iqtisodning siklligi to’g’risida turli hil nazariyalari

PPTX 13 стр. 956,4 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 956,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

toshkent davlat sharqshunoslik intituti “xorijiy mamlakatlar iqtisodi va mamlakatshunoslik” fakulteti iqtisodning siklligi to’g’risida turli hil nazariyalari asosiy qism 1. makroiqtisodiyot fanining kelib chiqishda klassik va keyns maktab vakillarining tutgan o’rni. 2. klassik iqtisodchilar va keynschilarning iqtisodiy muvazanat nazaryasi. 3. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. “keyns xochi”. ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. xulosa adabiyotlar makroiqtisodiyot fanining kelib chiqishda klassik va keyns maktab vakillarining tutgan o’rni. 0‘tgan asming 70 yillarigacha keynsning modeli makroiqtisodiy jarayonlami o‘rganishda va izohlashda keng kulamda foydalanilib kelinadi. lekin shu davrda yangi muammoning paydo bulishi ya’ni yuqori darajadagi inflyatsiya bilan bir vaqtning o’zida ishlab chiqarish hajmlarida pasayish hamda ishsizlik darajasini ko’tarilishi davlat aralashuv siyosatining samaradorligini shubha ostiga qo’yadi. bunga javoban klassiklaming qarashlari qayta ko’rilib chiqiladi va natijada milton fridman asos solgan monetarizm nazariyasi paydo bo’ladi.. monetarchilar bozorlar uzini boshqarish g‘oyasini qaytatdan ilgari surib birinchi uringa pul taklifini kuyshadi. ulaming fikricha davlat tomonidan pul taklifini uzliksiz ravishda o‘zgartirilishi makroiqtisodiy …

2 / 13

rg‘u berishadi va nisbatan kamroq darajada monetar siyosatga; neoklassiklar, davlat aralushuvi siyosatining doimiy opponentlari; monetaristlar, ko’p masalada neoklassiklar bilan fikrlari bir, lekin pul instrumentlar orqali davlat iqtisodiyotni tartibga solish zarurligini e’tirof etishadi; yangi makroiqtisodiyot maktabi, xozirgi vaqtda davlat aralashuv siyosatining eng katta raqiblaridan biri. bu to‘rtda maktablar o‘rtasida davom etayotgan baxslar asosan bozor mexanizmlarini faoliyatiga bog‘liq bo‘lib, aniqrogi, makroiqtisodiy maqsadlarga erishishda bozor mexanizmlarining samaralidorlik masalasi ko‘ndalang turadi. asosiy kelishmovchiliklar uchta savolga taqaladi: 1) narxlar va ish xaqi stavkalari egiluvchalinligi; 2) umumiy taklifning egiluvchanligi; 3) «kutishlarning» iqtisodiyotdagi o‘rni. ishsizlik bo‘yicha davlat siyosati: klassik va keynscha yondashuvlar davlatning ishsizlikka nisbatan olib boradigan siyosatiga kelsa, bu yerda bir xil nuqtai nazar yo‘qligini aytib o‘tish joizdir. ishsizlikka va uni tartibga solish masalalariga klassik va keynscha yondashuvlar mavjuddir. bu qarashlar mehnat bozori faliyatini klassiklar va keynschilar tomonidan turlicha tushunishga asoslangan. klassik maktabda mehnat bozoridagi muvozanat g‘oyasi hukmronlik qiladi. har qanday bozordagi kabi, mehnat bozorida ham, …

3 / 13

azanat nazaryasi. klassiklar nazariyasi asosida ikkita asosiy tushuncha mavjud. birinchidan, to‘liq bandlik sharoitida mahsulotlarni sotib olish uchun xarajatlar miqdorining (y = s+i+g+xn) yetishmasligi (ya’ni, ad as bo‘lishi) mumkin emas. ikkinchidan, umumiy xarajatlar miqdori yetishmay qolgan sharoitda ham baho, ish haqi va foiz stavkasi kabi dastaklar ishga tushadi va natijada xarajatlar miqdorining kamayishi ishlab chiqarishning real xajmi, bandlik va real daromadlar miqdorining kamayishiga olib kelmaydi. pul bozori investitsiya va jamg‘armalar tengligini hamda to‘liq bandlik sharoitini ta’minlaydi. faqatgina, ishsizlikning tabiiy darajasida «ixtiyoriy» ishsizlik bo‘lishi mumkin, deb hisoblashadi. bu shuni bildiradiki, ad va as ning muvozanat nuqtasida ishlab chiqarish hajmi (y) uning potensial hajmiga (y*) teng. klassik iqtisodchilar jamg‘arish talabning yetishmasligiga olib kelmaydi, chunki har bir jamg‘arilgan so‘m tadbirkorlar tomonidan investitsiyalanadi, deb ta’kidlashadi. agarda, tadbirkorlar uy xo‘jaliklarining jamg‘armalari miqdorida investitsiya qilishsa, ishlab chikarish hamda bandlik darajalari doimiy bo‘lib qoladi. klassik iqtisodchilar ta’kidlashlaricha, kapitalizmning o‘ziga xos pul bozori mavjud va bu bozor jamg‘arma va …

4 / 13

ingdek, bu nazariyada iqtisodiyotdagi tebranishlar faqat urush, tabiiy ofat va shu kabi vaziyatlargagina bog‘liq emasligini, balki u tinchlik yillarida ham ichki omillarning salbiy oqibatlaridan kelib chiqishi mumkinligi asoslagan. ishsizlik va inflyasiyaning kelib chiqishi investitsiya va jamg‘armalarga bevosita bog‘liq. narxlarning oshishi va ish haqining pasayishi boshqa salbiy omillar bilan birga iqtisodiyotning bekarorligiga olib keladi. jamg‘arish-investitsiya grafigi bunday nomutonosiblikning asosiy sabablaridan biri rejalashtirilgan investitsiyalar va jamg‘armalarning bir-biriga mos kelmasligidir. bunga sabablardan biri shundaki, jamg‘arish va investitsiyalash to‘g‘risidagi qonunlarni har xil guruhlardagi odamlar turli maqsadlarda qabul qilishadi. ikkinchidan, jamg‘aruvchilar va investorlarni jamg‘arish va investitsiyalashga turlicha sabablar undaydi. keynschilar fikricha, jamg‘arma va investitsiyalar bitta omilga bog‘liq bo‘lmagan holda turli sabablar asosida amalga oshiriladi. masalan, kishilar qiymati o‘zining ish haqi miqdoridan ortiq bo‘lgan mahsulotlarni sotib olish uchun, masalan avtomobil yoki televizor xarid qilish uchun jamg‘arishadi. jamg‘armalar biror shaxs yoki oilaning kelajakdagi iste’molini qondirish maqsadida, ya’ni, uy xo‘jaliklari oila boshlig‘ining nafaqaga chiqqandan keyingi hayotini yoki bolalari …

5 / 13

fikricha esa, foiz stavkasi emas, balki aholining ixtiyoridagi daromadi iste’mol va jamg‘arish dinamikasini belgilab beradi. keyns modelida jamg'arish va investitsiya haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. «keyns xochi». ishlab chikarish xajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi ishlab chiqarishning kamayishi natijasida mumkin bo‘lgan yo‘qotishlarning oldini olish uchun jami talabni tartibga solib turadigan faol davlat siyosati zarur. shuning uchun ham keynsning iqtisodiy nazariyasini ko‘p hollarda jami talab nazariyasi deb yuritiladi. jami talab komponentlari, ayniqsa eng barqaror komponent bo‘lgan investitsiyalarning o‘zgarishi makroiqtisodiy barqarorlik sabablaridan biridir. haqiqiy investitsiyalar rejalashtirilgan va rejalashtirilmagan investitsiyalar miqdorini o‘z ichiga oladi. rejalashtirilmagan investitsiyalarga tovar — moddiy zaxiralariga (tmz) investitsiyalardagi kutilmagan o‘zgarishlar kiradi. ushbu rejalashtirilmagan investitsiyalar tenglashtiruvchi mexanizm sifatida jamg‘arma va investitsiyalar miadorining o‘zaro bir-biriga mos kelishiga olib keladi va makroiktisodiy muvozanatni ta’minlaydi. agarda, ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi (u1) uning muvozanat darajasidan (uo) ko‘p bo‘lsa, iste’molchilar maxsulotlarni ishlab chiqaruvchilar taklif qilganga nisbatan kam sotib oladi (ad as) ko‘ramiz. keyns xochi (keymsning makroiktisodiy muvozanat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodning siklligi to’g’risida turli hil nazariyalari"

toshkent davlat sharqshunoslik intituti “xorijiy mamlakatlar iqtisodi va mamlakatshunoslik” fakulteti iqtisodning siklligi to’g’risida turli hil nazariyalari asosiy qism 1. makroiqtisodiyot fanining kelib chiqishda klassik va keyns maktab vakillarining tutgan o’rni. 2. klassik iqtisodchilar va keynschilarning iqtisodiy muvazanat nazaryasi. 3. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. “keyns xochi”. ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. xulosa adabiyotlar makroiqtisodiyot fanining kelib chiqishda klassik va keyns maktab vakillarining tutgan o’rni. 0‘tgan asming 70 yillarigacha keynsning modeli makroiqtisodiy jarayonlami o‘rganishda va izohlashda keng kulamda foydalanilib kelinadi. lekin shu davrda yangi muammoning paydo bulishi ya’ni yuqori darajadagi inflyatsiya...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (956,4 КБ). Чтобы скачать "iqtisodning siklligi to’g’risida turli hil nazariyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodning siklligi to’g’risid… PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram