uvaysiy g'azallarida muhabbat talqini

PPT 9 стр. 856,5 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 856,5 КБ

Тип файла PPT

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

слайд 1 uvaysiy g'azallarida muhabbat talqini har bir shoir taxallusining o'z ma'nosi bor. mumtoz adabiyotimizda shoirlar asosan muqad-das islom dini ta'limotiga, payg'ambar muhammad alayhissalom o'gitlari hamda o'tmishdagi ulug' ajdodlarga ergashib yoki tug'ilgan yeriga nis-bat berib o'ziga taxallus tanlaganlar. taxallus bu shunchaki bir so'z yoki ismgina emas, balki adib-ning ijoddan ko'zlagan maqsadini, yo'lini bel-gilovchi timsol, ajdodlari, vatani oldidagi mas'uliyatga ishora qiluvchi hikmatli so'zdir. masalan, navoiy — haq va haqiqat, adolat yo'lida navo qiluvchi, buyuk alisher navoiyning ikkinchi taxallusi foniy — o'tkinchi, ya'ni o'zining bu dunyo-da vaqtinchalik mehmon ekanligini anglab, faqat ezgu ishlarni ko'zlovchi, maxmur — ilohiy ishqdan mast bo'lgan darvesh va hokazo. xo'sh, unda uvaysiy taxallusining ma'nosi nima? o‘zbek mumtoz adabiyotida tarixiy shaxslar obrazi tasviri jihatidan boy tajriba to‘plangan. ularni biz, muayyan o‘ziga xos xususiyatlarini e’tiborga olib, shartli ravishda quyidagicha tasniflashimiz mumkin: 1. islomgacha bo‘lgan davr bilan bog‘liq tarixiy shaxslar obrazi; 2. islom dini bilan bog‘liq tarixiy shaxslar obrazi. bu tipdagi …

2 / 9

di. ijodkor asarida tarixiy jarayon va tarixiy shaxs faoliyati bilan bog‘liq tasvirlarda o‘ta mubolag‘ali chizgilardan ham foydalanishi mumkin. natijada tasvir obyekti bo‘lgan hodisaning o‘quvchi ongi va shuuriga ta’sir kuchi bir necha barobar oshadi, tarixiy shaxs obraziga nisbatan ijobiy yoki salbiy fikr shakllanishiga zamin yaratiladi. shu ma’noda, badiiy adabiyotda tarixiy shaxslar obrazi tasviri ijodkorning qaysi rakursdan yondashishiga qarab, kelgusida o‘quvchi tasavvurida yaxshilik yoki yomonlik, saxiylik yoki baxillik, mardlik yoki nomardlik timsoliga, ijodkor orzu-istaklarining ifodachisiga aylanishi mumkin. . birinchi guruhdagi obrazlarni yana tarixiy va sinkretik obrazlar guruhiga ham bo‘lish mumkin. masalan, afrosiyob, xizr kabi obrazlar ayrim manbalarda tarixiy shaxs sifatida ko‘rsatilsa, ayrimlarida mifik obraz sifatida qayd etiladi. mazkur tasnifga ko‘ra, turkiy xalqlarning islomgacha bo‘lgan tarixida yorqin iz qoldirgan tarixiy shaxslardan kultegin, bilga xoqon, to‘nyuquq kabilarning shaxsini tasvirlashga bag‘ishlangan qimmatli manbalar sifatida bitiktoshlarni qayd qilish mumkin. shuningdek, alp er to‘nga, o‘g‘uzxon haqidagi, turkiy xalqlarning tarqalish tarixi bilan chambarchas bog‘liq arkanaqun, alanquva voqealari bilan …

3 / 9

voqealar bayon qilingan. nodira lirikasida asosan islom dini tarixi va shoiraning o‘zi yashagan davr bilan bog‘liq tarixiy shaxslar obrazlari o‘ziga xos poetik talqin etilgani kuzatiladi. adabiyotshunos m.qodirova nodira devonining 1963 yilgi nashrida shoira asarlarida uchraydigan qirqdan ortiq tarixiy va mifik obrazlar ko‘rsatkichini ilova qilgan. bundan tashqari, olima shoira lirikasidagi tarixiy shaxslar obrazlariga yangicha qarashlar asosida baho bergani ma’lum. n.jumaxo‘ja esa “nodira devonida islom dini arkonlari, payg‘ambaru sahobalar va hadisi sharif to‘g‘risida talay she’ru timsollar mavjudki, ularni o‘rni bilan, imkon darajasida tadqiq etmoq zarur”,-degan xulosani bildiradi. darhaqiqat, shoira dunyoqarashining takomilida o‘zi mansub bo‘lgan islom dunyosining ma’naviy ta’siri katta. nodira devonida alloh taolo, payg‘ambar alayhissalom betakror badiiyat bilan vasf etiladi. tarixiy obrazlar teran mazmun mutanosibligida talqin qilinadi. bu shoiraning kalom ilmini, islom dini va millatimiz tarixini chuqur bilganidan dalolat beradi. uvaysiy gʻazallarida noan'anaviylik bilan bir qatorda anʻanaviylik xususiyati ham mavjud. uning “rahm”radifli gʻazalining 2-bandida yusuf paygʻambar va uning otasi yaʻqub paygʻambar obrazlari …

