gidrodinamika

DOCX 26 pages 4.1 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

кимёвий технология асосий жараён ва курилмалари gidrodinamika ■ suyuqliklarning truba quvurlari va kanallarda oqishi, harakatga keltiruvchi kuch, ya’ni bosimlar farqi ta’sirida ro`y beradi. ushbu kuch nasos kompressorlar, ayrim hollarda suyuqliklar zichligi yoki sathining farqi yordamida hosil qilinadi. ma’lum miqdordagi suyuqlikni zarur tezlikda uzatish uchun bosimlar farqini aniqlash kerak. undan tashqari, uzatish uchun kerakli energiya miqdorini yoki bosimlar farqi ma’lum bo`lsa, suyuqlik sarfi va tezligi topiladi. yuqorida ko`rsatilganlarni amalga oshirish uchun gidrodinamika qonuniyatlarini bilish darkor. gidrodinamikada tashqi va ichki masalalar bo`ladi. truba va kanallar ichidagi suyuqlikning harakati - bu gidrodinamikaning ichki masalasidir. turli jismlar yuzasida suyuqlikning harakati – bu gidrodinamikaning tashqi masalasidir. 2.5. suyuqlik harakatining asosiy xarakteristikalari suyuqlik sarfi va tezligi. o’zgarmas ko`ndalang kesimli trubada suyuqlik harakatini ko`rib chiqamiz. vaqt birligida ko`ndalang kesim orqali oqib o`tayotgan suyuqlik miqdoriga suyuqlik sarfi deyiladi. agar suyuqlik sarfi m3/s, m3/soat o`lchov birliklarida o`lchansa - hajmiy sarf, kg/s, kg/soat larda o`lchansa - massaviy sarf deb hisoblanadi. …

2 / 26

dan aniqlanadi: (2.11) bu erda - suyuqlik zichligi, kg/m3 shuni alohida ta’kidlash kerakki, yuqorida keltirilgan formulalar istalgan shakldagi ko`ndalang kesimli kanallar uchun ham to`g`ri keladi. gidravlik radius va ekvivalent diametr. dumaloq bo`lmagan, istalgan shakldagi ko`ndalang kesimli trubalardan suyuqlik oqib o`tganda, asosiy chiziqli o`lcham sifatida gidravlik radius yoki ekvivalent diametri qabul qilinadi. truba yoki kanal ichida harakat qilayotgan oqim ko`ndalang kesim yuzasining perimetriga nisbati gidravlik radius (m) deb nomlanadi: (2.12) bu erda f - suyuqlik oqimi ko`ndalang kesim yuzasi, m2; p - ho`llangan perimetr, m. ichki diametri d, ko`ndalang kesim yuzasi f = d2/4 va ho`llangan perimetri p = d bo`lgan dumaloq truba uchun gidravlik radius ushbu formuladan topiladi: (2.13) gidravlik radius orqali ifodalangan ekvivalent diametr quyidagi ko`rinishga ega agar, (2.12) tenglamani inobatga olsak, tomonlari a va v bo`lgan to`rtburchak ko`ndalang kesimli suyuqlik bilan to`ldirilgan kanallar uchun gidravlik radius ushbu tenglamadan aniqlanadi: ekvivalent diametr esa ichki diametri di va tashqi diametri …

3 / 26

im uzunligi bo`yicha uning tezligi, bosimi, chuqurligi va shakli o`zgarmasa, suyuqlikning harakati tekis, lekin bularning aksi bo`lsa – notekis harakati sodir bo`ladi. oqim o`rtasida (o`qida) suyuqlik harakatining tezligi maksimal, devor atrofidagi oqimchalarda esa - minimal bo`ladi. oqimda tezliklar taqsimlanishi suyuqlik harakat rejimlariga bog`liq. 2.6. oqimning uzluksizlik tenglamasi uzluksiz harakat qilayotgan sharoitda suyuqlik oqimidagi tezliklar orasidagi bog`liqlikni ko`rib chiqamiz. buning uchun oqimdan hajmi dv = dx,dy,dz bo`lgan elementar parallelepipedni ajratib olamiz (2.5-rasm). x o`qi bo`ylab harakat tezligining tashkil qilgan wx deb belgilaymiz. unda, parallelepipedning dy•dz chap tomonidan cheksiz qisqa vaqt ichida unga quyidagi miqdorda suyuqlik kiradi: bu erda - suyuqlik zichligi. suyuqlik umuman siqilmaydi degan tahminni qabul qilamiz. unda, suyuqlik zichligi o`zgarmas bo`ladi. parallelepipedning qarama-qarshi tomonida suyuqlikning tezligi qiymatga farq qiladi va quyidagiga teng bo`ladi: o’ng tomondan d vaqt ichida oqib chiqqan suyuqlik miqdori quyidagiga teng: parallelepipedda ortib borayotgan massa miqdori ga teng bo`ladi. u va z o`qlari bo`ylab, suyuqlik massasining …

