iqtisodiy yondashuv: mulk huquqi, tashqi aloqalar va ekologik muammolar

DOCX 16 pages 93.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

iqtisodiy yondashuv: mulk huquqi, tashqi aloqalar va ekologik muammolar 1. ekologik muammolar va iqtisodiy samaradorlik. 2. mulk huquqlari va samarali bozor taqsimoti. 3.externaliylar bozor taqsimoti manbasi sifatida. 4. resurslar uchun raqobat 5. davlatning samarali roli. kalit so`zlar: 1. ecologik muammolar va iqtisodiy samaradorlik. aniq ekologik muammolar va ularga siyosiy javoblarni qarashdan oldin, biz iqtisodiy yondashuvni tuzishimiz va aniqlik kiritishimiz muhim, shunda biz har bir daraxtni qarab chiqishdan oldin o’rmon haqida tushunchaga ega bo’lamiz. konseptual asos uchun hissiyotga ega bo’lish nafaqat alohida holatlarda shug’ullanish oson kechadi, balki ularning kompleks yondashuvga kiritilishini ko’rish muhimroq. biz ekalogik muammolarning iqtisodiy yondashuvida foydalanilgan umumiy konseptual asoslarini rivojlantiramiz. biz iqtisodiy tizim orqali aniq ko’rsatilganidek insonlar harakati o’rtasidagi munosabatlarni va yana bu harakatlarning ekalogik oqibatlarini o’rganish bilan boshlaymiz. shundan keyin biz bu munosabatlarning maqsadli yechimini baholash kriteriyasini o’rnatishimiz mumkin. bu kriteriya ekalogik muammolarning mohiyatini va xususiyatlarini aniqlashda asos bo’lib xizmat qiladi va ular bilan kurashishda samarali strategiyalarni …

2 / 16

ing yig’indisini o’zida namoyon etadi. istemolchi ortiqchaligi bu shunday qiymatki,taqsimotdan unga ega bo’lish uchun bu ularga qanday xarajatga egaligini ayirmasidan iste’molchilar oladigan qiymatdir. iste’molchi ortiqchaligi talab chizig’i ostidagi maydondan iste’molchilarning xarajati ayirmasi bilan o’lchnadi. iste’molchiga xarajat narx chizig’i ostidagi soha, chap tomondan vertikal o’q bilan va o’ng tomondan mahsulot miqdori bilan chegaralangan. bu to’rtburchak qaysiki narxning bir miqdorini ushlaydi, bu mahsulot miqdoridagi istemol xarajatlarini ko’rsatadi. nima uchun bu soha ortiqcha deb hisoblanadi. sotib olinadigan har bir miqdor uchun, bozor talab egri chizig’ida mos keladigan nuqta mahsulotning oxirgi birligini sotib olishga tayyor ma’lum shaxsning puli miqdorini ko’rsatadi. berilgan mahsulotning ma’lum bir miqdorini sotib olishga umumiy tayyorlik – aytaylik uch birligini – bu uchta birlikning har biri uchun to’lashga tayyorlikning yig’indisidir. shunday qilib, uchta birlik uchun to’lshga umumiy tayyorlik, o’z navbatida 1, 2 va 3- birliklar uchun to’lashga tayyorlikning yig’indisi bilan o’lchanadi. masalan, 3.1 grafikda mahsulotning qd birliklari uchun to’lashga umumiy tayyorlik …

3 / 16

tenberg, t., lewis, l. (2012) environmental & natural resource economics 9th edition. p. 21. 3.2 – grafik. ishlab chiqaruvchi tanlovi . manba : tietenberg, t., lewis, l. (2012) environmental & natural resource economics 9th edition. p. 22. 2. mulk huquqlari va samarali bozor taqsimotlari. ishlab chiqaruvchilar va istemolchilar atrof - muhit resurslaridan foydalanishdagi usul mulk huquqlari o’sha resurslarni boshqarishga bog’liq. iqtisodiyotda mulk huquqi resurslardan foydalanish uchun egasining huquqlari, imtiyozlar va cheklashlar belgilaydigan vakolatlar to’plami degan ma’noni anglatadi. bunday vakolatlarni va ularning inson hatti – harakatlariga ta’sirini o’rganish orqali biz atrof – muhit muammolari hukumat va bozor taqsimotidan qanday o’sishini yaxshiroq tushunamiz. bu mulk huquqlari kapitalistik iqtisodiyotdagi kabi jismoniy shaxslar bilan yoki markaziy rejalashtirilgan sotsialistik iqtisodiyotdagidek davlat bilan ham qonunga asoslangan bo’lishi mumkin. keling, yaxshi funksiyalangan bozor iqtisodiyotida samarali taqsimotlar ishlab chiqarish mumkin bo’lgan mulk huquqlari tizimini aniqlashdan boshlaymiz. samara tuzilishida 3 asosiy xususiyat bor: 1. berilishi – 2. aylanishi – …

4 / 16

ni istemolchilar xohishi va yaxshi - belgilangan mulk huquqlari tizimi joyida bo’lganda ishlab chiqaruvchilar duch kelishini aniqlash orqali bu nuqatani tasvirlay olamiz. chunki sotuvchida istemolchi tovarni pul to’lamasdan iste’mol qilishini oldini olish huquqi bor, istemolchi mahsulotga bo’lish uchun to’lashi shart. bozor narxida, iste’molchi qancha miqdorda sotib olishga qaror qabul qilish orqali o’zining individual iste’molchi ortiqchaligini maksimallashtiradi. bu taqsimot samaralimi? turg’un samaradorlik ta’rifimizga ko’ra, bu aniq ha javob. iqtisodiy ortiqchalik 3.3 grafikda ko’rsatilganidek,bozor taqsimoti orqali maksimallashtiriladi va bu iste’molchi va ishlab chiqaruvchi ortiqchaligining yig’indisiga teng (a + b sohalar). shunday qilib, biz samaradorlikni o’lchash tartibi va ortiqchalik iste’molchilar va ishlab chiqaruvchilar o’rtasida qanday taqsimlanishini tasvirlashning vositalarini yaratdik. bu xususiyat juda muhim hisoblanadi. samaradorlikka erishilmadi, chunki iste’molchilar ham ishlab chiqaruvchilar ham samaradorlikka intiladilar. ular emas! aniq mulk huquqlari tizimi va shu huquqlarni sotadigan raqobatbardosh bozorlarda ishlab chiqaruvchilar o’zlarining ortiqchaligini maksimallashtirishga va iste’molchilar ham o’zlarining ortiqchaligini maksimallashtirishga harakat qiladilar. narx tizimi, o’shanda, o’z-o’ziga …

5 / 16

va rentaning yig’indisiga teng, cheklangan qaytimi ishlab chiqaruvchilar tomonidan o’zlashtiriladi. devid rikardo ijara tanqisligi mavjudligini ko’rsatib bergan birinchi iqtisodchi hisoblanadi. rikardo yer narxi yerning eng kam unumdorligi marjinal birligi bilan belgilanishini taklif qiladi. narx- navo yetarli darajada yuqori bo’lganligi uchun ham ishlab chiqarishda kambag’alroq yer sotib olishga imkoniyati bo’lgan, boshqa unumliroq yerlar iqtisodiy daromad olishda foydalanilgan bo’lishi mumkin. raqobat bu daromadga yomon ta’sir ko’rsatmasdi, chunki yuqori unumli yerlar chegaralangan edi va yanada arzonroq narxlar yerning taklifini talabdan past bo’lishiga xizmat qilardi. ishlab chiqarishni kengaytirishning usuli (fermer xo’jaliklariuchun qimmatroq) ishlab chiqarishga qo’shimcha past unumli yerlarni olib keladi, binobarin, qo’shimcha ishlab chiqarish o’zgarmas xarajat sanoatidagi kabi narxni pasaytirmaydi. biz ko’rishimiz mumkinki, boshqa holatlar ham tabiiy resurslar tanqisligi ijarasining o’sishiga olib keladi. 3. eksternaliylar bozor taqsimotining manbai sifatida. salbiy eksternalitlar bu bevosita jamoatchilik yoki atrof – muhit orqali zararli bo’lishi mumkin bo’lgan boshqa bir tomon ta’sirlarini yaratadi. bir misol, zavod ishlab chiqarish jarayoni …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy yondashuv: mulk huquqi, tashqi aloqalar va ekologik muammolar"

iqtisodiy yondashuv: mulk huquqi, tashqi aloqalar va ekologik muammolar 1. ekologik muammolar va iqtisodiy samaradorlik. 2. mulk huquqlari va samarali bozor taqsimoti. 3.externaliylar bozor taqsimoti manbasi sifatida. 4. resurslar uchun raqobat 5. davlatning samarali roli. kalit so`zlar: 1. ecologik muammolar va iqtisodiy samaradorlik. aniq ekologik muammolar va ularga siyosiy javoblarni qarashdan oldin, biz iqtisodiy yondashuvni tuzishimiz va aniqlik kiritishimiz muhim, shunda biz har bir daraxtni qarab chiqishdan oldin o’rmon haqida tushunchaga ega bo’lamiz. konseptual asos uchun hissiyotga ega bo’lish nafaqat alohida holatlarda shug’ullanish oson kechadi, balki ularning kompleks yondashuvga kiritilishini ko’rish muhimroq. biz ekalogik muammolarning iqtisodiy yondashuvida foydalanilgan u...

This file contains 16 pages in DOCX format (93.5 KB). To download "iqtisodiy yondashuv: mulk huquqi, tashqi aloqalar va ekologik muammolar", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy yondashuv: mulk huquq… DOCX 16 pages Free download Telegram