irsiyat va o‘zgaruvchanlikning sitologik ham biokimyoviy asoslari

DOCX 9,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1508090011_69309.docx irsiyat va o‘zgaruvchanlikning sitologik ham biokimyoviy asoslari reja: 1. hujayraning tuzilishi va kimyoviy tarkibi: · hujayra nazariyasi · ko‘payish. 2. hayvonlarda jinsiy hujayralarning yetilishi 3. gulli o‘simliklarda jinsiy hujayralarning hosil bo‘lishi i. hujayraning tuzilishi va kimyoviy tarkibi: a) tuzilishi. hujayra tashqi tomondan qobiq bilan o‘ralgan. u hayvon hujayralarida yupqa, o‘simliklarnikida esa nisbatan qalin bo‘ladi. hujayraning asosiy massasi sitoplazma bo‘lib, u 1-rasm. hujayrada oqsil biosintezining sxemasi. hujayraning hamma qismlari orasidagi aloqani amalga oshiradi. sitoplazmaga turli xil organoidlar, kiritmalar kiradi. or ganoid lar, mitoxondriyalar, endoplazmatik to‘r, ribosomalar, plastidalar – (o‘simliklarda), sentriolalar – (asosan hayvonlarda) bo‘lib ular tuzilishiga ko‘ra membranali va membranasizlarga ajraladi. hujayraning tayanch-harakat sistemasi – sitoskelet hisoblanib, u mikrofibrillalar, mikronaychalardan tashkil topgan. hujayraning eng muhim tarkibiy qismi yadro bo‘lib, euka- riotlarda uchraydi. yadro irsiy axborotni saqlash va ko‘paytirish hamda moddalar almashinuvini boshqarish funksiyasini o‘taydi. yadro tarkibiga yadro qobig‘i, yadro shirasi, xromosomalar, yadrocha kiradi. b) kimyoviy tarkibi. hujayra anorganik va organik …
2
ridlarga ajraladi. monosaxaridlar glyukoza va nuklein kislotalar tarkibiga kiruvchi riboza, dezoksiribozalardir. polisaxaridlarni eng muhimi kraxmal, glikogen, sellyuloza hisoblanadi. o‘simlik hujayrasi uglevodlarga boy, hayvonlar hujayrasida ular kam. lipidlar tuzilishiga ko‘ra sodda va murakkab xillarga bo‘linadi. sodda lipidlar qatoriga yog‘lar, moylar kiradi. yog‘lar hayvon va o‘simlik organizmida asosiy energiya manbayi bo‘lib xizmat qiladi. lipidlar hujayra membranasini ajralmas qismi bo‘lib, hujayra va organoidlarni issiqlik, elektrik, mexanik ta’sirotlardan himoyalovchi to‘siq sanaladi. nuklein kislotalar irsiy axborotni nasldan naslga berilishida asosiy rol o‘ynaydi. nuklein kislotalarni ikki: dezoksiribonuklein va ribonuklein turi mavjud. dnk hujayra yadrosida, rnk esa asosan sitoplazmada joylashgan. dnk qo‘sh zanjirli, rnk bir zanjirlidir. nuklein kislotalar ham polimer bo‘lib ularning monomeri nukleotidlar sanaladi. har bir nukleotid azotli asos, riboza yoki dezoksiriboza va fosfat kislota qoldig‘idan iborat. azotli asos purin va pirimidindan tashkil topgan. ribonuklein kislota informatsion rnk, transport rnk va ribosoma rnk ko‘rinishida bo‘ladi. dnk irsiy axborotni saqlovchi va hujayra bo‘linay otganda nasldan naslga o‘tkazuvchidir. …
3
en tomonidan yaratilgan. uning qis- qacha mazmuni: (1-rasm). 1. hujayra barcha tirik organizmlarning tuzilish birligihisoblanadi. 2. hujayraning hosil bo‘lishi o‘simlik va hayvonlarningo‘sishi, rivojlanishi va takomillashishini ta’minlaydi. hujayra biologiyasining taraqqiyoti hujayra nazariyasiga bir qancha o‘zgartirishlar kiritishga sababchi bo‘ldi. keyingi olingan ma’lumotlar asosida hozirgi vaqtda hujayra nazariyasi quyidagicha ta’riflanadi. 1. hujayra tiriklikning tuzilishi, funksiyasi va rivojlanishinieng kichik birligidir. 2. har bir hujayra bo‘linish yo‘li bilan ko‘payadi. yangihujayralar dastlabki hujayralarning bo‘linishi tufayli hosil bo‘ladilar. 3. ko‘p hujayrali organizmlar hujayralarining o‘xshashligiularning tuzilishi, funksiyasi bilan kimyoviy tarkibida ham namoyon bo‘ladi. 4. ko‘p hujayrali organizmlarda har xil ixtisoslashganhujayralar birgalikda to‘qimalarni hosil etadi. 5. hujayraviy tuzilish irsiy axborotning saqlanish va nasl- larga berilishini ta’minlaydi. iii. ko‘payish. barcha organizmlarning o‘ziga xos nasllarini hosil qilish xususiyati ko‘payish deb nomlanadi. ko‘payish jinssiz va jinsiy ko‘payishga ajraladi. a. jinssiz ko‘payish hujayra, organizmning ikkiga bo‘linishi, kurtaklanish, spora hosil qilish, shizogoniya va vegetativ organlarning ko‘payishi tufayli amalga oshadi. botanika va zoologiyadan bir hujayrali …
4
ayraning mitotik sikli interfaza va mitozdan iborat. hujayraning bir mitozdan ikkinchi mitozga bo‘lgan rivojlanish bosqichi interfaza deyiladi. interfaza go‘yo hujayraning tinim holatidek ko‘rinsa-da, aslida unda juda katta hayotiy jarayonlar ro‘y beradi. birinchidan hujayra o‘sib kattalashadi. ikkinchidan unda oqsillar, uglevodlar, yog‘lar zaxirasi to‘planadi, fermentlar faolligi ortadi. rnklar hosil bo‘ladi. uchinchidan dnk molekulasi ikki hissa ko‘payadi. interfaza bosqichidan so‘ng, mitoz bo‘linish boshlanadi. u to‘rtta profaza, metafaza, anafaza, telofazadan tashkil topadi. profazada hujayra yadrosi kattalashadi. unda xromatidalar paydo bo‘lib spirallashadi. yadro qobig‘i parchalanib, xromatidalar sentromeralar orqali birlashgan bo‘ladi. sentriolalar 2-rasm. hayvonlar hujayra mitozi. bo‘linib hujayra qutblari tomon yo‘naladi. yadrochalar yo‘qolib ketadi. axromatin ipchalar shakllanadi. metafazada xromosomalar hujayra markaziga to‘planadilar. har bir xromosomaning sentromeri axromatin ipiga birikadi. anafazada xromatidalarni birlashtirib turuvchi sentrome- ralar bo‘linib, xromatidalar bir-biridan ajralib ketadi, qutblar tomon yo‘naladi. telofazada xromosomalar ikki qutbga to‘planib spirallari yoyi la boshlab ingichkalashib ketadi va ikkita yadro hosil bo‘ladi. sitoplazma ikkiga ajralib o‘rtasida plazmatik membrana shakllanadi …
5
sobiga xromatidalar ham ikki karra ko‘payadi. interfazadan so‘ng meyozning birinchi fazasi sodir bo‘ladi. u nisbatan murakkab, uzoq muddatli. i profazada juft xromatidadan tuzilgan har bir xromosoma spirallashib yo‘g‘onlashib kattalashadi. so‘ngra urg‘ochi va erkakdan o‘tgan gomologik xromosomalarning uchlari bilan birbiriga yaqinlashadilar va yonma-yonlashib o‘zaro birikib xromatidalar tetradasini hosil qiladilar. gomologik xromosomalarning o‘zaro juftlashgan qismlarining chalkashuvi oqibatida xromatidalarning ayrim qismlari almashishlari mumkin. buni krossingover hodisasi deyiladi. qayd etilgan jarayonlardan tashqari i profazada yadro qobig‘i parchalanadi, yadrochalar yo‘qoladi. sentriolalar ikki qutbga yo‘naladilar. i metafazada xromatidalar juft-juft holatda hujayraning markaziy qismida to‘planadilar. i anafazada juft-juft xromatidalar o‘z sentromeralarini saqlagan holda ikki qutb tomon harakatlanadilar. i telofazada xromosomalar soni ikki marta kamayganhujayralar hosil bo‘ladi. birinchi meyoz bilan ikkinchi meyoz oralig‘i qisqa bo‘lib uni interkinez deyiladi. interkinezda dnk ikki hissa ortishi ro‘y bermaydi. ii profazada xromatidalar spirallashadi, yadro qobig‘i par-chalanadi. yadrocha yo‘qolib, bo‘linish urchig‘i hosil bo‘ladi. ii metafazada juft-juft holatdagi xromatidalar hujayra markaziga joylashadi. ii anafazada …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "irsiyat va o‘zgaruvchanlikning sitologik ham biokimyoviy asoslari"

