz berganda ulgan muskul tukimasi urni ana shu mexanizmlar orkali tiklanadi. kundalang yulli muskul tolalaridagi xarakat nervi uchlariga nerv-muskul (aksomuskul) sinapolari deyiladi. sarkoplazma bilan nerv uchlari urtasida kichik 50 a ga teng bushlik bulib, unga sinaps bushligi deyiladi. neyronlararo sinapslar nerv xujayrasi kismlarining bir-biri bilan birikadigan joyi bulib, ular asosan uch xil buladi. 1. akosomatik sinaps-birinchi neyronning akson usimtasi, ikkinchi somatik neyron tanasi bilan tutashgan joy. 2. aksodendritik sinaps – bu, birinchi neyron aksoni bilan ikkinchi neyron dendridi usimtasi tutashgan doy. 3.aksoaksonal sinaps. ikkita akson usimtasi urtasida sodir bulib ma’lum bulishicha, bunday sinapslardan kuzgatuvchi ta’sir utmaydi. ishlab chikaradigan mediatorlariga karab, neyronlar xam xar xil buladi: www.arxiv.uz skilet muskul to’qimalari nerv …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fiziologiya kitobi"

тема: «строение мышц» fiziologiyaga kirish. qo'zg'aluvchan to'qimalarda bioelektrik xodisalar. mushaklar fiziologiyasi. nerv tolalari va sinapslar fizalogiyasi. asab markazlari. asab markazlarining xossalari. markaziy nerv sistemasini reflektor tamoyili. qo'zg'aluvcha to'qima xossalari. qo'zg'aluvchan to'qimalarning tavsifi tayyorladi: hamidjonov zayniddin rudolf heydenhain (1834-1897), taniqli nemis fiziologi va gistologi. asosiy ishlar metabolizm fiziologiyasi, ajralib chiqish va so'rilish jarayonlari, buyraklar, oshqozon gistologiyasi, organizmning issiqlik muvozanatiga bag'ishlangan. nemis fiziologi emil dubois-reymond (1818-1896) asabda "dam olish oqimi" mavjudligini ko'rsatdi va birinchi bo'lib miya yarim korteksining shikastlangan hududining salbiy potentsialini aniqladi. klod berna...

This file contains 39 pages in PPTX format (9.8 MB). To download "fiziologiya kitobi", click the Telegram button on the left.

Tags: fiziologiya kitobi PPTX 39 pages Free download Telegram