xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi.

DOCX 16 pages 76.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 76.1 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi. reja: 1. xromotografiya haqida umumiy ma’lumot. 2. xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. 3. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi. 4. gaz va suyuqlik aralashmalarni ajratish usullari. 5. mavzu yuzasidan test topshiriqlari. 6. mavzu yuzasidan mustahkamlovchi savollar. 7. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. ilmiy tadqiqotlarni samarasini oshirish maqsadida murakkab aralashmalarni aloxida moddalarga ajratishdan tashqari bir uskunada ularni kimyoviy tuzilishini xam o’rganish imkoniyatini beruvchi mukammal uskunalar xam yaratildi. dastlab xromatograf uskunasiga ub-spektrofotometr ulanib birgalikda chiqarilib boshlangan. ushbu spektroskopiya usuli imkoniyatlari biroz chegaralangan bo’lsada, o’ziga xos xromofor guruxlar tutgan moddalar uchun juda aniq malumot bera oladi. demak, toza moddani qo’lda ushlamagan xolda uning kimyoviy tuzilishi to’g’risida aniq xulosalar qilish imkoniyati vujudga keladi. konbinatsiyalangan usullarning yana bir yutug’i shundan iboratki, xromatograf uskunasi sezgirligi juda baland bo’dgan boshqa uskuna bilan bir vaqtda ishlashidir. juda keng tarqalgan va qo’llanilayotgan ushbu turdagi uskunulardan biri xromato-mass-spektrometr xisoblanadi. 1-bosqichda uskunaning bo’luvchi qismi aralashmani juda kam …

2 / 16

ografiyasi va mass- spektrometriyaga asoslanadi. gazli xromatografiyada tekshirilayotgan birikmalar sorbentli kolonkalar yoki yupqa qavat suyuqlikda ajratilishi va ajralgan moddalar kolonkadan chiqishi bilan uning detektirlanishi yuz bersa, mass-spektrometriyada umuman boshqa usul qo'llaniladi. xromatografiya usulida ajratilgan komponentlar yuqori vakuumga kiritilsa (u yerda molekulalar vakuumli bo‘shliqda erkin harakatlana oladi), ular elektronlar oqimi ta’sirida tarkibiy fragmentlar - ionlarga parchalanadi. ionian o‘z massasiga ko‘ra ajratilganda ionlar sonining massa bo‘yicha taqsimlanishi diagrammasi hosil bo‘ladi. ushbu diagramma, yoki mass-spektr, insonning barmoq izlari kabi, moddaning noyob xususiyatidir. xromatografiyaning ajratuvchi xossasi va mass-spektrometriyaning imkoniyatlari birga har qanday ifloslovchi moddalarning murakkab aralashmalari komponentlarini ishonchli ideiitifikatsiyalash imkonini beradi. bu aralashmalar have, suv, tuproq, ovqat qoldiqiari, krimina- listika yoki tibbiy tadqiqot obyektlari namunalari bo‘lishi mumkin. kompyuterlasiitirilgan xromato-mass-spektrometrlar yaratish borasidagi yutuqlar ancha salmoqlidir. 1975-yilda bunday asbob kosmik apparat yordamida marsga 200 min. km masofaga yuborildi va u yerda organik hayot izlarini qidirib topish bo‘yicha 14 ta talililni amalga oshirdi. aniqlash chegarasi 10“’ % …

3 / 16

n bug* ko'rinishida tushuvchi gaz bilan birga bosim ostida xromatografik kolonkaga tusiiadi, u yerda ajralish sodir boiadi. наr bir komponent kolonkadan tashuvchi gaz oqimida molekular separator (2) ga tushadi, u yerda oqimdan tashuvchi gazning asosiy qismi haydaladi. bunda bosim (odatda atm. bosimi) mass-spektro- metrdagi ishchi bosimpcha pasayadi (iq-^-lo-^ pa). molekular separatorlaming ta’sir prinsipi tashuvchi gaz va tekshirilayotgan modda molekulalarining turii harakatchanligiga, yoki ularning yarim o‘tkazuv- chi membrana orqali turli o'tkazuvchanligiga asoslangan. separatordan keyin modda mass-spektrometrning ion manbayi (7) ga kelib tushadi. lonlashish tezlashuvchan elektronlar, bir jinsli bo'imagan elektr maydoni yoki gaz-reagentning ionlari bilan amalga oshiriladi. lonlashishda vakuumdagi rnolekulalar turli massadagi harak- teristik ionlar guruhini tashkil qiladi. hosil bo‘lgan ionlar mass analiza- tori (8) bilan ajratiladi va ion toki intensivligining ionlar massasiga bog‘liqligini qayd qiluvchi detektor (9) ga tushadi. bunda hosil bo‘lgan ionlar soni mass-spektrometrga kelib tushayotgan modda miqdoriga proporsional. mass-spektrometrga o'rnatilgan detektor (9) yordamida va ion toki 0‘zgarishiga ta’sirchan bo'lgan …

4 / 16

dlar, aldegidlar, xlorli uglevodorodlar bo'lib, ular havoga asosan avtotransport gazlari orqali kelib tushadi. aytish joizki, havoning ifloslanish darajasi shahardagi avtomobillar soniga bevosita bog'liq va ob-havo sharoitlariga qarab keskin o'zgarishi mumkin. masalan, issiq va shamolsiz kunda havodagi ifioslovchi modda- larning konsentratsiyasi boshqa ob-havo sharoitiga nisbatan 10-20 marta ko‘p bo'lishi mumkin. xromatograﬁya (xromo... va ...graﬁya) — gaz, suyuklik yoki erigan moddalar aralashmasini adsorbsion usulda ajratish vaanaliz qilish. xromatograﬁya rus botanigi m.s.svettomonidan1903 yilda kashf etilgan.1931yilda kun va uning shogirdlari xromatograﬁya yordamida tuxumsarigʻidagi ksantoﬁl, lutein va zeaksantin moddalari hamda va rkarotinlarni ajratishdi. 1941yilda a.martinva r.sing taqsimlash xromatograﬁyasiga asos soldi va oqsil, uglerod birikmalarini oʻrganishda uning keng imkoniyatlarini koʻrsatib berdi. 1940—45 yillarda s.mur va u.staynlar aminokislotalarni xromatograﬁya usulida ajratish va miqdoriy analiz qilishga katta xissa qoʻshdi. 1950 yilda martin va jeyms gaz-suyuklik xromatograﬁyasi usulini ishlab chiqdi. xromatograﬁya olib borilayotgan muhitga qarab: -gaz, -gaz-suyuqlik -suyuklik xromatograﬁyalariga. moddalarni ajratish mexanizmiga qarab: -molekulyar (adsorbsion), -ion almashtirgich, -choʻktirish -taqsimlash …

5 / 16

xromatografiyada erimaydigan xarakatsiz faza vazifasini polimer tabiatidagi ion almashinuv smola bajaradi. u kislota yoki asos xossasiga ega bo‘ladi. xarakatli faza sifatida ionli eritmadan foydalaniladi (kislota, asos va tuzlarning suvdagi eritmalari). elektroforez xromatografiyasida qattiq tashuvchiga o‘rnatilgan ionlar aralashmasi elektr maydon tasirida xar xil tezlikda xarakatlanadi. ushbu usulda oqsillarni ajratish uchun kichik kuchlanishli (2-20 v/sm), aminokislotalar va peptidlarni ajratish uchun yuqori kuchlanishli (50-200 v/sm) tok ishlatiladi. gel-filtirlash xromatografiya modda molekulalarining kattaligiga ko‘ra bo‘linishga asoslanadi. buni amalga oshirish uchun malum o‘lchovli g‘ovakli gel dayorlanishi lozim bo‘ladi. dunyoda bir necha xil bunday gellar ishlab chiqiladi: sefadeks (tikilgan polidekstran) biogel (poliakrilamid), sefaroza. yupqa qatlamli xromatografiyada maxsus qog‘oz, ishlatishga tayyor bo‘lgan silufol xamda oddiy shishadan yasalgan plastinkalar ko‘llaniladi. oxirgi xolatda shisha plastinkasiga maxkamlangan yoki maxkamlanmagan adsorbent qatlami o‘rnatiladi. maxkamlanmagan qatlamni tayyorlash uchun oddiy qalam ikki chekkasiga rezina xalqachalari joylanadi, so‘ng shisha ustiga joylangan adsorbent ustidan rezinali qalam yuritilib yupqa qatlam xosil qilinadi. maxkamlangan qatlam xosil qilish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi."

mavzu: xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi. reja: 1. xromotografiya haqida umumiy ma’lumot. 2. xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. 3. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi. 4. gaz va suyuqlik aralashmalarni ajratish usullari. 5. mavzu yuzasidan test topshiriqlari. 6. mavzu yuzasidan mustahkamlovchi savollar. 7. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. ilmiy tadqiqotlarni samarasini oshirish maqsadida murakkab aralashmalarni aloxida moddalarga ajratishdan tashqari bir uskunada ularni kimyoviy tuzilishini xam o’rganish imkoniyatini beruvchi mukammal uskunalar xam yaratildi. dastlab xromatograf uskunasiga ub-spektrofotometr ulanib birgalikda chiqarilib boshlangan. ushbu spektroskopiya usuli imkoniyatlari biroz chegaralangan bo’lsada...

This file contains 16 pages in DOCX format (76.1 KB). To download "xromotografik tahlil usullaridan foydalanish. xromotografik bo’linish jarayon mexanizmi.", click the Telegram button on the left.

Tags: xromotografik tahlil usullarida… DOCX 16 pages Free download Telegram