1508090011_69309.docx irsiyat va o‘zgaruvchanlikning sitologik ham biokimyoviy asoslari reja: 1. hujayraning tuzilishi va kimyoviy tarkibi: · hujayra nazariyasi · ko‘payish. 2. hayvonlarda jinsiy hujayralarning yetilishi 3. gulli o‘simliklarda jinsiy hujayralarning hosil bo‘lishi i. hujayraning tuzilishi va kimyoviy tarkibi: a) tuzilishi. hujayra tashqi tomondan qobiq bilan o‘ralgan. u hayvon hujayralarida yupqa, o‘simliklarnikida esa nisbatan qalin bo‘ladi. hujayraning asosiy massasi sitoplazma bo‘lib, u 1-rasm. hujayrada oqsil biosintezining sxemasi. hujayraning hamma qismlari orasidagi aloqani amalga oshiradi. sitoplazmaga turli xil organoidlar, kiritmalar kiradi. or ganoid lar, mitoxondriyalar, endoplazmatik to‘r, ribosomalar, plastidalar – (o‘simliklarda), sentriolalar – (asosan hayvo...

Формат DOCX, 9,8 МБ. Чтобы скачать "irsiyat va o‘zgaruvchanlikning sitologik ham biokimyoviy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: irsiyat va o‘zgaruvchanlikning … DOCX Бесплатная загрузка Telegram