ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi

DOCX 20 pages 32.8 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.8 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi (1601-1753 yillar) ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi (1601-1753 yillar) reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1. ashtarxoniylarning hokimiyat tepasiga kelishi. 2. ashtarxoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot. 3. ashtarxoniylar davrida manaviy-marifiy, madaniy hayot. iii. xulosa. iv. adabiyotlar. i. kirish. ashtarxoniylar jo'jixon naslidan bo'lib, xiv asrning 80-yillaridan boshlab ashtarxon (hoji tarxon, astraxan) va uning atrofidagi yerlar va xalqlar ustidan hukmronlik qilgan. 1556-yilda astraxanni rusiya bosib olgach, ashtarxoniylardan yormuhammadxon oila a'zolari va qarindosh -urug'i bilan buxoroga keladi.ularni buxoro xoni iskandarxon (abdullaxon ii ning otasi) izzat-ikrom bilan kutib oladi. iskandarxon qizi zuhrabegimni yormuhammadxonning o'g'li jonibek sultonga beradi. jonibek sulton zuhrabegimdan uch o'g'il (dinmuhammad,boqi muhammad, vali muhammad) ko'radi. jonibek sulton va uning o'g'illari buxoro xonligida yuksak mavqega erishib, buxoro xonligi viloyatlarida hokim vazifasida faoliyat yuritadilar. 1601- yilda jonibek sultonning o'g'li boqi muhammad buxoro taxtiga o'tqazildi. buxoro xonligi tarixida yangi sulola — ashtarxoniylar sulolasi hukmronligi boshlanib, 175 yil davomida mamlakat shu sulola …

2 / 20

bo'ysunmay muxolifatchilikni kuchaytirdilar. buxorolik amirlar xonga qarshi isyon uyushtirganligidan xabar topgan vali muhammad farzandlarini olib eronga qochadi. amirlar taxtga boqi muhammadxonning o'g'li imomqulixonni (1611-1642) o'tqazdilar. u vali muhammad boshlab kelgan eron qo'shinlarini tor-mor keltirib, mamlakat mustaqilligini saqlab qoldi. vali muhammad asir olinib qatl etildi. imomqulixon toshkent va xonlikning shimoli-sharqiy chegaralari uchun qozoqlar, jung'ar (ayrat) lar, qalmoqlar, qoraqalpoqlarga qarshi muvaffaqiyatli kurash olib bordi. 1613- yilda toshkent yerlarini egallagan qozoqlarga hujum qilib, toshkentni o'z tasarrufiga kiritdi. o'g'li iskandar sultonni toshkent hokimi etib tayinladi. iskandar sulton aholiga boj, xiroj va boshqa soliqlarni ko'paytirib, qattiq zulm o'tkazdi. bunga qarshi toshkentda qo'zg'olon ko'tarildi va iskandar sulton o'ldirildi. bu voqeadanxabar topgan imomqulixon toshkent ustiga qo'shin tortdi. qo'zg'olonchilar ayovsiz jazolandi, iskandar xuni uchun aholi qirg'in qilindi. imomqulixon davrida markaziy davlat hokimiyati nisbatan mustahkamlandi. imomqulixondan keyin taxtni egallagan nodir muhammad (1642-1645) davrida ijtimoiy-siyosiy tarqoqlik yana kuchaydi. xonning o'zi mamlakatning asosiy viloyatlarini mulk qilib 12 nafar o'g'li, 2 nafar …

3 / 20

shin yuboradi. nodir muhammad shoh jahon o'g'illari yordamga emas, balx viloyatini egallash uchun kelayotganini bilgach, unga qarshi chiqadi. maymana yo'lida bo'lgan jangda nodir muhammad yengilib, eronga qochadi va shoh abbos huzurida panoh topadi. 1647- yilda shoh jahon o'g'illari balxni egallaydilar. nodir muhammad shoh abbos yordamida balxni qayta egallaydi. bu voqealardan tashvishga tushgan abdulazizxon ukasi subhonquli yetakchiligida balxga katta qo'shin yuboradi va 1651 yilda subxonquli balxni egallaydi va u balx hokimi etib tayinlanadi. nodir muhammad makkaga hajga borayotib yo'lda vafot etadi. abdulazizxon davrida (1645-1681) xiva xonlarining talonchilik yurishlari kuchayadi. 1655- yilda xiva xoni abdulg'ozixon katta qo'shin bilan yurish qilib, buxoro atroflarini ikki bor talon-taroj qiladi. qorako'l aholisining bir qismini asir olib, karmanani vayronaga aylantiradi. 1658- yilda vardonzeni talab, 1662- yilda buxoro shahrigacha yetib boradi. tinimsiz urushlar, ichki ziddiyatlar buxoro xonligining ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini murakkablashtirib yuborgandi, siyosiy vaziyat izdan chiqqandi. keksayib qolgan abdulazizxon 1680- yilda taxtdan voz kechib, makkaga hajga ketadi va u …

4 / 20

d qilib, o'ldiradi.balx hokimligi yuzqabilasining sardori muhammad hoji otaliqqa topshiriladi. subhonqulixon balxdaligidan foydalangan anushaxon buxoro atroflariga yana bostirib kelib u yerlarni talon-taroj qiladi va katta o'ljalar bilan qaytib ketadi. subhonqulixon fitnasi bilan 1686- yilda xiva xoni anushaxon ko'ziga mil tortiladi va taxtdan tushiriladi. subhonqulixon 1688- yilda xivadagi tarafdorlari xizmatidan foydalanib, xiva xoni erengxonning o'ldirilishiga erishadi va xorazm buxoro xonligi tasarrufiga olinadi. subhonqulixon amir shohniyozni xivaga hokim etib tayinlaydi. qirg'inbarot urushlar, ichki nizolar mamlakat iqtisodiyotini chuqur tanazzulga tushiradi. 1702-yili subhonqulixon vafot etgach, toj-u taxtni uning o'g'li ubaydullaxon (1702-1711) egallaydi. ubaydullaxon ii goh isyonkor qabilalarga qarshi, goh bo'ysunmas mahalliy hukmdorlarga, goh davlat sarhadlariga bostirib kirgan ko'chmanchilarga qarshi urush olib borishga majbur bo'ldi. ubaydullaxonning asosiy maqsadi siyosiy tarqoqlikni tugatishdan iborat edi. u ana shu maqsad yo'lida harakat qildi. dastlab u balxni bo'ysundirish yo'lini izladi. ma'lumki, ubaydullaxon ii ning otasi subhonqulixon balxni qatag'on qabilasi boshlig'i mahmudbiy otaliqqa alohida xizmatlari uchun tortiq qilgan edi. ubaydullaxon …

5 / 20

parokandalik kuchaydi. har bir viloyat hokimi mustaqil bo'lishga intildi. natijada, ubaydullaxonga qarshi fitna uyushtirildi va 1711 - yilning 16- martida u o'ldirildi. taxtga ubaydullaxonning inisi abulfayzxon (1711-1747) o'tqizildi. abulfayzxon tomonidan fitnaning hamma ishtirokchi va ijrochilari saxiylik bilan mukofotlandi. ular katta-katta lavozim egalari bo'ldilar. ubaydullaxonning yaqinlari, amaldorlarining mol-mulklari talandi, o'zlari esa qatl etildi. shunday qilib, parokandalikka qarshi, oliy hokimiyatni kuchaytirish va mamlakat birligini ta'minlash uchun kurashgan ubaydullaxonning hukmronligi fojiali yakunlandi. abulfayzxon kundan kunga mamlakat hayotida nufuzi kuchayib borayotgan amirlar va zodagonlar qo'lida bir qo'g'irchoq hukmdor edi, xolos. bu davrga kelib, xonning ahvoli shu darajaga borib yetdiki, uning farmonlari saroy ostonasidan nariga o'tmaydigan bo'lib qoldi. zamondosh tarixchilarning ma'lumotlariga qaraganda, abulfayzxon „saroyning oldi (ya'ni registon) tinch bo'lsa bo'lgani", degan gapni doimo takrorlab turgan. abulfayzxon davrida o'zbeklarning mang'it qabilasidan kelib chiqqan muhammad hakimbiy katta nufuzga ega bo'lib oladi. u barcha shahzodalar otaliqlarining boshlig'i deb tan olingan edi. bu boshqa qabilalar aslzodalarining qat'iy noroziligiga sabab …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi"

ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi (1601-1753 yillar) ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi (1601-1753 yillar) reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1. ashtarxoniylarning hokimiyat tepasiga kelishi. 2. ashtarxoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot. 3. ashtarxoniylar davrida manaviy-marifiy, madaniy hayot. iii. xulosa. iv. adabiyotlar. i. kirish. ashtarxoniylar jo'jixon naslidan bo'lib, xiv asrning 80-yillaridan boshlab ashtarxon (hoji tarxon, astraxan) va uning atrofidagi yerlar va xalqlar ustidan hukmronlik qilgan. 1556-yilda astraxanni rusiya bosib olgach, ashtarxoniylardan yormuhammadxon oila a'zolari va qarindosh -urug'i bilan buxoroga keladi.ularni buxoro xoni iskandarxon (abdullaxon ii ning otasi) izzat-ikrom bilan kutib oladi. iskandarxon qizi zuhrabegimni yormuha...

This file contains 20 pages in DOCX format (32.8 KB). To download "ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ashtarxoniylar sulolasi davrida… DOCX 20 pages Free download Telegram