arxiv ishi nazariyasi va amaliyoti

DOCX 23 pages 44.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.7 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

o’zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus talim vazirligi z.m. bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxiv ishi nazariyasi va amaliyoti fanidan kurs ishi mavzu: o’rta osiyo xonliklari davrida arxiv ishi ilmiy rahbar: dots. e. yusupov bajardi: arxivshunoslik ta'lim yo`nalishi ii kurs talabasi to’lanboyev gavharbek andijon – 2021 kirish. i. xonliklarda arxivlarning tashkil qilinishi. 1.1 o’‘rta osiyo xonliklar davrida arxiv ishi (xviii-xix asr) 1.2 buxoro amirligi qo’shbegi arxivi. ii. o’rta osiyoda xonliklar davrida hujjatlar yuritilishi. 2.1 xiva xonligi arxivi. 2.2 qo‘qon xonligi arxivi. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish mustaqillik sharofati bilan bugun biz tarixiy bir davrda xalqimiz o‘z oldiga ezgu va ulug‘ maqsadlar qo‘yib, tinch osoyishta hayot kechirayotgan, awalambor o‘z kuch va imkoniyatlariga tayanib, demokratik davlat va fuqarolik jamiyat qurish yo‘lida ulkan natijalami qo ‘ lga kiritilayotgan bir zamonda yashamoqdamiz. 0 ‘zbekiston milliy mustaqilligini qo‘lga kiritganligi buyuk tarixiy voqea bo‘ldi. istiqlol tufayli jamiyat hayotining barcha sohalarida, jumladan tarix fanlari sohasida ham …

2 / 23

o‘rganishda o‘mi beqiyosdir. 0‘rta osiyo xonliklari: buxoro, xiva va qo‘qon xonliklarining davlat arxivi o‘tgan asrda, ya’ni 1865, 1876-yillardan keyin, ya’ni xonliklar rossiya impyeriyasi harbiylari tomonidan bosib olinganidan keyin, rossiyaga olib ketildi hamda muzey va kutubxonalarda saqlandi. ulaming - ijtimoiy-iqtisodiy hayotga oid qismi, 1960-yildan keyin toshkentga 0‘zbekiston markaziy davlat tarix arxiviga qaytarildi. xiva xonligining arxivi va uning materiallari asosida asrimizning 60-yillarida ozmi-ko‘pmi ilmiy ishlar olib borildi. biz bu 0‘rta osiyo xalqlarinigg ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tarixini o‘rganishda qo‘qon xonligi arxivining ham ahamiyati kattadir. bu muhim arxiv ham o‘z vaqtida (1876-yildan keyin) sankt-peterburgga olib ketilgan va imperator muzeyi (hozirgi sharqshunoslik instituti) sankt-peterburg xalq kutubxonasi fondlarida joylashtirilgan edi. mazkur arxivga tegishli hujjatlar prof. a.l. troitskaya tomonidan o‘rganilib, 1968-yilda “katalog arxiva kokandskix xanov xix veka” nomli ma’lumotnomasi e’lon qilindi. 0‘zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivida qo‘qon, xiva xonlari arxivlari, buxoro amrrliginibg qushbegi arxivi, turkiston general-gubemjatorligi, uning barcha tashkilotlari arxivlari, shuningdek, 0‘zbekistonning oktabr to‘ntarishidan keyingi davr, sovet …

3 / 23

v hujjatlari xalqimizning bebaho noyob tarixiy boyligi hisoblanadi. i. xonliklarda arxivlarning tashkil qilinishi. 1.1 o’rta osiyo xonliklar davrida arxiv ishi (xviii-xix asr) o’rta osiyo xonliklari hukmronligi davridagi ma’muriy boshqaruv tizimi bilan bog‘liq muammolar ko‘plab vatanimiz va xorijiy tarixchilar hamda sharqshunoslar tomonidan tadqiq qilingan bo‘lib, bu esa o‘sha davrlardagi ish yuritish va hujjatshunoslik, hujjatlami saqlashni tahlil qilishni osonlashtiradi. 0 ‘z navbatida, hujjatlar bilan ishlash va ulaming saqlovini tashkillashtirishga oid ko‘plab jarayonlar hozirgacha to‘liq o‘rganilmagan. o‘rta osiyo xonliklaridagi hukumat institutlarining boshqamv funksiyalari, davlat hujjatlarini tizimlashtirish tahlillari xonliklardagi hujjatshunoslikni va uning o‘ziga xos tomonlarini o‘rganishimizga yordam beradi[footnoteref:1]. ma’lumki, xvi asr boshlarida shayboniyxon boshchiligidagi ko‘chmanchi o‘zbeklar movarounnahr va xurosonni egallab, temuriy shahzodalar hukmronligi ga chek qo‘ydilar va bu ulkan hududda o‘zlarining markazlashgan davlatiga asos soldilar. 1583-yilda abdullaxon ii davrida shayboniylar davlatining poytaxti sifatida buxoro mustahkamlandi va siyosiy, ma’muriy, iqtisodiy markazga tobe bo‘lgan hududlar buxoro xonligi deb atala boshlandi. keyinchalik, mang‘itlar sulolasi vakili amir shohmurod …

4 / 23

ligida ham davom ettirildi. shayboniyxon hukmronligi davrida devonlar tizimi isloh qilinib, ularga tegishli vazifalaming ko‘p qismi dargohdagi alohida lavozimli amaldorlarga berilgan. shu jumladan, oliy hukmdoming farmonlari, faxriy yorliqlar va boshqa rasmiy hujjatlami mas’ul shaxslarga yetkazish va ijrosini ta’minlash vazifasi - “parvonachi”ga yuklangan. dargohga yo‘llangan ariza va shikoyatlami qabul qilish, ro‘yxatga olish va ularga javoblar berish - “dodxoh” vazifasiga kirgan[footnoteref:2]. amirlik ma’muriy boshqamv tizimida davlat boshqaruvining turli xil shakl va uslublaridan foydalanilgan. davlat mutlaq qonun chiqamvchi va ijro etuvchi hokimiyatga ega bo‘lgan - amir tomonidan boshqarilar edi. davlat hayotiga tegishli siyosiy, iqtisodiy, diniy va boshqa masalalar buxorodagi bosh qarorgoh - arkda hal etilar edi. vaqti-vaqti bilan 5 tadan 20 tagacha eng yuqori amaldorlar a’zo botgan - davlat kengashida o‘ta muhim masalalar ко‘rib chiqilgan. davlat boshqaruvida amir - davlat mahkamasi, soliq-majburiyatlar, diniy sud idoralari va kuzatish-qidimv kabi davlat institutlariga ko‘proq tayanar edi. biron-bir oliy hukmdor buymq-farmonlarini bajarilishiga turli xil davlat idoralari mas’ul …

5 / 23

hiy foydasiga 3,5 tilla, inoqqa - 5 tilla va parvonachiga - 7 tilladan badallik to‘lovijoriy qilingan edi. hokimiyat tizimida amaldorlar katta mavqega ega edilar. amaldorlar ichida otaliq - shahzoda va xonzodalarning tarbiyachisi mansabi eng asosiy lavozimlardan biri hisoblangan. xvii asr hujjatlarida otaliq - birinchi vazir sifatida tilga olinib, u mamlakatdagi sug‘orish ishlarini boshqargan[footnoteref:3]. otaliqdan so‘ng, ikkinchi mansabdor - devonbegi (devonbegi-kalon) bo‘lgan. sharqshunoslaming ma’lumotlariga ko'ra, u bir vaqtda devonxona mahkamasi boshlig‘i va moliyaviy ishlar bo‘yicha vazir lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. devonbegi mamlakatdagi xiroj yig‘imlarini nazorat qilgan. viloyat va tumanlardan ma’lum bir xiroj summasi о‘miga natural shaklida to‘lanadigan bug‘doy uchun maxsus chek yoki berat rasmiylashtirilib, devonbegi va amir muhri bilan tasdiqlangan. 0‘z navbatida devonbegi hisob-kitoblar daftarini yuritishga ham mas’ul edi. ushbu daftardagi kirim-chiqim hisobotlari amirlikda sir tutilgan va maxfiy saqlangan. devonbegi amirlik hokimiyat tizimidagi to‘rtinchi pog‘onada turuvchi - “ahli qalam”ning boshlig'i ham hisoblangan. ushbu pog‘onadagi ikkinchi o‘rindagi amaldor - mushrif-nazoratchi deb atalgan. uni …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arxiv ishi nazariyasi va amaliyoti"

o’zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus talim vazirligi z.m. bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxiv ishi nazariyasi va amaliyoti fanidan kurs ishi mavzu: o’rta osiyo xonliklari davrida arxiv ishi ilmiy rahbar: dots. e. yusupov bajardi: arxivshunoslik ta'lim yo`nalishi ii kurs talabasi to’lanboyev gavharbek andijon – 2021 kirish. i. xonliklarda arxivlarning tashkil qilinishi. 1.1 o’‘rta osiyo xonliklar davrida arxiv ishi (xviii-xix asr) 1.2 buxoro amirligi qo’shbegi arxivi. ii. o’rta osiyoda xonliklar davrida hujjatlar yuritilishi. 2.1 xiva xonligi arxivi. 2.2 qo‘qon xonligi arxivi. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish mustaqillik sharofati bilan bugun biz tarixiy bir davrda xalqimiz o‘z oldiga ezgu va ulug‘ maqsadlar qo‘yib, tinch osoyishta hayot kechir...

This file contains 23 pages in DOCX format (44.7 KB). To download "arxiv ishi nazariyasi va amaliyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: arxiv ishi nazariyasi va amaliy… DOCX 23 pages Free download Telegram