13c spektral analiz usullari

DOCX 7 pages 68.2 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.2 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: 13c spektral analiz usullari. reja: 1. yamr – spektroskopiyada 13c-spektroskopiyasini imkoniyatlari. 2 aromatik birikmalar 13c spektrlarining kimyoviy siljish qiymatlari. 3. mavzu yuzasidan test savollari yamr - spektroskopiyada signallar o’rni mutlaq emas, balki nisbiy qiymatlarda ko’rsatiladi. aniqlanayotgan modda protonlari signalining o’rni biror standart (etalon) modda protonlarining signaliga nisbatan belgilanadi va bu ikki signal chastotalar farqi (ya’ni oraliq masofa) kimyoviy siljish deb ataladi. 1970 yillarning o‘rtalariga kelib pmr spektroskopiya fizikaviy usullar ichida asosiy o‘rinlarga chiqib oldi va uning boshqa imkoniyatlari ham mavjud bo‘la boshladi. bunga uglerod rezonansi – 13c-spektroskopiyasini ko‘rsatish mumkin. · 13c spektrometri usuli bilan uglerod rezonansi orqali modda tarkibi tekshiriladi. · 1957-yilda luterbur 13c spektrometri orqali spektrlarni olgan. · undagi siljish masofasi yuqori (0-250 m. u) bo’lganligi uchun spektrda signallar juda aniq ajraladi va bir-birini ustiga tushmasdan hosil bo’ladi. uglerod atomining barqaror izotopi 13c magnit momentiga ega (iq12), lekin har qanday organik moddada uning miqdori 1,1 foizdan oshmaydi. bu …

2 / 7

sa, shuncha miqdorda signallar namoyon bo‘ladi. signallarining kimyoviy siljish qiymatiga uglerodning qanday atomlar bilan bog‘langanligi va yon tomondagi kimyoviy bog‘larning tabiati ta’sir etadi. agar uglerod atomi kislorod bilan bog‘langan bo‘lsa asosan kuchsiz magnit maydoni sohasida signal hosil qiladi. alifatik uglevodorodlarning signallari aromatik uglevodorodlarning signallariga nisbatan kuchli magnit maydonida namoyon bo‘ladi. 13c izotopining moddalarda juda oz miqdorda bo‘lishi yamr spektrlarda uglerod bilan uglerod o‘rtasida (13c-12c) spin-spin ta’sir bo‘lmasligiga sababchi bo‘ladi. bu holat 13c spektr signallarining oddiy bo‘lishi bilan izohlanadi, ammo spektrlarni chuqur taxlil qilishda, hamda uglerod bilan bog‘langan yadrolar (n) o‘rtasidagi spin-spinlar ta’sirini (13c-h) e’tiborga olish kerak. masalan, c-h gurux 13c spektrida dublet signali hosil qiladi va uning konstantasi jsnq125 gs ga teng, agar uglerod atomi qo‘shbog‘ bilan bog‘langan bo‘lsa, xuddi shunga o‘xshash sqc-h guruxida konstanta qiymati taxminan 170 gs ga, -cc-h guruxda esa 250 gs ga teng. bu qiymatli signallarni spektrdan oson topish mumkin. turli xil o‘rinbosarlar spin-spinlarning o‘zaro ta’sir …

3 / 7

cqch 126 ch3-cc-h 132 ch3ccl3 134 (ch3)2s=o 138 (ch3)2nh 132 13c spektrida murakkab signallar bo‘lmasligi uchun eng oson yo‘l molekuladagi barcha protonlarning uglerod bilan ta’sirlanishini yordamchi chastota berib yo‘qotish, bunda olingan spektrlar oddiy bo‘lib yagona signallardan tashkil topgan bo‘ladi. modda tuzilishini chuqur o‘rganish maqsadida uglerod bilan protonlar orasidagi spin-spin ta’sirini e’tiborga olib hosil qilingan spektrlarni 13c spektrining “of” (off) rezonans uslubi deb aytiladi. misol sifatida etiltiotsianat birikmasining “of” rezonanssiz (a) va uni ishlatilgan holatdagi (b) spektrlari 3-rasm: 2-rasm. etiltiotsianatning 13c spektri (erituvchi- sds13). aromatik birikmalar 13c spektrlarining kimyoviy siljish qiymatlari juda axamiyatli bo‘lib, ular orqali benzol gomologlarida ch3 guruhlarning bir-biriga nisbatan xalqada qanday joylanishini aniqlash mumkin. (ch3) = 159,2 m.u. (ch3) = 157,2 m.u. (ch3) = 157,7 m.u. (ch3) = 156,9 m.u. (ch3) = 158,2 m.u. (ch3) = 157,6 m.u. (ch3) = 157,5 m.u. kimyoviy siljish qiymatlari uglerod atomining gibridlanish holatiga ham bog‘liq bo‘lib, sp3- 0-50 m.u., sp2-100-150 m.u., sp-gibridlanish …

4 / 7

intensivligi yaxshi bo‘lgan signallarni ajratib olinib ularni o‘rganishga imkoniyat yaratiladi. · 13c spektrometrida uglerod izotopining miqdori kamligi spektr olishda pmr spektriga nisbatan namuna ko’proq olish talab etiladi. miqdor kam bo’lganda signalning intensivligini asbobning shovqini bilan adashtirib yuborish mumkin. bunday hollarda intensivligi yuqori signal olish uchun fur’e almashtirgichidan foydalaniladi. fur’e almashtirgichi zamirida ehm yotadi. mavzu yuzasidan test topshiriqlari: 1. yamr spektrlarda signal o’rnini belgilash uchun necha xil shkala qabul qilingan? a) 2 b) 3 c) 4 d) 5 2. 13c spektrometri siljish masofasi qancha? a) 0-250 m.u b) 100-150 m.u c) 70-100m.u d) 0-100 m.u 3. yamr spektr nechta kattalik (parametr) bilan tavsiflanadi. a) 3 b) 2 c) 4 d) 5 4. nechanchi yilda luterbur 13c spektrometri orqali spektrlarni olgan? a)1957 b)1960 c)1990 d)2000 5. yamr-spektori qaysi parametrlar bilan tavsiflanadi? 1. signal o’rni yoki kimyoviy siljish 2.signallar soni va ularning intensivligi 2. signallarning ajralib ketishi a) 1,2,3 b) 2,3 c) 1,3 …

5 / 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "13c spektral analiz usullari"

mavzu: 13c spektral analiz usullari. reja: 1. yamr – spektroskopiyada 13c-spektroskopiyasini imkoniyatlari. 2 aromatik birikmalar 13c spektrlarining kimyoviy siljish qiymatlari. 3. mavzu yuzasidan test savollari yamr - spektroskopiyada signallar o’rni mutlaq emas, balki nisbiy qiymatlarda ko’rsatiladi. aniqlanayotgan modda protonlari signalining o’rni biror standart (etalon) modda protonlarining signaliga nisbatan belgilanadi va bu ikki signal chastotalar farqi (ya’ni oraliq masofa) kimyoviy siljish deb ataladi. 1970 yillarning o‘rtalariga kelib pmr spektroskopiya fizikaviy usullar ichida asosiy o‘rinlarga chiqib oldi va uning boshqa imkoniyatlari ham mavjud bo‘la boshladi. bunga uglerod rezonansi – 13c-spektroskopiyasini ko‘rsatish mumkin. · 13c spektrometri usuli bilan uglerod rezonansi ...

This file contains 7 pages in DOCX format (68.2 KB). To download "13c spektral analiz usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: 13c spektral analiz usullari DOCX 7 pages Free download Telegram