buxoro amirligida davlat boshqaruv tizimi

DOCX 16 sahifa 39,0 KB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 39,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

buxoro amirligida davlat boshqaruv tizimi reja: 1.amirlikdagi boshqaruv tizimi 2.amirlikdagi markaziy boshqaruv tizimi 3.mahalliy boshqaruv tizimi o’tmish tariximizga nazar solsak milliy davlatchiligimizning turli davrlardagi kjsalishi va inqirozi, fojialariga daxldor tarixiy voqyea va jarayonlar jamiyatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotiga qanchalik ta’sir etganligi yanada ravshanroq namoyon bo’ladi.buxoro xonligi tarixida (1885yil amir shoh murod davridan boshlab amirlik) mang’itlar sulolasi hukmronligi alohida ahamiyatga molik davlat boshqaruv tizimiga egaligi bilan ajralib turadi.buxoro amirligi tarixida mang’itlar sulolasi hukmronligi tarixi 1756 yilda boshlanib, 1920 yilga qadar davom etdi. mang’itlarning hokimiyat tepasiga kelishi bilan davlat boshlig’i avval xon, so’ngra yuqorida aytganimizdek amir deb yuritila boshlandi, xonlik esa amirlik deb atala boshlandi.1756 yili muhammad rahimbiy o’zini «xon» deb e’lon qiladi va shu yildan boshlab buxoro xonligi tarixida rasman mang’itlar sulolasi hukmronligi boshlanadi.[footnoteref:2]o’zining qattiqqo’lligi bilan markazlashgan davlat apparatini saqlanib turishida katta ahamiyatga molik bo’lgan shaxs muhammad hakim otaliq[footnoteref:3] 1743 yilda vafot etgandan so’ng, taxt tspasida turgan ashtarxoniylarning so’nggi vakili …

2 / 16

ayzxon eron shohi nodirshohga vassal edi. nodirshoh abulfayzxonga mamlakatda osoyishtalikni o’rnatish to’g’risida maxsus ko’rsatma yuborgan bo’lishiga qaramay, buxoroda ahvol nihoyatda notinchligicha qolaverdi. shundan so’ng nodirshoh muhammad hakim otaliqning o’g’li muhammad rahim rahbarligida 1745 yilda buxoroga katta qo’shin jo’natdi. nodirshoh tomonidan muhammad rahimga buxoroda tinchlik o’rnatish va vaziyatni yaxshilash uchun juda katta huquqlar berildi.erondan katta qo’shin bilan chiqib buxoro sari yo’l olgan muhammad rahimxonga marvda shohning o’g’li rizoquli o’zining qizilboshlar otryadi va artilleriyasi bilan, chorjo’yda esa ko’p sonli turkman otryadlari kelib qo’shilishdi. ko’p sonli qo’shinlar bilan buxoroga kirib kelgan muhammad rahimxon dastlab otasiga taallukli bo’lgan g’aznobod qishlog’ida to’xtadi. abulfayzxon muhammad rahimxon buxoroga kirib kelganda unga amirlar amiri (amir ulumaro) uivonini berdi. muhammad rahimxon buxoroda vaziyatni yumshatish borasida katta ishlarni amalga oshirdi. eronliklarning yordami bilan ibodulloxitoy boshchiligidagi qo’zg’olonni bostirishga muvaffaq bo’ldi. ibodulloxitoy mag’lubiyatga uchragach miyonkolni tashlab toshkentga qochishga majbur bo’ldi va keyinchalik shu yerda o’ldirildi. shahrisabzdag’i qo’zg’olon ham bostirildi. muhammad rahimxon davlat …

3 / 16

qildi. uning bu ishiga poytaxt hunarmandlari yaqindan yordam berishdi. eronliklar poytaxtni ololmagach, sulhparvar elchilarni yuborishdi va ikkala tomon o’zaro asirlarni almashishgach, ular ketishga majbur bo’ldilar. ushbu g’alabadan so’ng muhammad rahimxon to’laqonli davlat boshlig’iga aylandi. ammo u xonlik taxtini egallashga oshiqmadi va taxtga abulfayzxonning yosh o’g’li abdulmo’minni xon deb e’lon qildi, aslida esa davlatning barcha boshqaruv ishlari uning qo’lida edi. o’zining qizini abdulmo’minga nikohlab berdi. 1748 yil abdulmo’min o’ldirildi. uning o’rniga muhammad rahimxon abdulmo’minning nihoyatda yosh bo’lgan ukasi ubaydulla sultonni nomiga xon deb e’lon qildi. 1756 yilga kelib esa yirik amaldorlar, ruhoniylar va urug’ oqsoqollarining roziligi bilan muhammad rahimxon xon unvoni bilan taxtga to’la va rasmiy egalikni e’lon qildi.[footnoteref:4] [4: ] muhammad rahimxon buxoro taxtiga o’tirgan davrdan boshlab buxoro davlati amirlik deb yuritila boshlandi. muhammad rahimxon (1756–1758 y.y.) taxtga o’tirgan kundan boshlab markazlashgan davlat tizimi tuzish siyosatini olib bordi. dastlab, u barcha viloyatlar va shaharlar hokimlari, barcha urug’ oqsoqollarini to’plab, mamlakatdagi …

4 / 16

ing qonuniy hukmdori deb tan olganliklarini bildirishdi[footnoteref:5]. [5: ] muhammad rahimxon vafotidan so’ng, uning o’g’li bo’lmaganligi sababli, qizidan bo’lgan balog’atga yetmagan fozilto’ra ismli nevarasi taxtga o’tqizildi. unga muhammad rahimxonning amakisi doiiyolbiy «otaliq» deb e’lon qilindi. aslida esa barcha davlat ishlari doniyelbiy tomonidan olib borildi. viloyatlar muhammad rahimxon vafoti haqidagi xabar yetib borgandan keyin markazlashgan davlat siyosatiga qarshi g’alayonlar va qo’zg’olonlar ko’tarildi. miyonkol vohasi, shahrisabz va kitob, sherobod va boysun, hisor viloyatlarida kattakatta xalq g’alayonlari va chiqishlari boshlanib ketdi. muhammad rahimxon tomonidan hisorga badarg’a qilingan yuz, keneges, burkut, bahrin, saroy kabi o’zbek urug’lari amirlari 1758 yili uning vafotini eshitishlari bilanoq, 10 mingdan oshiqroq aholini to’plab, buxoroga qarab yurish boshladilar. amirlar mang’itlar sulolasini ag’darish rejasini ilgari surishdi. mang’itlar sulolasining bosh vakili bo’lmish doniyolbiy tomonidan tezlik bilan ko’rilgan choratadbirlar vaziyatni bir oz yumshatishga imkon berdi. doniyolbiy, eng avvalo, ark himoyasini mustahkamladi. shu bilan birga, qo’zg’olonchi amirlarni tinchlantirish va murosaga keltirish maqsadida ular oldiga …

5 / 16

ostirilgandan bir oz vaqt o’tgach, doniyolbiyga qarshi yuz urug’ining boshlig’i fozilbiy qo’zg’olon ko’tardi. fozilbiy xo’janddan chiqib o’ratepani egalladi. qamaldan so’ng esa samarqandni ham qo’lga kiritdi. samarqanddan miyonkol tomonga qarab yurdi. bu yerda unga mang’itlar sulolasi hukmronligidan norozi bo’lgan xitoyqipchoqlar qo’shilishdi va buxoroga qarab yurishdi. ularga qarshi doniyolbiy katta qo’shin bilan buxorodan karmanaga qarab yurdi. doniyolbiy katta harakatlar evaziga qo’zg’olonni bostirishga muvaffaq bo’ldi. muhammad rahimxon davrida vujudga kelgan markazlashgan davlat siyosati doniyolbiy hukmronligi davrida ancha bo’shashib qolgan edi. u ko’p masalalarni bevosita o’zbek urug’lari oqsoqollari ishtiroki va ruxsatisiz hal qila olmas edi. bu esa o’zo’zidan markazlashgan davlat siyosatiga moslashgan shahar hunarmandlari va savdogarlarining noroziligiga sabab bo’ldi. doniyolbiyning mana shunday siyosatiga qarshi 1784 yili buxoroda katta qo’zg’olon ko’tarildi va ushbu qo’zg’olon davomida mingdan oshiq kishi o’ldirildi. qo’zg’olonning yanada alanga olishidan cho’chishgan shaharning yirik savdogarlari va mulkdorlari davlatni boshqarishni shohmurodga topshirishni talab qilishdi. doniyolbiy mana shu voqyealardan so’ng taxtni o’g’li shohmurodga topshirishta majbur …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"buxoro amirligida davlat boshqaruv tizimi" haqida

buxoro amirligida davlat boshqaruv tizimi reja: 1.amirlikdagi boshqaruv tizimi 2.amirlikdagi markaziy boshqaruv tizimi 3.mahalliy boshqaruv tizimi o’tmish tariximizga nazar solsak milliy davlatchiligimizning turli davrlardagi kjsalishi va inqirozi, fojialariga daxldor tarixiy voqyea va jarayonlar jamiyatning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotiga qanchalik ta’sir etganligi yanada ravshanroq namoyon bo’ladi.buxoro xonligi tarixida (1885yil amir shoh murod davridan boshlab amirlik) mang’itlar sulolasi hukmronligi alohida ahamiyatga molik davlat boshqaruv tizimiga egaligi bilan ajralib turadi.buxoro amirligi tarixida mang’itlar sulolasi hukmronligi tarixi 1756 yilda boshlanib, 1920 yilga qadar davom etdi. mang’itlarning hokimiyat tepasiga kelishi bilan davlat boshlig’i avval xon, so...

Bu fayl DOCX formatida 16 sahifadan iborat (39,0 KB). "buxoro amirligida davlat boshqaruv tizimi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: buxoro amirligida davlat boshqa… DOCX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram