sotsiologik metod

PPTX 13 стр. 98,4 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 98,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

слайд 1 социологик метод маданий-тарихий мактабнинг шаклланиши. ипполит тэннинг адабий назарий қарашлари социологик методнинг шаклланиши. тарихий-маданий мактаб билан умумий ва хусусий томонлари. социологик метод (социологик ёндашув)нинг асосий тамойиллари. tayanch so'z va iboralar: позитивизм гуманитар (тарихий) фанлар тарихийлик принципи маданий-тарихий мактаб ижтимоий онг иқтисодий ва сиёсий қонуниятлар таъсири ижтимоий-тарихий шароит ижтимоий муҳит ижтимоий руҳ-кайфият ижтимоий-типик ҳодисалар типиклаштириш adabiyotlar қ.йўлдошев, м.йўлдошева. бадиий таҳлил асослари.- т.: камалак, 2016 б.каримов. адабиётшунослик методологияси.- т.: муҳаррир, 2011 тэн и. философия искусства.- м.: республика, 1996 тэн и. история английской литературы. введение // зарубежная эстетика и теория литературы. xix—xx вв.-м.: мгу, 1987.- с.72-94 брюнетьер ф. литературная критика // зарубежная эстетика и теория литературы. xix—xx вв.-м.: мгу, 1987.- с.95-107 бахтин м. под маской.- м.: лабирингт, 2000 falsafadagi pozitivizm yoʻnalishi xix asrning 30-yillarida maydonga kelgan. asoschisi deb ogyust kont (1798-1857) e’tirof etiladi, uning qarashlarini g.spenser va dj.mill qoʻllab-quvvatlab, rivojlantirishgan. tarixiy-madaniy maktab shu yoʻnalishsh taʼsirida shakllangan. pozitivistlar insoniyat egallagan bilimlarni pozitiv …

2 / 13

. adabiyotshunoslikdagi tarixiy-madaniy maktab xix asrning ikkinchi yarmiga kelib shakllangan. uning asoschisi deb fransuz faylasufi, tarixchi va san’atshunosi ippolit ten (1828-1893) e’tirof etiladi. uning adabiyot va san’atga oid ta’limoti – asosiy qarashlari “ingliz adabiyoti tarixi” (1863) kitobiga yozgan so‘zboshida, “san’at falsafasi” (1869) nomli asarida aks etgan. i.ten adabiy hodisalar tadqiqiga tabiiy fanlar metodlarini tatbiq etishga harakat qiladi, chiqarilgan xulosalarning aniq va asosli bo‘lishini talab qiladi. unga ko‘ra, badiiy asar tadqiqotchisining maqsadi san’atning, yozuvchi ijodining tabiatini anglash, aslo uning ustidan hukm chiqarish emas. i.ten uqdirishicha, san’at voqelikni anglash shakllaridan biri, san’atkor maxsus vositalar bilan tasvirlanayotgan narsaning mohiyatini ochishga intiladi. “... metodning boshlang‘ich nuqtasi badiiy asar yolg‘iz, ajralib turgan hodisa emasligini tan olish va shuning uchun ham uni shartlantirgan ham izohlab beradigan butunlikni izlab topishda” “eng avvalo, ravshanki, badiiy asar – surat, tragediya, haykal – butunning qismi, qaysiki uni yaratgan ijodkor butun faoliyatining bir qismini tashkil qiladi.” “o‘sha ijodkor, qaysiki yaratgan barcha …

3 / 13

v asarni ijodkor psixologiyasi mujassam topgan hujjat deb bilsa, tarixiy madaniy maktab uni taraqqiyotining muayyan bosqichidagi xalq psixologiyasi mujassam aks etgan hujjat deb biladi. jumladan, i.ten shunday deydi: “adabiy asar shunchaki yoniq qalbning taxayyul oʻyini yo oʻzboshlicha injiqligi emas, balki uning atrofidagi xulq-atvorlar surati, aqllarning maʼlum holati guvohnomasidir” (i.ten. ingliz adabiyoti tarixi. soʻzboshi.) “mineralogiyada barcha kristallar bir nechtagina sodda jismlardan kelib chiqqani kabi, tarixda madaniyatlar ham ruhning bir nechtagina oddiy shakllaridan kelib chiqadi”. shunday yondashuvdan kelib chiqib, i.ten har bir xalq taraqqiyotini belgilovchi uchta obyektiv omil, uchta “tabiiy” sababni koʻrsatadi. birinchi sabab – “irq”. bunda faylasuf dunyoga inson bilan birga keladigan va uning milliy mansubligi bilan belgilanuvchi tugʻma, nasliy xususiyatlarni nazarda tutadi. irqni esa “xuddi qoʻy va otlarning porodasi kabi insonning turli koʻrinishlari” deb biladi. ikkinchi obyektiv omil – “muhit”, bunda oʻsha “irq yashayotgan muhit”, yaʼni jugʻrofiy, iqlimiy va ijtimoiy shart-sharoitlar” tushuniladi. uchinchi omil – “moment”, yaʼni davr, millat hayotining …

4 / 13

isodiy va siyosiy qonuniyatlarning amal qilishi qanday aks etgani, ijtimoiy muhit bilan bogʻliq xarakterlar tasviri kabi masalalar diqqat markazida turadi. ikkinchi holatda asarning turli ijtimoiy guruhlar qanday qabul qilishi va qanday taʼsir qilishi masalalari oʻrganiladi. tarixiy-madaniy maktab bilan sotsiologik metod orasidagi umumiy jihatlar quyidagilarda koʻrinadi: tarixiylik, individuallikka emas, jarayonga eʼtibor va qiziqish; adabiyotni u yoki bu xalq moddiy madaniyati qonuniyatlarining ifodasi deb bilish; badiiy ijod va uning mahsulini boshqa fanlar, jumladan, sotsiologiya va iqtisodiyot qonuniyatlariga tayanib tushuntirishga moyillik; adabiyotning jamiyat hayoti va siyosiy vaziyatga taʼsirini oʻrganishga eʼtibor. sotsiologik metodning asosiy prinsiplari: adabiyotni ijtimoiy ong hodisasi deb tushunish; adabiyotning jamiyatdagi funksiyalariga eʼtibor; adabiy asar voqeligida ijtimoiy-tarixiy sharoit bilan bogʻliq nuqtalarni ochishga harakat; badiiy ijodga iqtisodiy va siyosiy qonuniyatlar taʼsirini ochishga intilish; ijtimoiy muhit va ijtimoiy ruh-kayfiyat bilan uzviy bogʻliq xarakterlarga ayricha qimmat va ahamiyat berish; individuallikka emas, ijtimoiy-tipik hodisalarga koʻproq qiziqish va qimmat berish; •tipiklashtirishni badiiyatning muhim shartlaridan deb qarash. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sotsiologik metod"

слайд 1 социологик метод маданий-тарихий мактабнинг шаклланиши. ипполит тэннинг адабий назарий қарашлари социологик методнинг шаклланиши. тарихий-маданий мактаб билан умумий ва хусусий томонлари. социологик метод (социологик ёндашув)нинг асосий тамойиллари. tayanch so'z va iboralar: позитивизм гуманитар (тарихий) фанлар тарихийлик принципи маданий-тарихий мактаб ижтимоий онг иқтисодий ва сиёсий қонуниятлар таъсири ижтимоий-тарихий шароит ижтимоий муҳит ижтимоий руҳ-кайфият ижтимоий-типик ҳодисалар типиклаштириш adabiyotlar қ.йўлдошев, м.йўлдошева. бадиий таҳлил асослари.- т.: камалак, 2016 б.каримов. адабиётшунослик методологияси.- т.: муҳаррир, 2011 тэн и. философия искусства.- м.: республика, 1996 тэн и. история английской литературы. введение // зарубежная эстетика и теория литературы. ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (98,4 КБ). Чтобы скачать "sotsiologik metod", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sotsiologik metod PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram