qoraxoniylar davlati

DOCX 9 pages 23.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: qoraxoniylar davlati mavzu: qoraxoniylar davlati reja: 1. qoraxoniylar davlatining tashkil topishi 2. qoraxoniylarning movarounnahrga hujumi 3. qoraxoniylar davlatini ikkiga ajralishi 4. qoraxoniylar davlatida boshqaruv tizimi 5. qoraxoniylar davlatida ilm - fan va madaniyat 6. qoraxoniylar davlati x asr o'rtalarida issiqko'lning janubi va koshg'arda yashagan yag'mo qabilas^ kuchayib, avval o'zlaridan shimoli-sharqroqda yashovchi jikil qabilasi bilan^ yagona ittifoqqa birlashadi. so'ngra yettisuvga xuruj qilib, qarluqlarn^ bo'ysundiradi va bu ulkan hududda qoraxoniylar davlatini tashkil qiladilar. ' ' qoraxoniylar" atamasi xoqon qoraxonning islom dinini qabul qilganidan so'ng paydo bo'lgan. numizmat tornberg esa ularning xonlari tutib yurgan^ maqomiga qarab ileklar deb atagan. boshqalar esa uyg'ur xoqonligi deb atashgan^ 940 yil atrofida qarluqlar tyanshan yaqinidagi bolasog'un shahrini bosib olishadil birinchi hukmdorlardan biri satuq bo'g'raxon abdulkarim islom dinini qabur qiladi va > nomi bilan shuxrat topadi, keyinchalik butun sulola^ uning nomidan "qoraxoniylar" deb atala boshlanadi. x-asr oxirida yettisuv va sharqiy turkiston hududlarida "podshoh yag'ma" yoki "elikxon" boshchiligidag^ …

2 / 9

buxorogaj qayta hujum uyushtiradi. 995-996 yillarda nuh ii sabuh tegin madadi bilan qoraxoniylar hujumini daf etadi. 999 yili qoraxoniylar yana buxoroni yana ishg'ol etib, amir abdul malik ii va podshoh oilasini asirga oladilar. bu hol movarounnahrda hokimiyat qoraxoniylar foydasiga uzil-kesil hal bo'lishiga olibj keladi. qoraxoniylar davlati koshg'ardan amudaryogacha cho'zilgan sharqiyj turkiston, yettisuv, shosh, farg'ona va qadimgi so'g'd yerlarini o'z ichiga olgane 1005 yilgacha somoniylarning so'nggi vakili al-muntasir qoraxoniylar bilan muvaffaqiyatli kurashgan, biroq raqibning kopsonli qoshini pirovard galaban ta'minlagan. bogmod halifi fatvosi bilan elikxon nasr ibn ali movarounnahrda ozj hukmronligini ornatdi. movarounnahrni zabt etgach qoraxoniylar dehqonlaij tabaqasini yakson etdilar va ularning yerlari va suvlarini davlat tasarrufiga topshirganlar. elikxon nasr 1012 yili vafot etgach, uning davlatiga ukasi ali tegi^ vorislik qiladi. qoraxoniylar amudaryo vodiysi yerlari uchun gaznaviylaij davlatiga qarshi muntazam urushlar olib borishadi, xl-asr oxirida esa saljuqlarning^ kuchaygan davlatiga tobe bolib qolishadi. elikxon poytaxti dastlab uzgendae joylashgan, songra samarqandga kochirilgan. buxoro ham …

3 / 9

oinlik yo'lini tutib^ qoraxoniylarga yon bosadilar. qoraxoniylar buxoroni qarshiliksiz ishg'ol qiladilar. ko'p o'tmay bug'roxon hojib^ foyiqni termiz va balxga noib qilib tayinlaydi. ammo bug'roxon buxoroda uzoq^ turolmaydi. kasallik uni koshg'arga qaytishga majbur etadi. yo'lda u vafot etadi^ bunday qulay sharoitdan foydalangan nux ibn mansur buxoroga qaytib o'z taxtini egallaydi. ammo ikki mahalliy turk noiblari foyiq balxda, abu ali simjuriy^ xurosonda amirga qarshi qo'zg'olon ko'taradilar. o'z kuchiga ishonmagan nuh ib^ mansur - g'azna hukmdori sobuqtakinni yordamga chaqiradi. yigirma mingl^ qo'shin bilan u movarounnahrga yetib keladi va nuh bilan birlashib, qo'zg'olonchilarga qarshi yurish qiladi. bir necha janglardan so'ng foyiq va abual^ qo'shinlari tor-mor qilinadi. shuningdek, sobuqtakinni abuali simjuriy o'rniga xurosonning noibi qilib tayinlaydi. natijada g'azna va xurosonda sobuqtakin va o'g'li mahmudning siyosiy xukmronligi mustahkamlanib, g'aznaviylar davlat^ tashkil topadi. tez orada bu davlat kuchayib, hindiston chegarasidan amudaryogacha bo'lgan yerlarni egallaydi. 996-yilda qoraxoniylar^ movarounnahrga tomon yana hujum boshlaydilar. ularga nasr ibn ali boshchilik qiladi. …

