o’zbekistonning ibtidoiy davr tarixi

DOCX 8 pages 32.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

o’zbekistonning ibtidoiy davr tarixi. reja. 1. vatanimiz qadimdan odamzod yashab kelayotgan o’lka. ibtidoiy jamiyat, uning davrlari. 2. mamlakatimizda odamlarning paleolit davri manzilgohlari. 3. mezolit va neolit davri manzilgohlari. vatanimiz qadimdan odamzod yashab kelayotgan o’lka. ibtidoiy jamiyat, uning davrlari. insoniyat qadim-qadimdan o’z davriga xos turmush tarziga, moddiy va ma’naviy madaniyatga, ya’ni ma’lum darajadagi tsivilizatsiyaga ega bo’lgan. davrlar o’tishi bilan insoniyat tsivilizatsiyasi darajasi o’sib, rivojlanib, takomillashib borgan. bu jarayon odamlarning mehnat qilish usuli qanchalik darajada moddiy va ma’naviy boyliklarni yaratish va ko’paytirib borishi bilan bog’liq kechgan. u yoki bu tsivilizatsiya haqida so’z borganda insoniyatning yashash uchun kurashi, tinimsiz mehnati, ma’naviyat va ma’rifatga intilishi tufayli o’zi uchun yaratgan jismoniy va madaniy qulayliklari – ov va mehnat qurollari, kiyim-bosh, uy-joy va oilaviy munosabatlari, ishlab chiqarish usullari, maishiy xizmat vositalari, ijtimoiy ongi va ma’naviy dunyosi, ijtimoiy-siyosiy, axloqiy-huquqiy munosabatlari darajasi bilan tavsiflanadigan ma’lum bir tarixiy davr tushuniladi. masalan, qadimgi sharq tsivilizatsiyasi, antik evropa tsivilizatsiyasi, islom tsivilizatsiyasi, …

2 / 8

qidiruv va qazish ishlari olib bordilar. 30-40-yillarda o’zbekiston, moskva va leningrad olimlari hamkorligida bir necha arxeologik ekspeditsiyalar tashkil etildi. termiz ekspeditsiyasiga m.e.masson, xorazm ekspeditsiyasiga s.p.tolstov, zarafshon ekspeditsiyasiga a.yu.yakubovskiy rahbarlik qildilar. bular tomonidan nafaqat o’zbekiston, butun markaziy osiyoning qadimgi tarixini, ajdodlarimizning ibtidoiy jamoa tuzumi, turmush tarziga oid qator qimmatli asarlar yaratilgan. bular orasida v.m.massonning «strana tisyachi gorodov» - m., «nauka», 1966, a.p.okladnikovning «paleolit i mezolit sredney azii / srednyaya aziya v epoxu kamnya i bronzi» - m.-l., 1966, s.p.tolstovning «drevniy xorezm. opit istoriko-arxeologicheskogo issledovaniya» -m., 1948, v.a.shishkinning «afrasiab - sokrovishchnitsa drevney kulturi» - t., «fan, 1966, «arxetekturnie pamyatniki buxari» -t., 1936 va boshqa asarlar bor. ikkinchi jahon urushidan so’ng markaziy osiyo xalqlarining qadimgi tarixini o’rganish maqsadida yirik arxeologik ekspeditsiya guruhlari tashkil etildi. s.p.tolstov boshliq xorazm arxeologik-etnografik ekspeditsiyasi, a.n.bernshtam boshliq pomir-oloy va pomir-farg’ona ekspeditsiyasi, ya.g’.g’ulomov va v.a.shishkinlar boshliq zarafshon arxeologik ekspeditsiyasi tadqiqot ishlari olib bordi. mazkur ekspeditsiyalarda qatnashgan tadqiqotchilar muhim asarlar yaratdilar. …

3 / 8

animizning barcha vohalarida - zarafshon, surxondaryo bo’ylarida, xorazm va farg’ona vodiysida, shuningdek cho’l va dasht o’lkalarida ham keng olib borildi. ular tomonidan qator ilmiy, ommabop asarlar, o’quv qo’llanmalari yaratildi. bular orasida a.asqarovning «buxoroning ibtidoiy davr tarixidan lavhalar» -t., fan, 1973, «sopollitepa» -t., 1973, «drevnezemledelcheskaya kultura epoxi bronzi yuga uzbekistana» -t., 1977; o’.islomovning «peshchera machay»,-t.,1975, «obishirskaya kultura» -t.,1980; a.r.muhammadjonovning «qadimgi buxoro» -t., 1991; t.shirinovning «orudiya proizvodstva i orujie epoxi bronzi sredneaziatskogo mejdurechya» -t., 1985; e.v.rtveladze va a.sagdullaevlarning «pamatniki minuvshix vekov» -t., 1986; e.v.rtveladze, a.x.saidov va yo.v.abdullaevlarning «qadimgi o’zbekiston tsivilizatsiyasi: davlatchilik va huquq tarixidan lavhalar» -t., 2001 kabi asarlar alohida o’rin tutadi. mazkur asarlarni, shuningdek, vatanimizning qadimgi davri tarixiga oid boshqa asarlarni o’rganish orqali o’zbekiston odamzod ilk bor paydo bo’lgan o’lka ekanligini anglash, ajdodlarimizning qadimgi hayoti, turmush tarzi, moddiy va ma’naviy madaniyati haqida zarur bilimga ega bo’lish mumkin. jamiyatshunos va tabiatshunos olimlar er sharida hayotning paydo bo’lishi, odamlarning vujudga kelishi, muammolari ustida …

4 / 8

a, hayvonot olamidan odamzod dunyosiga o’sib chiqdi, deb ta’kidlaydi. jeyms manboddo odam oliy turdagi maymunsimon odamdan vujudga kelgan, degan g’oyani ilgari suradi. ingliz olimi charlz darvin evropalik arxeologlarning gibraltar qoyasi, germaniyaning neandertal vodiysi va avstriyadagi tadqiqotlarning natijalarini tahlil qilib, odamlarning ajdodlari daraxtda yuruvchi eng oliy turdagi maymunsimon odamlar /driopiteklar/ bo’lganligi haqidagi evolyutsion nazariyani ilgari suradi. u har qanday maymundan odam paydo bo’lmasligini, odamlarning ajdodlari bo’lmish driopiteklar allaqachon o’lib ketganligini ta’kidlaydi. shuningdek, odam har doim, hamma vaqt ongli bo’lgan, odam olloh tomonidan yaratilmagan, maymundan odam paydo bo’lishi mumkin emas, odam boshqa sayyoralardan kelgan degan rivoyatlar ham bor. demak, sayyoramizda odamzodning qachon va qanday paydo bo’lgani haqida aniq, uzil-kesil fikr yo’q deyish mumkin, bu muammoligicha qolmoqda. turli ixtisosdagi olimlar tomonidan olib borilayotgan tadqiqotlar uzoq o’tmishning sirli jarayonlariga yanada teranroq nazar tashlashga, kamtarona bilimlarimizni yanada oydinlashtirishga ko’maklashib boraveradi. hozircha fanda odamzod tabiatning bir qismi, u sayyoramizda taraqqiyotning ma’lum bosqichida vujudga keldi, kishilik jamiyati …

5 / 8

,5 million yillardan beri yashab kelayotganligini ko’rsatadi. taxminan ana shu davrdan boshlangan ibtidoiy jamiyat mehnat qurollari toshdan yasalgani sababli paleolit (grekcha «palayos» -qadimgi, «litos» -tosh degan ma’noni bildiradi) - qadimgi tosh davri deb ataladi. paleolit davri o’z navbatida uch bosqichdan - ilk paleolit, o’rta paleolit va so’nggi paleolitdan iborat. ilk paleolit bundan 3-2,5 million yillardan 100 minginchi yillargacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. arxeologlar ilk paleolit davrida taxminan 700-300 ming yillar ilgari bo’lib o’tgan shel1 va taxminan 300-100 ming yillar ilgari bo’lib o’tgan ashel2 davri bo’lganligini ham ta’kidlaydilar. o’rta paleolit bosqichi bundan 100-40 ming yillar ilgarigi davrdir. arxeologiyada bu davr muste3 madaniyati ham deb yuritiladi. so’nggi paleolit bosqichi miloddan taxminan 40-12 ming yillar ilgarigi davrdir. ibtidoiy jamiyatning ikkinchi davri mezolit /yunoncha «mezos» - o’rta, «litos» - tosh degan ma’noni bildiradi/ - o’rta tosh davri deyiladi va u miloddan avvalgi 12 minginchi yillardan 7 minginchi yillargacha davom etadi. odamlarning paleolit va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekistonning ibtidoiy davr tarixi"

o’zbekistonning ibtidoiy davr tarixi. reja. 1. vatanimiz qadimdan odamzod yashab kelayotgan o’lka. ibtidoiy jamiyat, uning davrlari. 2. mamlakatimizda odamlarning paleolit davri manzilgohlari. 3. mezolit va neolit davri manzilgohlari. vatanimiz qadimdan odamzod yashab kelayotgan o’lka. ibtidoiy jamiyat, uning davrlari. insoniyat qadim-qadimdan o’z davriga xos turmush tarziga, moddiy va ma’naviy madaniyatga, ya’ni ma’lum darajadagi tsivilizatsiyaga ega bo’lgan. davrlar o’tishi bilan insoniyat tsivilizatsiyasi darajasi o’sib, rivojlanib, takomillashib borgan. bu jarayon odamlarning mehnat qilish usuli qanchalik darajada moddiy va ma’naviy boyliklarni yaratish va ko’paytirib borishi bilan bog’liq kechgan. u yoki bu tsivilizatsiya haqida so’z borganda insoniyatning yashash uchun kurashi, tinim...

This file contains 8 pages in DOCX format (32.2 KB). To download "o’zbekistonning ibtidoiy davr tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonning ibtidoiy davr t… DOCX 8 pages Free download Telegram