4 / 26

(2.14) tenglama ushbu ko`rinishni oladi: (2.15) (2.15) tenglamadan ko`rinib turibdiki, tomchili suyuqlik harakatining tezligi trubaning ko`ndalang kesim yuzasiga teskari proporstionaldir: shunday qilib, (2.15) tenglama massa saqlanish qonunining xususiy holi bo`lib, suyuqlik oqimining moddiy balansini ifodalaydi. agar, suyuqlik tarkibida havo yoki suv bug`i, yoki havo bo`shliqlari paydo bo`lsa, oqim uzluksizligi buziladi. 2.7. suyuqlik harakatining eyler differensial tenglamasi oqimning istalgan nuqtasida suyuqlik harakatining tezligi va bosim orasidagi bog`liqlikni l. eylerning harakat tenglamasi yordamida ifodalash mumkin. ushbu tenglamani keltirib chiqarish uchun turg`un harakat qilayotgan ideal suyuqlik oqimidan dv=dxdydz hajmli elementar parallelepiped ajratib olamiz (2.1-rasm). parallelepipedga ta’sir etuvchi og`irlik va bosim kuchlarining koordinat o`qlaridagi proekstiyalari quyidagicha bo`ladi: x o`qiga y o`qiga z o`qiga dinamikaning asosiy prinstipiga binoan, harakatdagi elementar suyuqlik hajmiga ta’sir etuvchi hamma kuchlar proekstiyalarining yig`indisi suyuqlik massasini uning tezlanishi ko`paytmasiga teng. parallelepiped hajmidagi suyuqlik massasi: agar, elementar zarracha tezligi w, uning tezlanishi dw/d bo`lsa, tezlanishning koordinatlar o`qidagi proekstiyalari quyidagicha bo`ladi: bu erda …

5 / 26

tenglamasi. 2.8. haqiqiy suyuqlik oqimi uchun bernulli tenglamasi turg`un oqimlar uchun eylerning differenstial tenglamalar sistemasini echish gidrodinamikada katta ahamiyatga ega va juda ko`p ishlatiladigan bernulli tenglamasini olish imkonini beradi. agar, (2.16) tenglamalar sistemasining chap va o`ng tomonlarini dx, dy, dz larga ko`paytirib va suyuqlik zichligi ga bo`lsak, ushbu ifodalarni olamiz: (2.17) (2.17) tenglamalar sistemasidagi dx/d, dy/d va dz/d nisbatlar tegishli koordinata o`qlaridagi wx, wy va wz tezliklarning o`zgarishini ifodalaydi. ushbu nisbatlarni tezlik orqali ifodalab, o`z o`rniga qo`ysak: tenglamaning chap tomonidagi qo`shiluvchilar quyidagi ko`rinishda ifodalanishi mumkin: ularning yig`indisi esa, bu erda - tezlik vektorining kattaligi bo`lib, wx, wy va wz o`qlari uchun o`z qiymatiga ega. tenglamaning o`ng tomonidagi ifoda bosimning to`la differenstiali dr ga teng. turg`un oqimlar uchun bosim fazodagi nuqta holatiga bog`liq bo`lib, istalgan nuqta uchun vaqt birligida o`zgarmaydi. demak, ushbu tenglamaning ikkala tomonini erkin tushish tezlanishi g ga bo`lsak va hamma ifodalarni chap tomonga o`tkazsak, quyidagi ko`rinishga ega bo`lamiz: …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrodinamika"

кимёвий технология асосий жараён ва курилмалари gidrodinamika ■ suyuqliklarning truba quvurlari va kanallarda oqishi, harakatga keltiruvchi kuch, ya’ni bosimlar farqi ta’sirida ro`y beradi. ushbu kuch nasos kompressorlar, ayrim hollarda suyuqliklar zichligi yoki sathining farqi yordamida hosil qilinadi. ma’lum miqdordagi suyuqlikni zarur tezlikda uzatish uchun bosimlar farqini aniqlash kerak. undan tashqari, uzatish uchun kerakli energiya miqdorini yoki bosimlar farqi ma’lum bo`lsa, suyuqlik sarfi va tezligi topiladi. yuqorida ko`rsatilganlarni amalga oshirish uchun gidrodinamika qonuniyatlarini bilish darkor. gidrodinamikada tashqi va ichki masalalar bo`ladi. truba va kanallar ichidagi suyuqlikning harakati - bu gidrodinamikaning ichki masalasidir. turli jismlar yuzasida suyuqlikning hara...

This file contains 26 pages in DOCX format (4.1 MB). To download "gidrodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrodinamika DOCX 26 pages Free download Telegram