4 / 9

q, ko'p vaqt o'tmay qoraxoniylar buxoroni bosib oladilar. garchi somoniylar to 1005-yilgacha samarqand va buxoroni qaytarib olishga uringan bo'lsalarda ammo 999-yilda buxoroning nasr eloqxon tomonidan zabt etilishi bilan somoniylar hukmronligi barham topgan edi. shunday qilib x asr oxirida somoniylar davlati o'rnida ikkita yangi davlat tashkil topdi: bir^ koshg'ardan amudaryogacha cho'zilgan sharqiy turkistonning bir qismini, yettisuv, shosh, farg'ona va qadimgi sug'dni o'z ichiga olgan qoraxoniylar davlat^ bo'lsa, ikkinchisi shimoliy hindistondan kaspiy dengizining janubiy qirg'oqlarigacha bo'lgan viloyatlarni qamrab olgan g'aznaviylar davlati edi. qoraxoniylar davlatining ikkiga airalishi garchi amudaryo bu ikki turk davlatlari o'rtasidagi chegara deb belgilangan bo'lsaj da, ammo qoraxoniylar xurosonni zabt etilgan yurtning ajralmas qismi xisoblab, uni o'z davlatiga qo'shib olish uchun harakat qiladilar. oradan ko'p vaqt o'tmay qoraxoniylar va g'aznaviylar o'rtasida shiddatli urushlar boshlanadi. 1006-va^ 1008-yillarda qoraxoniylar xuroson ustiga ikki marta qo'shin tortadilar. balx, tus^ va nishopur shaharlari zabt etiladi. ularning harbiy yurishini sulton mahmudga qarshi bo'lgan xurosonning mulkdor feodallari …

5 / 9

farg'onani o'ziga bo'ysundirib, mustaqil siyosat yurita^ boshlaydi. natijada qoraxoniylar ikki mustaqil davlatga ajralib ketadi. biri poytaxti bolosog'unda bo'lgan sharqiy qoraxoniylar, ikkinchisi markazi samarqandda bo'lgan movarounnahrdagi qoraxoniylar davlati edi. bu g'alabalarda so'ng ibrohim tamg'ach "bug'roxon" unvoniga sazovor bo'ladi, saljuqiylar bilan qoraxoniylar o'rtasidagi munosabatlar dastavval yaxshi bo'lsa-da, ammo keyinchalik keskinlashib ketadi. bu ikki turk davlatlari o'rtasida shiddatli janglar bo'lib o'tadi. hatto, 1130-yilda saljuqiylar sultoni sanjar movarounnahrga qo'shin^ tortib, qoraxoniylar davlatining poytaxti samarqandni ishg'ol etadi. natijada qoraxoniylar sulton sanjarga tobe bo'lib qoladilar. davlat boshqaruvi qoraxoniylar davlatining boshqaruv tizimi mahalliy hududiy boshqarish tartibiga asoslangan. xonlik hududlari nihoyatda bepoyon bo'lganligidan, har bir yiri'k hudud yoki viloyat eloqxonlar (mahalliy hukmdorlar) tomonidan nisbatan mustaqi^ tarzda idora qilingan (masalan, samarqand, buxoro, ettisuv v.b.). eloqxonlar^ tegishli miqdordagi yillik xiroj yoki to'lovlarni markaziy xokimiyat hukmdori tamg'achxonga yuborib, amalda o'z mulklarini mustaqil boshqarganlar^ qoraxoniylarning movarounnahrdagi hukmronligi murakkab ijtimoiy siyosiy vaziyatda, turli sulolaviy urushlar, ziddiyatli jarayonlar girdobida kechgan. viloyat^ hokimlari faqat qoraxoniylar …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qoraxoniylar davlati"

mavzu: qoraxoniylar davlati mavzu: qoraxoniylar davlati reja: 1. qoraxoniylar davlatining tashkil topishi 2. qoraxoniylarning movarounnahrga hujumi 3. qoraxoniylar davlatini ikkiga ajralishi 4. qoraxoniylar davlatida boshqaruv tizimi 5. qoraxoniylar davlatida ilm - fan va madaniyat 6. qoraxoniylar davlati x asr o'rtalarida issiqko'lning janubi va koshg'arda yashagan yag'mo qabilas^ kuchayib, avval o'zlaridan shimoli-sharqroqda yashovchi jikil qabilasi bilan^ yagona ittifoqqa birlashadi. so'ngra yettisuvga xuruj qilib, qarluqlarn^ bo'ysundiradi va bu ulkan hududda qoraxoniylar davlatini tashkil qiladilar. ' ' qoraxoniylar" atamasi xoqon qoraxonning islom dinini qabul qilganidan so'ng paydo bo'lgan. numizmat tornberg esa ularning xonlari tutib yurgan^ maqomiga qarab ileklar deb atagan. boshq...

This file contains 9 pages in DOCX format (23.4 KB). To download "qoraxoniylar davlati", click the Telegram button on the left.

Tags: qoraxoniylar davlati DOCX 9 pages Free download Telegram