4 / 9

ulushni qamugʻ odamligʻlarga berdi. ul bir ulushni yana oʻn ulush qildi. toʻquzin yusufga, bir ulushni olamligʻlarga berdi. yusufga, bir ulushni olamligʻlarga berdi. yusuf obrazi blan bogʻliq obrazlarni mazmunan shartli ravishda quyidagi guruhlar asosida tahlil etish mumkin. 1. yusuf sarguzashtlari bilan bogʻliq turli baytlarga ishora qiluvchi baytlar 2. yorni yusufga tenglashtirish. unga yusuf nisbati berilganini ifodolovchi misralar. 3. ma’shuqani yusufdandan-da ustunligini aks ettiruvchi satrlar. 4. oshiqni yusuf voqealarida ishtirok etgan ya’qubga qiyoslash. yusuf qissasida tasvirlanishicha, akalari unga yomonlik qilib uni halok etishadi . ”yusuf ya’qubning eng sevimli oʻgʻli. yusuf chekadigan har bir iztirob ya’qubga chuqur musibat keltiradi. ular to topishgunlaricha ya’qub koʻz nuridin ayriladi. ”1. uvaysiy gʻazalidayusuf obrazini ishlatilib, talmeh san’atini yuzaga keltirmoqda. ”talmeh (“nazar solmoq”) sheʻr yoki nasrda mashhur tarixiy voqealar, shaxslar, joylar, xalq maqollari va iboralariga ishora qilish san’atidir. ” misraning ma’nosi:taqdiri azal uni yusufning jamolidan uni yiroq ayladi, oshiqning visol ilinjida tortadigan azoblari yusuf orzusida yaʻqubga miqyoslanadi. uvaysiy …

5 / 9

suvo, oʻzligini unutgan inson qiyofasining shakllanishidir. misrada uvaysiy hech bir kimsa laylinining ishqida majnundek yonolmasligini sevolmasligini hamda oʻzining yoriga, ya’ni ollohga boʻlgan muhabbatini majunning layliga boʻlgan munosabatiga oʻxshatadi. uvaysiy g’azallarining o’ziga xoslik jihatlari juda ko’p bo’lib, masalan u o’z davrining barcha ayollarining dardini kuyladi va asarlari bilan ularga da’vo bo’ldi.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uvaysiy g'azallarida muhabbat talqini"

слайд 1 uvaysiy g'azallarida muhabbat talqini har bir shoir taxallusining o'z ma'nosi bor. mumtoz adabiyotimizda shoirlar asosan muqad-das islom dini ta'limotiga, payg'ambar muhammad alayhissalom o'gitlari hamda o'tmishdagi ulug' ajdodlarga ergashib yoki tug'ilgan yeriga nis-bat berib o'ziga taxallus tanlaganlar. taxallus bu shunchaki bir so'z yoki ismgina emas, balki adib-ning ijoddan ko'zlagan maqsadini, yo'lini bel-gilovchi timsol, ajdodlari, vatani oldidagi mas'uliyatga ishora qiluvchi hikmatli so'zdir. masalan, navoiy — haq va haqiqat, adolat yo'lida navo qiluvchi, buyuk alisher navoiyning ikkinchi taxallusi foniy — o'tkinchi, ya'ni o'zining bu dunyo-da vaqtinchalik mehmon ekanligini anglab, faqat ezgu ishlarni ko'zlovchi, maxmur — ilohiy ishqdan mast bo'lgan darvesh va hokazo. xo'sh...

Этот файл содержит 9 стр. в формате PPT (856,5 КБ). Чтобы скачать "uvaysiy g'azallarida muhabbat talqini", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uvaysiy g'azallarida muhabbat t… PPT 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram