tarixiy o'lkashunoslik va turizm

DOCX 83 pages 119.9 KB Free download

83 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.9 KB

File type DOCX

Pages 83

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 83

1-mavzu. “tarixiy o'lkashunoslik va turizm” fani haqida, uning predmeti, maqsad va vazifalari 1. tarixiy o'lkashunoslik fanining maqsad va vazifalari 2. tarixiy o'lkashunoslik fanining manbalari 3. tarixiy o'lkashunoslikning shakllanishiga doir dastlabki ma'lumotlar 4. tarixiy o'lkashunoslikning fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi tarixi adabiyotlar: 1. ochildiev f.b. tarixiy o'lkashunoslik. o'quv qo'llanma. – t.: donishmand ziyosi, 2020. – 200 b. 1.tarixiy o'lkashunoslik fanining maqsad va vazifalari. tarixga nazar tashlasak, o'z o'lkasini sevmagan va uning tuprog'ini ardoqlamagan biron zotni uchrata olmaymiz. tarixiy-madaniy merosimizni o'rganish va targ'ib etish, me'moriy yodgorliklar va qadamjolarni saqlash, ta'mirlashga katta e'tibor berishda ushbu fanning o'rni kattadir. tarixiy o'lkashunoslik - o'z ona yurti hisoblangan muayya o'lka, viloyat, shahar, tuman va qishloq hududlarini har tomonlama o'rganishni taqozo etadi. tarixiy o'lkashunoslikda o'lkaning tabiati, aholisi, xo'jaligi, tarixi, madaniyati, arxeologiyasi, o'lka namoyandalari va boshqa jihatlari o'rganiladi. o'lkashunoslik kompleks va soha o'lkashunoslikka bo'linadi. kompleks o'lkashunoslik turli sohalarni bir-biri bilan bog'liq holda, soha o'lkashunoslik geografiya, tarix, etnografiya, madaniyat, …

2 / 83

aniy yodgorliklarini muhofaza qilish hamda ulardan foydalanish qo'mitasi, respublika fa tarix, arxeologiya ilmiy-tadqiqot institutlari, muzeylar shug'ullanadi. jamoat o'lkashunosligi mahalliy hokimiyatlarning bevosita rahbarligida tegishli joylarda tarixiy, arxeologik, etnografik, tabiiy sohaga oid mutaxassislar tomonidan joylarda tashkil etilib faoliyat olib boradi. maktab o'lkashunosligi umumiy ta'lim maktablarida tarix, geografiya, botanika, zoologiya, til va adabiyot o'qituvchilarining bevosita rahbarligida tashkil etiladi. o'lka tabiati, tarixi, aholisi, xo'jaligi, madaniyati, etnografiyasi, toponimikasi, arxeologiyasiga oid dalil va topilmalar maktab o'lkashunosligi muzeylarida namoyish etiladi. tarixiy o'lkashunoslik fani asosan ikki maqsadni ko'zda tutadi: 1. o'z o'lkasining o'trmshi va zamonaviy tarixini har tomonlama ilmiy asosda o'rganish va tahlil qilish. 2. to'plangan ilmiy manbalardan samarali foydalanib, yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash. 2. tarixiy o'lkashunoslik fanining manbalari tarixiy o'lkashunoslik tarix fanining tarkibiy qismi hisoblanib, bir qancha manbalarga tayanib o'rganiladi. tarixiy o'lkashunoslikni o'rganishda tarixiy geografiya, arxeologik, toponimik, etnografik, antropologik, me'morchilik, arxiv va yozma manbalarni kiritish mumkin. tarixiy manba deganda uzoq o'tmishdan qolgan, tabiat va jamiyatning ma'lum …

3 / 83

adimiy manzilgohlar, istehkomlar, mozor qo'rg'onlar, qoyatosh tasvirlari va boshqalar kirib, vatanimiz tarixini o'rganishda muhim manba bo'lib xizmat qiladi. arxeologik manbalar 2 turga bo'lib o'rganiladi: 1. tabiiy manbalar (paleozoologiya, paleobotanika) - inson va hayvon suyaklari, o'simliklar qoldiqlari va geologik qatlamlar bo'lib, ularni asosan zoologlar, botaniklar va geologlar o'rganadi. 2. inson tomonidan yaratilgan moddiy manbalar, ularning mehnat qurol-yarog'lari, sopol idishlar, san'at va zeb-ziynat buyumlari, yozuv va boshqalar. arxeologiya tarix fanining tarkibiy qismi bo'lib, ijtimoiy fanlar orasida alohida o'rin tutadi. arxeologiya iborasi «arxayos» - qadimgi, «logos» - fan degan ikkita yunoncha so'z birikmasidan tashkil topgan bo'lib, qadimgi bilimlar haqidagi fan degan ma'noni beradi. ba'zilar esa uni tarix faniga xizmat qiluvchi 2-darajali fan deb tushunganlar. mantiqan olib qaraganda tarix va arxeologiya fanlari aslida o'zaro chambarchas bog'liq bo'lib, bir-birini to'ldiruvchi yagona fanning sohasidir. insoniyat o'tmish davrini arxeologiyasiz o'rganib bo'lmaydi. arxeologiya insoniyatning o'tmish tarixini o'rganishda dala tadqiqotlari natijasida ibtidoiy makonlar, qishloqlar, shaharlar hamda ulardan topib o'rganilgan …

4 / 83

barchas aloqada rivojlanadi. toponimlar til tarixini tadqiq etishda muhim manba hisoblanadi. toponimika xalqlarining tarixiy o'tmish xususiyatlarini jonlantirishga, ularning joylashish chegaralarini belgilashga, tillarning o'tmishdagi tarqalish hududlarini, madaniy va iqtisodiy markazlar, savdo yo'llari va shahar, qishloq geografiyasini tavsiflashga yordam beradi. geografik joy nomlari (keyingi o'rinlarda toponimlar) qumlik va suvliklardagi geografik obektlarning, joylarning atoqli otlaridir. toponimlar o'zbek tili, uning so'z boyligi, o'zbek xalqining madaniy, ma'naviy hamda ilmiy merosiga oid boy ma'lumotlami o'zida ifodalab, asrlar davomida saqlab, asrab kelayotgan ulug' xazinadir. joy nomlarining asosiy vazifasi - bir xil, bir tipli geografik o'rinlar, obektlar, hududlarni alohida, yakka holda ajratib atash va shu orqali ulami bir-biridan farqlashga xizmat qilishdir. toponimlarda xalqning o'ta qadimiy davrlardan tortib shu kunlarigacha boigan noyob kuzatishlari, tajribalari, ularning dunyoqarashi va turli e'tiqodlari o'z ifodasini topgan. agarda nomlar ifoda qilgan ma'nolar, ijtimoiy, tarixiy, tabiiy- jug'rofiy ma'lumotlar, nomlarning tanlanish va qo'yilish sabablari, toponimlarning kelib chiqish tarixi tahlil qilinsa, bu holat yorqin ko'rinadi. tilda ma'nosiz, …

5 / 83

igini aniqlaydilar. antropologiya odamning kelib chiqishi va evolyutsiyasi, odamzod irqining paydo bo'lishi haqidagi fan hisoblanadi. antropologiyaga oid ma'lumotlar bundan bir necha ming yil oldin bo'lganiga qaramay, u fan sifatida xix asrning 2-yarmida shakllana boshladi. antropologiya bir qancha qismlarga bo'linadi: - odam morfologiyasi, - antropogenez, - irqshunoslik. morfologiya odamning jismoniy tuzilishidagi belgilarning yoshi. jinsi, kasbi va tashqi sharoitiga qarab o'zgarishini o'rganadi. irqshunoslik odamzod irqlarining kelib chiqish davri va sabablarini, ulaming yer yuzi bo'ylab tarqalishini hamda etnogenez masalalarini yechishga yordam beradi. o'lkamiz o'zining geografik o'rniga ko'ra o'tmishda irqiy va etnik jarayonlarni boshidan kechirgan, shuningdek, qo'shni xalqlarning ham tarixiy taqdirini belgilab berishda katta ahamiyat kasb etgan. o'lkamiz antropologik jihatdan amudaryo va sirdaryo oralig'ida yashovchi qadimgi ajdodlarimiz yer yuzidagi uch irqning biri - yevropeoid irqining «o'rta osiyo ikki daryo oralig'i» tipiga mansub bo'lganligi aniqlangan. etnografiya (yunoncha, «etnos» - xalq. «grafo» - yozaman, xalq haqida ma'lumotlar; xalqshunoslik) xalq urf-odatlari, moddiy va ma'naviy madaniyati, xo'jaligi, diniy …

Want to read more?

Download all 83 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy o'lkashunoslik va turizm"

1-mavzu. “tarixiy o'lkashunoslik va turizm” fani haqida, uning predmeti, maqsad va vazifalari 1. tarixiy o'lkashunoslik fanining maqsad va vazifalari 2. tarixiy o'lkashunoslik fanining manbalari 3. tarixiy o'lkashunoslikning shakllanishiga doir dastlabki ma'lumotlar 4. tarixiy o'lkashunoslikning fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi tarixi adabiyotlar: 1. ochildiev f.b. tarixiy o'lkashunoslik. o'quv qo'llanma. – t.: donishmand ziyosi, 2020. – 200 b. 1.tarixiy o'lkashunoslik fanining maqsad va vazifalari. tarixga nazar tashlasak, o'z o'lkasini sevmagan va uning tuprog'ini ardoqlamagan biron zotni uchrata olmaymiz. tarixiy-madaniy merosimizni o'rganish va targ'ib etish, me'moriy yodgorliklar va qadamjolarni saqlash, ta'mirlashga katta e'tibor berishda ushbu fanning o'rni kattadir. tarixi...

This file contains 83 pages in DOCX format (119.9 KB). To download "tarixiy o'lkashunoslik va turizm", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy o'lkashunoslik va turizm DOCX 83 pages Free download Telegram